Soms heb je niet veel nodig om gelukkig te zijn. Een omgeving met rust, ruimte, uitzicht en een zon die langzaam achter glooiende heuvels zakt. Dat biedt het Franse Juragebergte, gelegen op de grens van Frankrijk en Zwitserland. Je kunt er naar hartenlust fietsen, wandelen en zwemmen. Naast natuur biedt de regio karakteristieke historische stadjes en — zeker niet onbelangrijk — een uitgestrekt wijngebied waar topwijnen worden geproduceerd. Wat dacht je van een glas heerlijke Savagnin?
Besançon: stad van tijd en kunst
Besançon is een bruisende studentenstad waar historie en de bakermat van de Franse horlogerie samenkomen. In de sfeervolle oude stadskern kun je dwalen door nauwe straatjes, terwijl talloze terrasjes uitnodigen voor een pauze. Liefhebbers van uurwerken kunnen hun hart ophalen in het Musée du Temps of bij UTINAM, waar eigenaar en klokkenmaker Philippe Lebru unieke mechanische uurwerken ontwerpt en verkoopt.
Letterlijk en figuurlijk een hoogtepunt is de Citadel van Besançon, die trots op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staat. De wandeling naar boven is stevig, maar het spectaculaire panorama over de stad is de moeite meer dan waard. Sluit je dag af met een diner bij Bistro Loiseau du Temps en overnacht in het centraal gelegen Hôtel de Paris. Om de hoek bevindt zich het geboortehuis van de wereldberoemde auteur en staatsman Victor Hugo. Van hem is het mooie citaat: "De geest wordt rijk door wat hij ontvangt, het hart door wat het geeft."
Dole: een stad vol charme
Dole is een stad volop kunst en historie. Het is heerlijk struinen door de oude wijken rondom de kerk Notre-Dame, die met haar 73 meter hoge klokkentoren trots boven de stad uittorent. Bezoek het Quartier des Tanneurs; aan de oevers van het kanaal proef je nog de sfeer van het middeleeuwse leven. De karakteristieke leerlooiershuizen zijn herkenbaar aan hun brede kelderdeuren waar vroeger het kanaalwater naar binnen stroomde, zodat de ambachtslieden hun leer konden looien.
Een van deze huizen was eigendom van Jean-Joseph Pasteur, de vader van een zekere Louis… Pasteur! De wereldberoemde wetenschapper werd hier in 1822 geboren. Hoewel hij vooral bekendstaat als de ontdekker van het vaccin tegen hondsdolheid, reikte zijn werk veel verder: hij legde de basis voor de moderne hygiëne, microbiologie en scheikunde. Om een goede indruk te krijgen van zijn immense nalatenschap is een bezoek aan zijn geboortehuis in Dole een absolute must. Je ontdekt er bovendien een onverwachte kant van de wetenschapper: Pasteur bleek een fantastische kunstenaar, getuige de prachtige pastelportretten die hij al als tiener maakte.
Het kleine Venetië
Ornans is een prachtig stadje, schilderachtig gelegen aan de oevers van de rivier de Loue. Vanwege de kleurrijke huizen die statig boven het water uitsteken, staat de plaats bekend als het 'Kleine Venetië'. Vanaf de voetgangersbruggen heb je een perfect uitzicht op deze karakteristieke gevels. Het centrum is rijk aan oude vakwerkhuizen en gezellige pleinen. Naast de plaatselijke kerk is het Musée Gustave Courbet een aanrader. Gevestigd in het geboortehuis van de schilder, leer je hier alles over het leven en het indrukwekkende werk van deze meester van het realisme. Rij voor een smaakvolle lunch even naar Loue à la Bouche. Net buiten de stad kun je hier genieten van het verrukkelijk eten met uitzicht op de rivier.
Het witte goud
In de afgelopen eeuwen was zout een kostbaar goed, belangrijk voor het conserveren van voedsel. Het stadje Salins-les-Bains dankt haar rijkdom aan de zoutwinning die er al tweeduizend jaar plaatsvindt. Een bezoek aan de Grande Saline, die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, is dan ook een echte aanrader.
Samen met een gids daal je af in de vochtige gangen. Hier hoor je de verhalen over de geschiedenis van de zoutwinning: van de pompen die vroeger door ezels werden aangedreven tot de arbeiders die in de verzengende hitte het 'witte goud' met zwaar houten gereedschap uit de bassins schepten. Naast deze mijn mag een bezoek aan de thermen in dit plaatsje niet ontbreken. Hier kun je je onderdompelen in het heilzame natuurlijke zoute water, wat bijzonder goed is voor de huid.
Nog meer zout!
De entree van de Saline Royale in Arc-et-Senans is al heel indrukwekkend. Wanneer je onder de statige poort wandelt, lijkt het wel een Romeinse villawijk, maar schijn bedriegt: dit is een 18e-eeuwse zoutziederij. Het zout werd met een 21 kilometer lange houten pijpleiding vanuit Salins-les-Bains naar deze plek in Arc-et Senans vervoerd. Dit bijzondere complex staat ook al op de UNESCO Werelderfgoedlijst.
Architect Claude-Nicolas Ledoux ontwierp de Saline met een filosofisch doel. Hij droomde van een ideale stad, 'Chaux', waar arbeiders in een harmonieuze commune konden leven en werken, beschermd tegen de verleidingen van de buitenwereld. Hoewel zijn utopische visie 250 jaar geleden slechts deels werd gerealiseerd, straalt de architectuur nog altijd pure klasse en grandeur uit. Het hoofdgebouw, de 'tempel' met imposante zuilen, huisvest nu exposities over de geschiedenis van de zoutwinning.
Fietsen door de wijngaarden
Het schilderachtige dorpje Arbois vormt het hart van de wijnstreek. Het gunstige klimaat, de glooiende heuvels en de vruchtbare grond zijn ideaal voor diverse druivensoorten. Arbois ademt wijn; de grotere wijnboeren hebben hier vrijwel allemaal hun eigen cave. Loop bijvoorbeeld binnen bij Domaine Rolet om een fietstocht door de wijngaarden te regelen. De hellingen zorgen voor pittige klimpartijen, maar dankzij de e-bike is dat geen enkel probleem. Halverwege de tocht word je beloond met een proeverij van lokale wijnen en kazen.
Hoewel Pasteur in Dole werd geboren, bracht hij een groot deel van zijn leven door in Arbois. In het centrum herinneren zijn voormalige woonhuis en een standbeeld aan deze beroemde inwoner.
De smaak van Comté
In de Jura vind je in vrijwel elke koelkast een stuk Comté. Al eeuwenlang maken lokale boeren deze voedzame kaas van de melk van Montbéliarde-koeien. Omdat de koeien grazen op diverse alpenweiden vol kruiden en bloemen, smaakt iedere kaas anders. Wanneer de kazen na maanden rijpen klaar zijn, bepaalt een affineur met een hamertje of ze de perfecte kwaliteit hebben bereikt.
Je koopt de kaas bij een fruitière – laat je niet verwarren door de naam, het is geen fruitwinkel, maar een traditionele kaasmakerij. Voor wie alles wil weten, is het Maison du Comté in Poligny een absolute aanrader. Na een proeverij van deze heerlijke kaas voel je je gegarandeerd als God in Frankrijk.
Meer reistips van Mirjam?
Lees dan ook:
