Sønderjylland, beter bekend als Zuid-Jutland, ligt in het zuiden van Denemarken. Het gebied herbergt lieflijke plaatsjes, een eindeloze kustlijn met een helderblauwe zee, prachtige natuur en lokale lekkernijen die je smaakpapillen strelen. En dat allemaal zo dicht bij Nederland. Velkommen til Zuid-Jutland!
De Denen worden al decennialang tot de gelukkigste mensen ter wereld gerekend. Dit danken zij aan een hoge levensstandaard, groot onderling vertrouwen, sociale gelijkheid en natuurlijk het concept 'hygge'. Maar wat is hygge precies? Het is het genieten van de goede dingen in het leven en onlosmakelijk verbonden met de Deense lifestyle. Het zijn de kleine momenten die hier groots aanvoelen: een ochtendwandeling, een warm kaneelbroodje bij de bakker, de aanwezigheid van familie en vrienden. Samen koken, uitwaaien op het strand of wakker worden midden in de natuur. Denemarken, en in het bijzonder Zuid-Jutland, voelt als een ideale wereld die erom vraagt ontdekt te worden.
Tønder, gelegen in het uiterste zuidwesten van Zuid-Jutland vlakbij de Duitse grens, is een fantastisch startpunt van je reis. Het levendige centrum betovert direct met zijn klinkerstraatjes en kleurrijke gevels. Een absolute must-see is Det Gamle Apotek. De monumentale voordeur van deze winkel stamt uit 1671. Binnen dwaal je door talloze ruimtes vol souvenirs, kaarsen, delicatessen en planten. En de winkel is maar liefst 365 dagen per jaar volledig in kerststemming!
Voor liefhebbers van Deens design is Møbelhuset 2 een paradijs, maar vergeet ook zeker de watertoren van Tønder niet. Hier vind je een indrukwekkende collectie van 34 stoelen van de beroemde Deense ontwerper Hans Wegner. Voor een goede nachtrust reserveer je een kamer in het Hostrups Hotel. Het hotel combineert een rijke geschiedenis met een eigentijds en sfeervol interieur. Het is de ideale plek om te logeren en te dineren terwijl je de Deense westkust verkent. Het stadje is bovendien perfect te combineren met een uitstapje naar het nabijgelegen Waddeneiland Rømø.
Møgeltønder is een karakteristiek dorpje vlak bij Tønder. Een prachtige kasseistraat, de Slotsgade, wordt geflankeerd door Lindebomen en leidt van het sfeervolle kerkje naar Schackenborg Slot. Deze straat, die vaak wordt omschreven als de mooiste dorpsstraat van Denemarken, staat vol met historische huizen uit de achttiende eeuw. Oorspronkelijk stond hier een kasteel van de bisschop van Ribe, maar op de ruïnes daarvan werd in de 17e eeuw het huidige slot gebouwd. Vooral het kerkje — met het oudste orgel van Denemarken en prachtige fresco’s — is een bezichtiging meer dan waard.
Sort Sol, Deens voor 'Zwarte Zon', is een natuurverschijnsel waarbij enorme zwermen spreeuwen samenkomen om te overnachten in het riet. Vlak voordat de vogels gaan rusten, bewegen ze zich als één enkel organisme door de lucht. Hierdoor ontstaan fascinerende patronen die de zon nagenoeg verduisteren — vandaar de naam. De spreeuwen trekken naar dit gebied om zich te voeden met de larven van langpootmuggen en meikevers in de vochtige graslanden van de Tøndermarsken. Omdat de overnachtingsplekken voortdurend verschuiven, is een tocht met een gids van bijvoorbeeld Sort Safari een aanrader. De voorjaarstrek vindt plaats van februari tot half april; de herfst migratie begint in augustus en duurt tot in december.
We slurpen al duizenden jaren oesters. Hoewel ze vaak worden geassocieerd met chique restaurants en champagne, staan ze in Denemarken al sinds het stenen tijdperk op het menu. Wat is er nu leuker dan ze zelf te rapen in de ondiepe wateren bij Fanø? Vanaf de parkeerplaats bij het Hjerpsted Strand in Højer neemt gids Jan Ravnborg je mee de Waddenzee op. Trek je hoge rubberen laarzen aan en ga, gewapend met een emmer, op zoek naar de Japanse oester. Omdat dit een invasieve soort is, draag je met het oogsten direct bij aan natuurbehoud. Terug op het strand is het tijd om de oesters te openen. Slurpen maar!
Rijd je iets naar het noorden, dan valt hij direct op: de Marsk Tower. Dit 25 meter hoge sculptuur is een echte blikvanger in het vlakke kleilandschap. Wanneer je de staalconstructie beklimt, word je beloond met een adembenemend uitzicht over de Waddenzee; bij helder weer kun je kilometers ver kijken. In het bijbehorende restaurant geniet je van een klassiek smørrebrød, uiteraard bereid met verse, lokale ingrediënten.
Heb je nog tijd over? Steek dan door naar het oosten van deze regio. Zelfs de Deense koninklijke familie is gecharmeerd van deze omgeving; zij hebben hier hun zomerverblijf, Slot Gråsten (Gravenstein). Buiten de zomermaanden — wanneer de koninklijke familie er verblijft en de deuren gesloten blijven — zijn de tuinen en de kerk opengesteld voor het publiek. Hoewel het statige witte paleis zelf niet van binnen te bezichtigen is, kun je tegenover het slot de koninklijke moestuin bewonderen. Hier worden groenten en fruit voor de familie geteeld, waaronder het bekende appelras ‘Gravenstein’. Je kunt in de tuinproducten kopen of neerstrijken in de patisserie voor een drankje met heerlijke zelfgemaakte koeken. Het is een prachtige plek om afscheid te nemen van Zuid-Jutland.
Meer reistips van Mirjam?
Lees dan ook:
