In mijn vorige column voor Proudies vertelde ik hoe ik na jarenlang diëten en zoeken naar een oplossing ontdekte dat gezonder eten mij niet alleen blijvend gewichtsverlies, maar vooral veel meer energie opleverde. En in mijn boek Energieker schrijf ik over drie krachten die ons vaak saboteren zonder dat we het doorhebben. Die krachten noemt ik de drie reuzen, omdat ze heel groot en enorm sterk zijn.
Fotocredit: Jeroen Rommen
Een van die reuzen is het oude brein. Dit is het deel van je hersenen dat al honderden miljoenen jaren bestaat, het is in al die jaren enorm ontwikkeld en heel sterk geworden. Het oude brein bestaat uit twee delen: reflexen (reptielenbrein) en gevoel (zoogdierenbrein). Het nieuwe brein, ook wel het rationele brein genoemd, is hooguit een paar miljoen jaar oud en is dus nog niet zo sterk. Je identificeert je vaak met je rationele brein, want je weet wat je wilt en wat je doet. Tenminste, dat denk je. Maar ondertussen wordt zo’n zestig procent van je beslissingen door je oude brein genomen: automatisch, razendsnel en alsof je het zelf bedacht hebt. Als je snapt wat oude brein wil, dan kun je ermee samenwerken en sta je een stuk sterker. Gezonde voeding speelt hierbij een belangrijke rol.
Een tweede reus is het hormoonstelsel. Hormonen regelen allerlei processen in je lichaam zoals groei (en wanneer dit stopt), honger, verzadiging, stemming, gedrag, enzovoorts. Hormonen worden afgegeven aan het bloed door klieren en weefsels en brengen een bepaalde boodschap over. Zo kan de maagwand hongerhormonen afscheiden zodat je trek krijgt, en wanneer je dan voldoende hebt gegeten, geven de vetcellen verzadigingshormonen af. Hormoonklieren en -weefsels worden samen het hormoonstelsel genoemd. Het hormoonstelsel houdt je lichaam in evenwicht, maar daarvoor is het wel belangrijk dat het hormoonstelsel zelf ook in evenwicht is. Wanneer dit niet het geval is, heb je een grote kracht die tegen je werkt. Ook met deze reus kun je proberen samen te werken. Een natuurlijke leefstijl en gezonde voeding zijn hiervoor erg belangrijk.
De derde reus is Ultra Processed Foods (UPF), ook wel ultra bewerkte voeding genoemd. UPF zijn in de fabriek gemaakt en zo ontworpen dat je ervan wilt blijven eten. Dit is het resultaat van hersenonderzoek waarbij onderzocht is wat de juiste verhouding is van suiker, zout en vet, zodat het product onweerstaanbaar wordt. Door deze perfecte verhouding wordt namelijk het beloningssysteem in de hersenen heel sterk geactiveerd, ook wel een dopamine kick genoemd. Dit heeft tot gevolg dat je van het product wilt blijven eten, ook al heb je geen honger. Je wilt de sterke dopaminekick steeds weer ervaren en dit overstemt het verzadigingssignaal. Voorbeelden van UPF zijn: frisdranken, snoepgoed, instant soepen, fastfood, chips, voorverpakte snacks, ontbijtgranen met veel suiker, industrieel gebakken koekjes, cakes en gebak en vleesvervangers met veel toevoegingen. UPF hebben vaak een mooie buitenkant, maar de binnenkant kan op den duur schadelijk zijn. Als je dit weet dan sta je sterker tegen deze verleidelijke reus waarmee je niet kunt samenwerken. Nodig hem daarom maar zo min mogelijk uit.
Het is goed om de drie reuzen beter te leren kennen. Als je begrijpt wat de eerste twee reuzen nodig hebben, kun je samenwerken en dat maakt je sterker. De derde reus kan handig zijn als snelle maaltijd of snack, maar teveel UPF maakt je zwakker.
In de volgende column over een energiek leven schrijf ik meer over: Gezondheidswinst. In die column leg ik uit welke voedingsstoffen je lichaam nodig heeft en hoe gezonde voeding kan bijdragen aan meer energie, een gezond gewicht en een betere algehele gezondheid.
Joyce Houtkoop, auteur van het boek Energieker, ontdekte pas op latere leeftijd hoe je met kleine, haalbare stappen meer energie kunt krijgen, vaak met gewichtsverlies als bijkomend voordeel. Ze deelt haar inzichten over gezonde voeding in columns op Proudies. Haar boek Energieker is te koop in alle boekwinkels, Bol.com en Amazon.
Lees ook: Energieker: Waarom “minder eten, meer bewegen” niet werkt
