De afgelopen jaren lijkt het gesprek over ouder worden te zijn gekaapt door extremen. Silicon Valley-achtige beloften. Strenge protocollen. Supplementenstapels en dromen over 120 of zelfs 140 jaar leven. Maar wie écht onderzoek doet naar veroudering, blijkt met iets heel anders bezig.
.png)
Niet met langer leven.
Maar met beter leven.
Onder wetenschappers groeit de consensus dat het echte vraagstuk niet draait om life span — het aantal jaren dat je leeft — maar om health span: de jaren waarin je leeft zonder ernstige ziekte, beperkingen of afhankelijkheid.
In westerse landen ligt de gemiddelde levensverwachting rond de 75 à 80 jaar. Maar de gezonde jaren stoppen vaak veel eerder. Rond het midden van de zestig beginnen chronische aandoeningen, verminderde mobiliteit en cognitieve achteruitgang zich op te stapelen.
Dat betekent dat veel mensen tien tot vijftien jaar leven met gezondheidsproblemen die hun dagelijks leven beperken.
Volgens Dr. Eric Verdin, directeur van het Buck Institute for Research on Aging, is dat precies waar het veld zich nu op richt. Niet op het verlengen van het leven tegen elke prijs, maar op het vertragen van het verouderingsproces zelf.
Het realistische doel, zegt hij, is niet 140 worden. Maar 90 of 95, met een lichaam en geest die nog meedoen.
Opvallend genoeg blijkt uit gesprekken met ouderen iets anders dan vaak wordt aangenomen. Niet de dood zelf is de grootste angst. Maar het verlies van autonomie.
Dr. Luigi Ferrucci, geriater en wetenschappelijk directeur van het National Institute on Aging, verwoordt het scherp: mensen zijn vooral bang om een last te worden voor hun omgeving.
Health span gaat dus niet alleen over gezondheid, maar over waardigheid. Over zelf beslissen. Over betekenisvol blijven deelnemen aan het leven.
Onderzoekers zien grofweg twee manieren om die gezonde jaren te verlengen.
De eerste route is weinig spectaculair, maar ijzersterk onderbouwd. Dagelijkse gewoonten die samen een enorm verschil maken:
Deze factoren beïnvloeden niet één orgaan, maar het hele systeem. Ze vertragen verouderingsprocessen op celniveau en verkleinen de kans op vrijwel alle ouderdomsziekten.
Het zijn geen snelle hacks. Maar wel bewezen.
De tweede route krijgt vaak de meeste aandacht in de media. Denk aan medicijnen die verouderingsprocessen in cellen beïnvloeden, genetische interventies of extreem gereguleerde diëten.
Bij wormen en muizen laten sommige van deze aanpakken indrukwekkende resultaten zien. Maar bij mensen ligt dat ingewikkelder. Het kost decennia om te bewijzen of zo’n interventie veilig is én daadwerkelijk de gezondheid verlengt.
Daarom verschuift de focus. In plaats van kijken of mensen langer leven, testen onderzoekers nu of deze middelen het begin van ziektes kunnen uitstellen. Of ze de snelheid waarmee we verouderen kunnen vertragen.
Wat deze benadering fundamenteel anders maakt, is dat ze niet één ziekte tegelijk probeert aan te pakken. Geen aparte pillen voor hartziekten, diabetes of dementie.
Het idee is: als je de onderliggende verouderingsmechanismen vertraagt, stel je automatisch meerdere aandoeningen tegelijk uit.
Minder jaren in het ziekenhuis.
Meer jaren in het leven.
Health span past bij een bredere verschuiving in hoe we naar ouder worden kijken. Niet als een fase van achteruitgang, maar als een levensfase met eigen kwaliteit, keuzes en betekenis.
Het vraagt ook iets van ons. Geen obsessie met cijfers of eeuwige jeugd, maar aandacht voor hoe je vandaag leeft. Hoe je beweegt, verbindt, rust en nieuwsgierig blijft.
Misschien is dat wel de kern van gezond ouder worden: niet proberen de tijd te verslaan, maar hem goed te gebruiken.
Bij Proudies geloven we dat juist daarin de echte winst zit. In jaren die niet alleen worden opgeteld, maar ook worden geleefd.
