Genieten van heerlijke wijnen, proeven van fantastisch eten en dwalen door barokke kastelen met weelderige tuinen. Dit is Zuid- en Oost-Moravië, het kloppende en gastvrije hart van de Tsjechische wijncultuur en tradities. Voeg daar de levendige studentenstad Brno aan toe, samen met de indrukwekkende architectuur van schoenenimperium Bata in Zlín, en je hebt de perfecte bestemming voor een ontspannen autovakantie. Pak de autosleutels en ga mee op ontdekkingsreis door het best bewaarde geheim van Centraal-Europa.
De barokke pracht van Kroměříž
Dit stadje is het perfecte startpunt voor je rondreis. Het Aartsbisschoppelijk Paleis en de bijbehorende tuinen staan met recht op de UNESCO-Werelderfgoedlijst en ademen pure grandeur. Wandel door de adembenemende troonzaal of bewonder de wereldberoemde schilderijengalerij met topstukken van oude meesters. Filmliefhebbers herkennen het interieur vast meteen: de legendarische film Amadeus is hier grotendeels opgenomen.
De echte magie van Kroměříž vind je buiten. De kasteeltuin is een romantisch Engels park vol klaterende vijvers, statige bomen en vrij rondlopende pauwen. Iets verderop ligt de Bloementuin, een architectonisch hoogstandje uit de zeventiende eeuw. Hier dwaal je tussen perfect gesnoeide hagen en kleurrijke bloembedden, met als absoluut hoogtepunt een indrukwekkende 244 meter lange colonnade vol historische beelden. Vergeet vooral je camera niet!
Bata: meer dan schoenen
Dichtbij ligt Zlín, een stad die geldt als hét ultieme voorbeeld van modernistische architectuur en stadsplanning. Tot het begin van de twintigste eeuw was Zlín een onbeduidend dorp. Dat veranderde compleet toen de visionaire schoenenmagnaat Tomáš Baťa de stad transformeerde tot het hart van zijn wereldwijde imperium.
Baťa dacht aan het welzijn van zijn arbeiders en liet de stad ontwerpen volgens het principe ‘collectief werken, individueel leven’. Centraal stonden de fabriekshallen van rode baksteen, beton en staal. Daaromheen verrezen de typische 'Baťa-huizen': uniforme, kubistische arbeiderswoningen in het groen. Baťa regelde winkels, een universiteit, een bioscoop en zelfs een zwembad voor zijn personeel, dat bovendien een salaris ontving dat ruim twee keer hoger lag dan gemiddeld.
Het architectonische hoogtepunt is Wolkenkrabber 21, het voormalige hoofdkantoor. Uniek is de complete werkkamer die is ingericht in een lift, inclusief stromend water en een telefoon. Zo kon de schoenenpionier vergaderen terwijl hij zich tussen de verdiepingen verplaatste naar zijn volgende afspraak. Efficiënter kan bijna niet!
Vandaag de dag hebben de oude fabriekspanden een creatieve herbestemming gekregen met hippe cafés, een universiteit en een indrukwekkend schoenenmuseum.
Voor een exclusieve afsluiting van je bezoek aan Zlín schuif je aan bij La Villa Restaurant. Gevestigd in een historische villa uit 1941 - ooit gebouwd voor de grootvader van de latere president Václav Havel - staat dit restaurant bekend om zijn uitmuntende Frans geïnspireerde gastronomie. De keuken is inmiddels bekroond met een prestigieuze Michelinster, maar voor slechts €55,- geniet je hier al van een verfijnd driegangendiner.
Het sprookje van Lednice
Het Kasteel van Lednice in Zuid-Tsjechië is een van de meest indrukwekkende neogotische monumenten van Europa. De geschiedenis van dit slot is onlosmakelijk verbonden met het vorstenhuis Liechtenstein. Ruim zevenhonderd jaar lang – van de dertiende eeuw tot het einde van de Tweede Wereldoorlog – was het landgoed in bezit van deze invloedrijke familie. Gids Vendy Holásková leidt bezoekers hier rond met een flinke dosis humor. Een genot om naar te luisteren! Samen met haar moeder Ivana, die al veertig jaar curator is, woont ze zelfs in het kasteel. Extra bijzonder is de Nederlandse connectie: jaarlijks schenkt een Nederlandse weldoener maar liefst 30.000 tulpenbollen aan het kasteel. Dit zorgt elke lente voor een kleurrijk schouwspel.
In de negentiende eeuw transformeerden de Liechtensteins de oorspronkelijke middeleeuwse burcht tot een luxueus zomerverblijf. Het kasteel kreeg een romantisch uiterlijk met sierlijke torentjes en een monumentale palmenkas. Binnen blinkt het interieur uit door verfijnd houtsnijwerk. Het absolute meesterwerk is de beroemde wenteltrap. Deze is volledig uit één enkele eikenstam gesneden, zonder het gebruik van ook maar één spijker.
Samen met het nabijgelegen kasteel Valtice staat het op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Hoewel het bezit in 1945 door de toenmalige Tsjechoslowaakse staat in beslag werd genomen, blijft het kasteel een herinnering aan de rijkdom van dit vorstenhuis.
Wijnen proeven
Wie Zuid-Moravië zegt, zegt wijn. In het schilderachtige plaatsje Petrov vind je Plže: een unieke verzameling van tachtig historische, witgekalkte wijnhuisjes. Ze vallen direct op door hun felblauwe plinten en handgeschilderde bloemmotieven. Deze gevels vormen de toegang tot wijnkelders die diep in de heuvels zijn uitgegraven en al eeuwenlang van generatie op generatie overgaan. Tegenwoordig herbergt elk huisje een sfeervol proeflokaal. Vaak openen de deuren aan het eind van de middag en kun je hier de lekkerste lokale wijnen proeven én kopen.
Voor de absolute topwijnen van het land reis je door naar Valtice. In de kelders van het kasteel aldaar bevindt zich de Nationale Wijnkelder van Tsjechië. Hier liggen de honderd allerbeste wijnen van het land uitgestald. Een unieke kans om de absolute crème de la crème te proeven.
Mocht er nog tijd over zijn, breng dan zeker een bezoek aan het wijndomein van de familie Špalek. Al generaties lang worden hier uitmuntende wijnen geproduceerd, met de nadruk op karaktervolle witte varianten zoals Grüner Veltliner en Riesling. Vandaag de dag staat Kamilla Špalek aan het roer van het familiebedrijf. Tijdens een wijnproeverij vertelt ze vol passie over de volledig biologische werkwijze. Omdat er geen chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, kent het natuurlijke proces ook een keerzijde: soms moet de familie nachtenlang met de hand rupsen van de wijnstokken plukken. Die toewijding werpt zijn vruchten af, want verschillende wijnen zijn al flink in de prijzen gevallen. Een tour door hun eeuwenoude kelders is een absolute aanrader.
Het enige probleem van Zuid- en Oost-Moravië is het afscheid nemen. Het gebied heeft zo ontzettend veel te bieden en is bovendien verrassend betaalbaar. Ook enthousiast geworden om deze streek te bezoeken, maar vind je het te ver om met eigen auto hiernaar toe te reizen? Vlieg naar Wenen en huur daar een auto.
Meer reistips van Mirjam:
