Nergens komen de karakteristieke elementen die Zweden te bieden heeft zo mooi samen als in Småland, een streek in het zuidoosten van het land. Denk aan de karakteristieke rode houten huizen, de uitgestrekte bossen en de spiegelgladde meren. Maar ook de rotsachtige eilandjes voor de kust met hun authentieke vissersbootjes bepalen het beeld. Tel daar de erfenis van Pippi Langkous en het IKEA-museum bij op, en je weet: meer Zweden dan dit wordt het niet.
De bakermat van IKEA
Småland laat zich letterlijk vertalen als ‘het kleine land’. Het is dan ook geen toeval dat de kinderspeelparadijzen in de IKEA-vestigingen deze naam dragen. Oprichter Ingvar Kamprad groeide hier op en het hoofdkantoor van het concern bevindt zich nog altijd in het plaatsje Älmhult. Hier vind je ook het IKEA Museum. Zelfs voor wie geen uitgesproken liefhebber is van het woonwarenhuis, is dit museum zeer de moeite waard. Het biedt een boeiend overzicht van onze interieursmaken door de jaren heen en vertelt de 'Story of IKEA' vanaf het prille begin. Naast innovatieve ideeën en inzichten komen ook de minder succesvolle projecten eerlijk aan bod.
In de voetsporen van Linnaeus
Voor plantenliefhebbers is een bezoek aan Linnés Råshult, ten noorden van Älmhult, een must. Hier werd de botanicus Carl Linnaeus geboren, de man die in de achttiende eeuw de natuur ordende in een systeem dat we nog altijd gebruiken. Naast het authentieke geboortehuis vind je er een natuurreservaat en een kruidentuin. In het tuincafé wordt de beroemde Smålandse homemade cheesecake geserveerd met jam en slagroom. Een delicatesse.
Glaskunst
Hou je van glas en design? Bezoek dan de streek van de glasfabrieken: Glasriket, oftewel het Glasrijk. Bij Kosta Boda kunt je deelnemen aan een officiële rondleiding en zie je van dichtbij hoe het glas herhaaldelijk wordt verhit, geblazen en weer afgekoeld, net zolang tot de glasblazer tevreden is. Hier wordt het mooiste handwerk vervaardigd: glazen, karaffen en vazen die met uiterste precisie door kundige handen en monden worden gefabriceerd. Bijzonder en indrukwekkend om te zien. En zie je iets moois? Vrijwel alles is te koop.
Kunst, design en natuurbeleving
In het hart van Värnamo biedt het Bruno Mathsson Center een inspirerende blik op het leven van deze beroemde Zweedse meubelontwerper. Mathsson (1907-1988) was een van de meest toonaangevende vertegenwoordigers van het modernistische Zweedse design. Zijn focus lag op ergonomie: hij wilde dat mensen comfortabel konden zitten, bij voorkeur in lig- en relaxstoelen van gebogen hout en gevlochten zadelriemen. Het kwam regelmatig voor dat hij in de sneeuw ging zitten om zo de juiste vorm van zijn stoelen te ontwikkelen. Het centrum, waarin zijn voormalige kantoor en atelier bewaard zijn gebleven, is al een architectonische attractie op zich.
Aan de rand van Värnamo, verscholen tussen de velden, ligt Vandalorum, een museum voor hedendaagse kunst en design. De bekende Italiaanse architect Renzo Piano heeft de gebouwen ontworpen en ze doen denken aan de monumentale droogschuren die hier vroeger stonden. Naast wisselende tentoonstellingen heeft het museum een bijzonder Nederlands tintje: de tuin is bedacht door de wereldberoemde Piet Oudolf. Hij creëerde hier een kleurrijke planten weide die in elk seizoen fascineert. In het bijbehorende restaurant kun je genieten van verfijnde, traditionele Zweedse gerechten.
Literatuur en historie
In het noorden van Småland ligt de stad Eksjö, die bekendstaat om haar uitzonderlijk goed bewaarde historische centrum. De straten worden geflankeerd door authentieke houten huizen in zachte kleuren, vaak al eeuwenoud. Een wandeling door deze stad voert je langs idyllische binnenplaatsen en verrassende doorkijkjes. Van wandelen krijgt men trek, en dus is een bezoek aan de lokale trekpleister Lennarts Konditori een aanrader. Hier kun je genieten van een ‘Fika,’ het Zweedse koffiemoment met een kleine zoetigheid. Bij deze patisserie vind je vitrines vol met zoete kaneelbroodjes, worteltaart en gemberkoekjes. Het is heel moeilijk om de verleiding te weerstaan.
Een bezoek aan Astrid Lindgrens geboortehuis in Vimmerby brengt je dichter bij de meest geliefde schrijfster van Zweden, bekend van haar boeken over Pippi Langkous. Tijdens een rondleiding door het huis en de bijbehorende tentoonstellingen leer je meer over haar bijzondere leven, haar creativiteit en haar diepe band met de natuur.
Een koninklijk eiland
Heb je nog tijd over? Steek dan bij de sfeervolle haven- en studentenstad Kalmar de brug over naar het eiland Öland, een zonovergoten parel in de Baltische Zee. Dit eiland, met zijn oerbossen en uitgestrekte witte stranden, geniet van de meeste zonne-uren van Zweden. Het betoverde ooit zelfs de plantkundige Carl Linnaeus met zijn zeldzame orchideeën en kleurrijke vogelpopulaties.
Ook de Zweedse koninklijke familie is gecharmeerd van het eiland; zij hebben hier hun zomerhuis, genaamd Solliden Slott. Tijdens hun verblijf in de zomermaanden zijn de tuinen tijdelijk gesloten voor publiek, maar daarbuiten is iedereen van harte welkom. Net buiten de entree vind je een koffiehuis: de perfecte start voor een wandeling door de paleistuinen. Het statige witte paleis zelf is niet van binnen te bezichtigen.
Na een bezoek aan de tuinen is er niets heerlijker dan een diner en overnachting in het nabijgelegen en sfeervolle Hotel Borgholm. De vorige chef-kok tilde de keuken naar Michelinniveau en inmiddels staat er een enthousiaste jonge chef met dezelfde ambities achter het fornuis.
Een auto is onmisbaar voor een rondreis door Småland. Een belangrijke tip: neem vooral de tijd en laat je verrassen door toevallige ontdekkingen. Denk aan een loppis (een charmante kringloopwinkel aan huis), een landwinkel met de lekkerste streekproducten, een gezellig fika-adresje verstopt in de bossen of een meertje dat uitnodigt voor een frisse duik. Kortom, er valt genoeg te ontdekken in dit prachtige ‘kleine land.’
Meer reistips van Mirjam?
Lees dan ook:
