Het markante Rijksmuseum Twenthe is gebouwd en gefinancierd uit de nalatenschap van de vermogende Twentse textielfabrikant Jan Bernard van Heek (1863-1923). Zijn weduwe, de Amerikaanse Edwina van Heek-Burr, schonk in februari 1926 een groot bedrag en zijn privékunstcollectie aan de Nederlandse Staat. Hiermee vervulde zij zijn droom om een eigen museum te bezitten. Van Heek had een voorliefde voor middeleeuwse kunst. Een groot deel van zijn collectie, zoals een drieluik uit ca. 1520, is nog steeds te zien in het museum. De architecten waren Anton Karel Beudt (1885-1934) en Karel Joan Muller (1857-1942), beiden ontwierpen in die tijd voornamelijk gebouwen in Twente. Pas in 1930 werd het museum officieel geopend. Het gebouw liep in 2000 tijdens de vuurwerkramp aanzienlijke schade op, maar de collectie is gelukkig gespaard gebleven.
Het museum toont zeven wisselende tentoonstellingen per jaar met oude, moderne en hedendaagse kunst. De collectie van het museum bestaat voor een groot deel uit schenkingen van Twentse textielfabrikanten, zoals schilderijen uit de Gouden Eeuw tot en met de negentiende eeuw, Delfts aardewerk, een prachtige collectie zilver, beeldhouwkunst, portretten, maar ook een grote collectie moderne kunst uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Deze collectie wordt getoond in zes “Schatkamers”, waaronder landschappen van Johannes Koekkoek, Meisje in Kimono van George Breitner en vrouwenfiguren van Jan Sluijters.
Ik kwam hier speciaal voor de overzichtstentoonstelling van de Finse kunstschilder Pekka Halonen (1865-1933) in het Rijksmuseum Twenthe. Deze is hier tot en met 16 augustus 2026 te zien en wordt georganiseerd in samenwerking met het Ateneum Art Museum in Helsinki, het Petit Palais in Parijs en het Ordrupgaard Museum ten noorden van Kopenhagen. Mijn oudste dochter was vorig jaar in het Petit Palais in Parijs waar van november 2025 tot 22 februari 2026 zijn werken werden getoond. Zij was hier zo enthousiast over dat ik er de lange treinreis voor over had en ik vond het ook werkelijk prachtig.
Halonen was een meester in het schilderen van scènes uit het dagelijkse leven, de ongerepte natuur in Finland en de besneeuwde winterlandschappen waren zijn inspiratiebron. Hij wordt ook wel de ‘sneeuwschilder’ genoemd en kon als geen ander verse poedersneeuw en zachte en zware sneeuw schilderen. Na zijn kunstopleiding aan de tekenschool in Helsinki ontving hij een beurs om zijn studies in het buitenland voort te zetten. Hij vertrok in 1890 voor enkele jaren naar Parijs waar hij een opleiding volgde aan de Académie Julian in Parijs, een privékunstacademie in Montmartre. Hier was hij ook voor een korte periode leerling van Paul Gauguin.
/
Bij terugkeer in Finland liet Pekka Halonen in 1902 zijn woonhuis ‘Halosenniemi’ met een atelier op een landtong aan het Tuusulameer bouwen in romantische stijl; hij woonde er samen met zijn vrouw Maiia en hun acht kinderen. Halonen schilderde er ook zijn moestuin, dit was zijn droomplek. Zijn uitspraak staat boven drie schilderijen met het uitzicht vanuit zijn huis te lezen: “Ik denk vaak dat ik het Louvre of de grootste schatten van de wereld voor de deur heb. Ik hoef alleen maar naar het bos te lopen om de mooiste schilderijen te zien.” Rondom het meer vestigden zich in die tijd andere schilders, schrijvers en componisten. Halonen is begraven bij de kerk van Tuusula op de oude begraafplaats. Zijn vrouw overleed in 1944 en in 1949 werd het huis verkocht aan de gemeente Tuusula, onder de voorwaarde dat het een museum zou worden.
Geniet na afloop van het bezoek nog even na in het moderne museumcafé, ontworpen door Ben van Berkel (1957), architect van onder meer de Erasmusbrug in Rotterdam. Ik bofte met het mooie weer en vond een zonnig plekje op het terras in de binnentuin. Neem ook nog een kijkje in de moderne museumwinkel om een mooie herinnering voor thuis mee te nemen.
Rijksmuseum Twenthe, Lasondersingel 129, Enschede
Museum Halosenniemi, Halosenniementie 4-6, Tuusula
Meer museumtips lezen van Ellie die ze schreef voor Proudies?
