Katendrecht – kort gezegd de Kaap - dat in het verleden de roemruchte naam had als hoerenbuurt, is sinds de zeventiger jaren uitgegroeid tot een van de hipste wijken van Rotterdam. Oude pakhuizen, havenloodsen, aankomst- en vertrekhallen en ook het voormalige hoofdkantoor van de Holland Amerikalijn hebben allemaal een nieuwe bestemming gekregen. Hotel New York, geopend in 1993, bleek al gauw een enorme publiekstrekker. Het Nederlands Fotomuseum vond in 2007 een onderkomen in Las Palmas, een voormalig pakhuis annex werkplaatsengebouw uit 1953 van de Holland-Amerika Lijn en sinds mei 2025 is het Fenix Museum gevestigd in een historische havenloods uit 1923. Talloze trendy restaurants, cafés en hotels groeien sindsdien als paddenstoelen uit de grond.
Deze wijk blijft in beweging, zo ook het Nederlands Fotomuseum dat in februari 2026 verhuisde vanuit Las Palmas naar een nieuw onderkomen en wel naar het voormalige koffiepakhuis Santos; de naam verwijst naar de Braziliaanse havenstad Santos waaruit de koffie naar Rotterdam werd verscheept. Dit pakhuis, een historisch rijksmonument uit 1902 stond al jaren leeg. Het Rotterdamse architectenbureau WDJ heeft het gebouw gedurende tweeëneenhalf jaar een nieuw leven ingeblazen. De binnenkant is veranderd in een ultra moderne ruimte met zeven verdiepingen. De buitenkant heeft zijn historische karakter behouden, alleen de ‘Kroon’- een goudkleurige en geperforeerde constructie op het dak van het pakhuis- geeft er een modern tintje aan.
De ruime begane grond is ingericht als een soort markthal met een museumcafé en een museumwinkel, maar er worden ook lezingen, concerten en andere activiteiten georganiseerd. Behalve de tentoonstellingszalen beschikt het museum ook over ateliers, een bibliotheek, onderwijsruimten, donkere kamers en - op de zesde verdieping - een hypermodern restaurant met een prachtig uitzicht over Rotterdam en de Rijnhaven. En heel bijzonder, op de zevende verdieping zijn zestien (shortstay) appartementen met een balkon gekomen. Wat een geweldige locatie om hier te mogen wonen. Voor wat betreft de verzameling foto’s heeft het museum grootse plannen en verwacht het dat de collectie in 2028 is uitgegroeid tot 7,5 miljoen foto’s.
Ik begon het bezoek samen met mijn twee oudste kleindochters om een kijkje te nemen in restaurant ZES, gevestigd op de zesde etage en uitsluitend geopend op vrijdag tot en met zondag. Je hebt hier een fantastisch uitzicht over de skyline van de stad. Op de vijfde etage is een tijdelijke tentoonstelling over de cyanotypie ofwel blauwdruk, een negentiende-eeuwse fotografische techniek die blauwtinten creëert. Deze techniek is in 1842 ontdekt door de Engelse wiskundige en astronoom Sir John Herschel en als eerste gebruikt door de Engelse botanicus Anna Atkins, de eerste vrouwelijke fotograaf. Het klinkt als een ingewikkeld proces, maar het enige wat je hiervoor nodig hebt zijn cyanotypie-chemicaliën, aquarelpapier of stof en UV-licht of zonlicht. Het resultaat is een unieke blauwe afdruk met witte details op de plekken waar het licht is geblokkeerd.
Tot en met 24 mei 2026 is op de vierde verdieping de expositie ‘Rotterdam in focus.’ Er hangen 350 foto’s die verwijzen naar 183 jaar fotografie in Rotterdam, zoals de foto uit 1903 waarop de inkomst van Paul Kruger is te zien. Deze foto uit 1929 is gemaakt op het Hofplein met op de achtergrond het stadhuis, waarop de omstanders wijzen naar een zeppelin die over de stad vloog. Ook is er een foto uit 1969 van Vincent Mentzel met toeschouwers bij de voetbalwedstrijd Feyenoord/Ajax. Mijn oudste dochter zag een poosje geleden tijdens haar bezoek een foto uit 1951 van een lange rij fietsers op de Parkkade onderweg naar de Maastunnel en ontdekte tussen al die mensen mijn oom Ben, een oudere broer van mijn vader. Ik kon het natuurlijk niet laten om hem aan te wijzen op de foto.
De vaste expositie bestaat onder andere uit de zogenaamde ‘Eregalerij van de Nederlandse fotografie’. Deze toont 99 bijzondere foto’s vanaf 1842 tot nu van onder meer Anton Corbijn, Ed van der Elsken, Paul Huf en Erwin Olaf. Voor de honderdste foto is een speciaal plekje vrijgehouden als symbool voor de foto die niet is opgemerkt, gewaardeerd of gekozen. Je mag deze plek zelf invullen.
Na afloop ging ik met beide kleindochters eerst een foto laten maken in de fotobooth (het paste nog maar net) en kozen daarna iets lekkers uit voor bij onze cappuccino in de koffiebar Santos. Het was weer een mooi dagje uit.
Nederlands Fotomuseum, Brede Hilledijk 95, Rotterdam
Meer leuke museumtips van Ellie?
