De collega die twintig jaar jonger is. De klant met wie je het zelden eens bent. Op je werk kom je mensen tegen die je niet voor een etentje zou uitnodigen. Na je pensioen vallen zulke ontmoetingen soms weg. Je kunt een volle agenda houden en toch steeds minder horen dat je verrast.
.png)
Een prettig gezelschap heeft veel voor: je hoeft weinig uit te leggen, de grappen zijn vertrouwd en iemand bestelt alvast de wijn die je lekker vindt. Daar is niets mis mee. Het wordt pas beperkt wanneer vrijwel iedereen die je spreekt ongeveer hetzelfde leven leidt. Dezelfde opleiding, dezelfde leeftijd, dezelfde zorgen. Dan klinkt een persoonlijke ervaring al gauw als de toestand van het land.
Werk bracht tenminste af en toe iemand aan tafel die daar niet in paste. Dat kon vermoeiend zijn. Het leverde ook informatie op die je thuis niet vanzelf kreeg. Hoe het is om nu een eerste huis te zoeken, bijvoorbeeld. Of waarom iemand met een andere achtergrond een onschuldige opmerking helemaal niet zo onschuldig vindt.
Claire Growney, Laura Carstensen en Tammy English onderzochten dit jaar hoe leeftijdsverschillen binnen sociale netwerken samenhangen met denken en welbevinden. Hun artikel in The Gerontologist combineert twee Amerikaanse studies. In de eerste hielden 309 volwassenen van 25 tot 85 jaar onder meer tien dagen bij met wie ze contact hadden. De tweede gebruikte herhaalde metingen, met 184 deelnemers bij de eerste meetronde.
Mensen met contacten van uiteenlopende leeftijden scoorden beter op het oplossen van nieuwe denkproblemen. Er was geen consequent verband met emotioneel welbevinden. In de tweede studie hing een gemengder netwerk ook samen met overleving gedurende dertien jaar.
Dat zijn verbanden. Het onderzoek bewijst niet dat contact met een twintiger je slimmer maakt of je leven verlengt. Gezondheid en mogelijkheden om anderen te ontmoeten kunnen eveneens meespelen. Het geeft wel aanleiding om behalve naar het aantal contacten ook naar de samenstelling van je kring te kijken.
Bij contact tussen generaties belanden we snel in vaste rollen. De oudere deelt levenservaring, de jongere legt de telefoon uit. Beide kunnen nuttig zijn. Maar je kunt ook samen iets doen waarvan geen van beiden verstand heeft. Een cursus Italiaans volgen, een moestuin beginnen of bij hetzelfde amateurkoor zingen.
Dat scheelt een hele verantwoordelijkheid: je hoeft geen vertegenwoordiger van je generatie te zijn. Een dertiger is ook niet automatisch beschikbaar om de jeugd uit te leggen. Je hebt iemand tegenover je met een eigen smaak, humeur en geschiedenis.
Kies daarom eerst een belangstelling en kijk daarna wie erop afkomt. Vraag bij een cursus of vereniging hoe de groep is samengesteld. Een avondgroep kan andere mensen trekken dan een groep op dinsdagochtend. Leeftijdsmenging is nergens gegarandeerd, ook niet als er ‘voor iedereen’ op de website staat.
Wie een gesprek met een onbekende lastig vindt, kan iets meenemen om samen naar te kijken. Bij een Repair Café help je mee aan de reparatie van je eigen kapotte spullen. Je kunt er ook zonder reparatie binnenlopen. Dat biedt een concreet begin: waar zit die schroef eigenlijk? Je hoeft jezelf niet eerst interessant te presenteren.
Een andere ingang is een gezamenlijke maaltijd. Bij BuurtBuik koken vrijwilligers met gered voedsel en mag iedereen gratis aanschuiven. Je kunt helpen, maar je mag ook gewoon komen eten. Kijk bij de locaties naar een tafel in jouw buurt. Een gemengd gezelschap ontstaat niet op bestelling. Aan een open tafel kun je wel naast iemand terechtkomen die je anders niet zou spreken.
Ook dichtbij is er ruimte. Nodig een jongere oud-collega eens uit zonder loopbaanadvies op de agenda. Vraag wat diegene bezighoudt en vertel vervolgens ook iets wat jij nog niet weet of lastig vindt. Wederkerigheid begint zodra je niet meer alleen degene bent die iets komt brengen.
Een eerste bezoek kan stroef zijn. Anderen kennen elkaar al, jij staat met je jas over je arm en vraagt je af of dit wel de bedoeling was. Geef een plek die je aanspreekt daarom een tweede kans.
Je vertrouwde vrienden hoeven ondertussen nergens heen. Een bubbel doorbreken vraagt geen nieuwe vriendenlijst. Het vraagt af en toe een gesprek waarvan je het verloop nog niet kent.
Als iemand een keuze maakt die je vreemd vindt, probeer dan eens te vragen wat eraan voorafging. Wacht met vertellen hoe jij het destijds aanpakte. Misschien verandert je mening niet. Je weet daarna in elk geval beter over wie je het hebt.
Begin klein: kies één activiteit die je zelf aanspreekt, vraag wie er doorgaans komen en ga zo mogelijk meer dan één keer. Bij Repair Cafés en buurtmaaltijden verschillen openingstijden en groepssamenstelling per locatie.
Het onderzoek naar leeftijdsverschillen binnen sociale netwerken
Aanschuiven bij BuurtBuik en de locaties bekijken
