Soms loop je een museum binnen en voel je meteen dat het tempo omlaag mag. Dat je niet hoeft te begrijpen, maar vooral mag kijken, voelen en laten gebeuren. MARIA ROOSEN – Schrobben Harken Gieten Vegen, te zien in het Stedelijk Museum Schiedam van 22 november 2025 tot en met 3 mei 2026, is zo’n tentoonstelling.
.png)
Zaaloverzicht MARIA ROOSEN – Schrobben Harken Gieten Vegen, 2025, foto Aad Hoogendoorn
Het is een ode aan Maria Roosen, een van de grote namen van de Nederlandse beeldende kunst, met een oeuvre dat meer dan veertig jaar omspant. Meer dan zestig werken zijn samengebracht: van tekeningen en aquarellen tot glas, textiel en installaties. Samen vormen ze een verstild maar intens portret van een kunstenaar voor wie werken een lichamelijke, bijna meditatieve handeling is.
De tentoonstelling is gecureerd door Inez Piso-Tuncay en laat zien hoe Roosen werkt: niet vanuit een vast plan, maar vanuit waarneming, intuïtie en herhaling. Schrobben, harken, gieten, vegen zijn geen metaforen, maar echte handelingen. Door ze steeds opnieuw te doen, stript Roosen haar werk terug tot de essentie. Wat overblijft, noemt ze zelf ‘gestolde energie’.
Die energie voel je in alles. In het glas, waarin de beweging van het blazen zichtbaar blijft. In het papier, waarin lijnen steeds zachter worden. En in textiel, dat tegelijk kwetsbaar en krachtig is. Hard en zacht bestaan bij Roosen altijd naast elkaar.
Een intiem hoogtepunt vormen de Dagboektekeningen uit 1988–1989. Het zijn dagelijkse notities van wat haar bezighield, steeds opnieuw getekend, soms vijf keer of vaker. Net zolang tot het denken verdween en haar handen het overnamen. Opvallend is hoe actueel deze tekeningen nu nog voelen. Thema’s als vergankelijkheid, lichamelijkheid en aandacht blijken tijdloos.
Hoewel Maria Roosen vaak wordt geassocieerd met haar borstvormige sculpturen, ziet zij zelf de kan als het ware symbool van haar werk. De kan staat voor geven en ontvangen, schenken en opvangen. Ze is tegelijk vorm en functie, ontstaan uit vloeibaarheid en bedoeld om vloeistof te dragen.
In de tentoonstelling zie je kannen in verschillende gedaanten, onder meer in glas. Sommige zijn zo zwaar dat hun gewicht bepaalt hoe hoog ze kunnen hangen. Pas daarna kregen ze vrouwennamen. Niet andersom. Zo laat Roosen het beeld ontstaan en pas daarna de betekenis.
Speciaal voor Schiedam maakte Roosen ook nieuw werk. In de eerste zaal zie je een potloodtekening van een geweer, omhuld door zachte roze aquarel. In een druppel zou je een kogel kunnen zien. Het werk bevraagt tegenstellingen: hard en zacht, mannelijk en vrouwelijk. Roosen noemt het een poging om het wapen te ontwapenen. In een tijd vol hardheid en oordeel voelt dat onverwacht actueel.
Maria Roosen noemt haar werken wel eens tools for feelings. Gebruiksvoorwerpen voor emoties. Zoals een hamer of een kan een essentiële vorm heeft omdat die bij zijn functie hoort, zo zoekt zij in haar kunst naar vormen zonder overbodige details. Haar werken kun je lezen als zelfportretten: onderzoeken naar waar ze staat in de tijd, wat ze verlangt, wat ze loslaat.
Dat maakt deze tentoonstelling meer dan een overzicht. Het is een uitnodiging om zachter te kijken. Om niet alles meteen te willen duiden. En om te ervaren hoe krachtig intuïtie kan zijn.
De tentoonstelling begint niet pas binnen. Op het plein voor het museum staan al drie werken opgesteld. Het museum gebruikt deze buitenruimte steeds vaker als entree, en ook hier zet Roosen de toon: open, uitnodigend, zonder haast.
MARIA ROOSEN – Schrobben Harken Gieten Vegen is geen tentoonstelling die je ‘even meepakt’. Het is er een waarvoor je tijd maakt. En misschien is dat precies wat haar werk je wil meegeven.
