“Met jou wil ik de kroeg in!” Dat is ongeveer het grootste compliment dat je kunt krijgen van Eva. Eva wie? Nou, Eva Hoeke -auteur, journalist en columnist- wie kent haar niet? Mijn ervaring met haar, daar gaat het deze keer over.
In columnistenland, waar ik een aantal jaar geleden aarzelend binnenstapte, is zij ‘one of a kind’. Met haar humoristische en herkenbare columns in een ‘ons-kent-ons-sfeer’ was ze voor mij een stimulerend voorbeeld.
Ik ben dol op columns en probeer alle columns die ik online kan vinden te lezen. In het menu van de digitale versie van mijn krant staat een hoofdstuk “Columns”. Daar staan ze -oh, geluk- allemaal bij elkaar. Duidelijk is dat er, naast columnisten met de badinerende toon en leerzame onderwerpen, ook heel uitgesproken, felle en superkritische columnisten zijn. Al lezend wissel ik van sprakeloze bewondering voor de woordkeus, stijl, opbouw, scherpte, humor en de loepzuiverheid, tot ronduit jaloezie en afgunst: dit wil ik ook zo kunnen!
In mijn werkend leven heb ik veel geschreven als onderdeel van mijn baan. Het begon lang geleden met notulen. Belangrijke vergaderingen met, voor insiders, bekende mensen die belangrijke dingen bespraken en mijn notulen minutieus nalazen of hun belangrijke uitspraken wel waren opgenomen. We spreken jaren ’70 en ’80. Ze waren dan ook van formaat, mijn notulen, maar nauwkeurig en gedetailleerd. In mijn laatste baan werd ik zelfs regelmatig gecomplimenteerd door de leidinggevende met wie ik nauw samenwerkte. Het hielp hem de rode draad vast te houden, zei hij. Het was dus ergens goed voor.
Aan de andere kant leerde ik hierdoor niet om beknopt te schrijven. En daar heb ik nu nog steeds last van. Te veel woorden. De standaardlengte van een column is 400 à 500 woorden; meestal zit ik aan het dubbele. Maar als ik ga schrappen voelt alsof ik mijn ‘darling’ aan het ‘killen’ ben.
Later kreeg mijn werk meer vakspecifieke inhoud: dikke persoonsdossiers moesten worden samengevat tot een makkelijk leesbaar en volledig rapport. Dat was andere koek. De woordkeuze van jan-en-alleman is soms lastig te begrijpen. Veel woorden, maar wat wordt er eigenlijk gezegd? Ik leerde tussen de regels door lezen.
Toch kreeg het schrijven me te pakken.
Heerlijk is het! Mijn denkhoofd leeg maken. Wat ik zie, vind, denk, voel, wil ik delen met anderen die het misschien leuk, gek, interessant of shockerend vinden.
Eén punt bleef knagen: behalve een vak in mijn opleiding en bovengenoemde ervaring, heb ik geen journalistieke schrijversbodem.
En zo kwam ik bij Eva terecht.
Eva geeft eendaagse trainingen “Columns aan de keukentafel.” Je stapt met vijf mensen letterlijk haar Amsterdamse huis en keuken in, inclusief uitzicht op de rommelige nazomertuin. Koekjes en chocola bij de koffie en thee, nootjes en fruit voor de snaai. En wat een leuk, energiek, welbespraakt mens is ze. Echtgenoot Marcel - wie kent hem niet -, sloft om half 1 binnen met verse broodjes, haalt kinderen van school, mompelt wat en verdwijnt naar zijn eigen domein. Het zijn net mensen.
Ondanks die ontspannen sfeer was natuurlijk de beoordeling van je eerder ingeleverde eigen werk het spannende hoogtepunt. Het is niet iedereen gegeven om op een comfortabele manier feedback te geven. Eva wel. Soms zorgvuldig zoekend naar de juiste woorden geeft ze aan wat te veel of juist te weinig is. Het belang van een bepaalde opbouw, geniaal neergelegd in Eva’s methode “De 4 Hoeken van Hoeke.” En dan: je eigen column herschrijven op de geleerde manier. De eerste alinea allesbepalend, moet de lezer direct de klik geven: “Met jou wil ik de kroeg in.” Of zelfs: “Jij wordt mijn vriendin.” Of nieuwsgierig: “Wat ga jij me nou vertellen?”
Het ‘goud’ van de column, wat is het en waar leg je dat neer? Wat vertel je daarvoor nog even, en wat is je conclusie? Wees geen betweter! Geef geen preek!
Dit en nog meer. En als je dat allemaal kunt, dan mag je jezelf de titel ‘Columnist’ geven.
Voorlopig heb ik ook de Schrijversacademie gevonden waar onder andere een cursus specifiek voor columnisten wordt gegeven. Meer vakkennis, meer bodem.
Ik kom eraan.
