Wat betekent vriendschap?

Relatie- en gezinstherapeute Roefke Carmiggelt over wat vriendschap betekent, waarom meegroeien ertoe doet en wie je bronnen zijn. Uit het boek van Rose Mary de Boer.

In samenwerking met

Wat betekent vriendschap?
Proudies Redactie

Door 

Proudies Redactie

Gepubliceerd op

Oct 2, 2026

Journalist en schrijfster Rose Mary de Boer ging op zoek naar de betekenis van vriendschap. Voor haar boek VRIENDSCHAP. ‘Wat telt is de blik van de ander’ onderzocht zij hoe belangrijk vriendschap eigenlijk is en hoe mensen vormgeven aan hun vriendschappen. Juist in een levensfase waarin er veel kan veranderen, zoals na je pensioen, wordt de waarde van echte verbinding vaak nog duidelijker.

Voor haar boek interviewde Rose Mary de Boer 24 creatieve vrije geesten en kunstenaars, in de breedste zin van het woord. Vandaag lees je het verhaal van Roefke Carmiggelt (1942), een bekende relatie- en gezinstherapeute. Leeftijd speelt geen rol in vriendschap. Roefke Carmiggelt leert nog altijd van vriendschappen en vindt meegroeien in vriendschap van optimaal belang. Het onderstaande verhaal komt uit het boek.

Het verhaal van Roefke Carmiggelt

‘Vriendschap betekent ook je inleven in de behoefte van de ander. Als iemand moeite heeft om vriendschap vast te houden, dan ga ik kijken wat heel jong in iemands leven is gebeurd. Wat de reden is dat je altijd bang bent dat je toch weer uit ’n vriendschap gezet wordt. Dat merk ik veel meer bij vrouwen dan bij mannen. Mannen zeiken NIET!

Vriendschap is heel belangrijk voor me. Ik zou niet zonder vrienden kunnen. Omdat ik in een vriendschap mezelf leer kennen. Ik heb vrienden van alle leeftijden. Dat vind ik heerlijk. Ik merk soms, en dat vind ik best ingewikkeld, dat ik gewoon heel erg behoefte heb aan nieuwe input van vrienden. Want daardoor kom ik mezelf weer op een andere manier tegen. Want die oudjes, klinkt een beetje lullig, die ken ik al heel lang. Soms nog van de lagere school. Nou, reken maar uit.

Soms gebeuren er dingen in vriendschap waar je later spijt van hebt. Ik heb ooit een hele goeie vriendin losgelaten toen ik verliefd werd op Frank, mijn man. Zeg maar verwaarloosd. En pas veel later heb ik haar mijn excuus aangeboden, want dat was niet oké.

Ik was zo met die man bezig om te bewaken dat hij hem niet smeerde. En toen ik dat deed, zei ze, en dat vond ik zo ontroerend en dat heeft me in m’n werk ook heel goed geholpen: “Ik snapte heel goed wat er met jou gebeurde. Dat vond ik niet erg. Maar wat ik wel erg vond, was dat ik je familie niet meer zag. Je vroeg me niet meer mee om te eten en te logeren. Dus ik had ook ’n gap in de vriendschap met je ouders.” Dat heeft mij enorm wakker geschud. Want vriendschap gaat dus nog verder dan alleen een-op-een, ook met je gezin.

In vriendschap maak je fouten en moet je soms dingen loslaten. Als je elkaar weer ontmoet in de fouten kom je ook dieper in vriendschap, maar ook dieper in vragen zoals: waar komen bepaalde dingen vandaan?

Dat ik bang was of dat ik geen zin meer had. Soms gebeurt het zomaar dat je geen zin meer hebt in een vriendschap met iemand waar je heel lang heel close mee was. Dat komt omdat iemand niet meegroeit in mijn gevoel. Ik ben nog altijd in de groeistand. Dat is ook zo leuk van jongere vriendinnen, die mij ook weer andere dingen laten zien. Het is wel zo: de jongere vriendinnen hebben in tegenstelling tot de ouderen meer een moederoverdracht. Dat je behoefte hebt om voor ze te zorgen.

Met iedere vriendin heb ik een andere kleur, dat vind ik zo mooi van vriendschap, dat je steeds iets anders ontdekt.

Vriendschap verandert niet naarmate je ouder wordt, maar waar ik enorm voor moet uitkijken, is dat een onderdeel van vriendschap ook hulp geven betekent. Want je bent niet lekker, of je kind is stomvervelend, of je hebt zorgen over je oude ouders, wat dan ook. Ik moet dan heel erg uitkijken dat ik niet in de hulpverlenersrol schiet. Ik moet dan wel oppassen dat die wederkerigheid in stand blijft.

Mijn kinderen hebben mij vroeger heel goed geholpen als ik therapeutische praatjes aan hen ging verkopen. Dan zeiden ze: “Hallo hè, doet dat daaro, niet hiero!” Dat zeggen mijn vriendinnen natuurlijk niet, want die zijn dolblij dat ik ze ergens naartoe loods, en dat vind ik ook fijn, want een onderdeel van vriendschap is ook meedenken en meeleven. En dat vind ik het grootste kapitaal van vriendschap. Maar soms komt er verbleking in. Verbleking omdat iemand heel weinig wederkerig is. Dat maakt het ook vaak complex. Kijk, mensen verwarren verlangen soms met verwachten. Als je geen verlangen meer hebt, wat blijft er dan over? Verlangen betekent verbinden. Als je in een conflict zit met iemand, heb je ook een verlangen. Je hart smacht naar verbinding. (...)

Ik vraag altijd aan mensen: wie is je familie? Maar ook altijd: wie zijn je bronnen? Bronnen zijn je vrienden. En dan bedoel ik: wie snapt jou echt in je geluk? In je pijn en in je levensfase? Ik geloof niet in een hele sliert vrienden. Ik geloof dat je al gezegend bent met vier of vijf hele goeie vrienden. Die je ook vast kunt HOUDEN.’

Praat mee met Rose Mary de Boer

Nieuwsgierig geworden naar dit en andere verhalen in het boek VRIENDSCHAP. ‘Wat telt is de blik van de ander’ van Rose Mary de Boer? Of wil je graag meepraten over wat vriendschap voor ons betekent, hoe vriendschappen in de loop van ons leven kunnen veranderen en wat ervoor nodig is om ze te behouden?

Tijdens het online vragenuurtje met Rose Mary op woensdag 21 oktober is er alle ruimte om vragen te stellen, ervaringen te delen en met elkaar in gesprek te gaan over vriendschap. Meld je hier gratis aan. Meer over Rose Mary lees je op rosevriendschap.nl.

Vergelijkbare artikelen