Je hebt vast weleens gedacht: Happiness is the goal. Gelukkig zijn moet toch het eindstation zijn van een goed leven? Volgens de Amerikaanse filosoof Rebecca Newberger Goldstein is dat een misvatting. In haar recente boek The Mattering Instinct: How Our Deepest Longing Drives Us and Divides Us laat ze zien dat wat ons werkelijk drijft niet geluk is, maar iets veel fundamentelers: de behoefte om er toe te doen.

Goldstein, een gerenommeerd denker met ervaring in zowel filosofie als cultuurgeschiedenis, pakt het groot aan. Ze stelt dat we creatures of matter who long to matter zijn: fysieke wezens met een ontzaglijke honger naar betekenis. Het is niet de kortstondige kick van geluk die telt, maar de diepe overtuiging dat jouw leven wél iets betekent.
In de moderne cultuur draait alles om: voel je goed, maximaliseer je plezier, optimaliseer je ‘well-being’. Maar volgens Goldstein is dat streven naar geluk vaak vluchtig en oppervlakkig: een surge of neurotransmitters, zoals zij het noemt.
Wat zij wel belangrijk vindt is het klassieke begrip eudaimonia: een reflectief gevoel dat je leven wél de moeite waard is. Dat is niet altijd gelijk aan geluk ervaren, het kan ongemakkelijk, intens of zelfs pijnlijk zijn, maar het verbindt je met iets dat groter is dan alleen jezelf.
Volgens Goldstein komt deze behoefte om te matteren voort uit iets diepers dan sociale vergelijking of primitieve instincten. Ze verbindt het met een van de belangrijkste wetten van de natuurkunde: de tweede wet van de thermodynamica - de neiging van systemen om van orde naar chaos te glijden. Leven zelf is een tijdelijke strijd tegen die chaos. En in die strijd zoeken wij betekenis.
In Goldsteins denkwereld draait het leven niet om meer plezier, maar om betekenisvolle projecten. Misschien is dat je gezin, misschien je werk, misschien je kunst, wat jou de overtuiging geeft dat je niet voor niets hier bent.
Interessant is dat Goldstein erkent dat mensen enorm verschillen in hoe ze deze behoefte invullen. Er zijn talloze strategieën om te voelen dat je ertoe doet: sociaal, transcendent, competitief, heroïsch en zelfs in conflict met anderen. Dit maakt je unieke manier van betekenis zoeken niet vreemd, maar typisch menselijk.
Dit boek nodigt je uit om je eigen motivaties onder de loep te nemen. Je hoeft niet constant te jagen op geluk. Wat diepgaander is en wat mensen echt verbindt is het gevoel dat je leven ertoe doet, dat je een persoonlijke bijdrage levert aan iets dat verder reikt dan jezelf.
Misschien is dat voor jou:
Het antwoord op de vraag wat maakt het leven het leven waard? ligt niet in gevoel alleen, maar in betekenis. En dat is precies wat Goldstein ons helpt te zien.