Wie zegt dat seks alleen voor jongeren is, leeft met een hardnekkige mythe. De laatste jaren groeit in wetenschappelijk onderzoek zelfs een nieuw begrip: de “sex span”. Daarmee bedoelen onderzoekers de periode in het leven waarin mensen seksueel actief en tevreden zijn.

Nu de levensverwachting stijgt, wordt ook die periode voor veel mensen langer. En hoewel seksualiteit met de jaren verandert, blijkt uit onderzoek dat een actief en bevredigend seksleven op latere leeftijd zeker mogelijk is. Voor veel ouderen ontstaat zelfs een nieuwe vorm van intimiteit: met meer tijd, minder prestatiedruk en een beter begrip van het eigen lichaam.
Het idee dat seksualiteit stopt na een bepaalde leeftijd klopt simpelweg niet. Verschillende studies tonen aan dat een groot deel van de ouderen seksueel actief blijft. In sommige onderzoeken geeft 30 tot 90 procent van de mensen boven de 60 aan nog seksueel actief te zijn, afhankelijk van hoe seksualiteit wordt gedefinieerd.
Ook nationale cijfers bevestigen dat beeld. In Nederland gaf 27 procent van de 75-plussers in 2022 aan nog seksueel actief te zijn, een duidelijke stijging ten opzichte van enkele jaren daarvoor.
Internationale studies laten daarnaast zien dat meer dan de helft van de mannen tussen 70 en 80 nog seks heeft, terwijl ongeveer één op de vijf vrouwen in die leeftijdsgroep seksueel actief is.
Toch verandert seksualiteit wel met de jaren. Mensen hebben gemiddeld minder vaak seks naarmate ze ouder worden. Dat heeft verschillende oorzaken, zoals:
Daarnaast laat onderzoek zien dat ongeveer de helft van de seksueel actieve ouderen minstens één seksueel probleem ervaart, zoals een verminderd libido, erectieproblemen, vaginale droogheid of moeite met het bereiken van een orgasme.
Dat betekent echter niet dat seksualiteit verdwijnt — vaak verandert vooral de vorm ervan. Intimiteit, aanraking en emotionele verbondenheid krijgen een grotere rol.
Seksualiteit op latere leeftijd gaat niet alleen over plezier. Onderzoek laat ook zien dat het positieve effecten kan hebben op gezondheid en welzijn.
Studies tonen bijvoorbeeld aan dat seksuele activiteit samenhangt met:
Tijdens lichamelijke intimiteit komen hormonen vrij zoals endorfines en oxytocine, die gevoelens van ontspanning en verbondenheid versterken.
Hoewel seks natuurlijk geen wondermiddel is, rapporteren ouderen die seksueel actief zijn vaak een betere algemene gezondheid en meer tevredenheid met hun leven.
Veel ouderen beschrijven hun seksleven als anders dan vroeger — maar niet per se slechter. Stress, werkdruk en zorgen over zwangerschap spelen bijvoorbeeld minder een rol. Daardoor ontstaat ruimte voor een meer ontspannen vorm van intimiteit.
Onderzoek laat zien dat seksualiteit op latere leeftijd vaak breder wordt opgevat. Het gaat niet alleen om geslachtsgemeenschap, maar ook om andere vormen van intimiteit, zoals:
Voor veel stellen worden juist deze vormen van nabijheid belangrijker. De focus verschuift van prestatie naar verbinding.
Waar seksuele problemen vroeger vaak werden gezien als een onvermijdelijk onderdeel van ouder worden, zijn er tegenwoordig meer oplossingen dan ooit.
Artsen kunnen bijvoorbeeld helpen bij:
Ook seksuologische begeleiding of relatietherapie kan helpen wanneer problemen vooral psychologisch of relationeel zijn.
Belangrijk is dat mensen erover durven praten. Veel ouderen vinden dat nog steeds lastig, terwijl een gesprek met een arts of partner vaak al een eerste stap naar verbetering kan zijn.
Naast medische oplossingen speelt leefstijl een grote rol in seksuele gezondheid.
Experts wijzen bijvoorbeeld op het belang van:
Regelmatig bewegen kan bijvoorbeeld de bloedcirculatie verbeteren en het energieniveau verhogen — twee factoren die direct invloed hebben op seksuele functie.
Sommige onderzoekers zeggen zelfs: je kunt trainen voor een beter seksleven.
Cardio-training, krachttraining en bekkenbodemoefeningen kunnen allemaal bijdragen aan een betere seksuele gezondheid.
Voor wie zijn “sex span” wil verlengen, noemen experts een aantal praktische adviezen:
1. Blijf lichamelijk actief
Beweging stimuleert de bloedsomloop, energie en hormonale balans. Wandelen, zwemmen of fietsen kan al veel verschil maken.
2. Praat open met je partner
Communicatie over wensen, grenzen en veranderingen helpt om samen nieuwe vormen van intimiteit te ontdekken.
3. Verbred je definitie van seks
Intimiteit is meer dan penetratie. Knuffelen, masseren of samen nieuwe manieren van aanraking ontdekken kan net zo bevredigend zijn.
4. Neem seksuele problemen serieus
Veel lichamelijke veranderingen zijn behandelbaar. Een huisarts of seksuoloog kan vaak helpen.
5. Verminder stress en slaap voldoende
Vermoeidheid en stress zijn grote libido-remmers.
6. Blijf nieuwsgierig
Een open houding tegenover nieuwe ervaringen kan helpen om seksualiteit op een andere manier te beleven.
Misschien wel de belangrijkste conclusie uit onderzoek: de behoefte aan intimiteit verdwijnt niet met de jaren. Sterker nog, voor veel mensen wordt emotionele verbondenheid juist belangrijker naarmate ze ouder worden.
Ouder worden betekent daarom niet het einde van seksualiteit, maar eerder een nieuwe fase ervan — met andere prioriteiten, meer ervaring en vaak meer zelfvertrouwen.
Met andere woorden: met de jaren komt niet alleen wijsheid, maar soms ook een verrassend rijk liefdesleven.