Nooit uitgekeken: Anton Meester (1948) en zijn collectie van 800 kunstwerken

Vraag Anton Meester wie hij is, en hij begint bij de grond. "Iemand die geaard is, letterlijk. En figuurlijk verbonden met moeder aarde." Veertig jaar was hij schooltuinmeester in Amsterdam Buitenveldert. Vanaf zijn twintigste bouwde hij met een schooltuinmeestersalaris een kunstcollectie op van zo'n achthonderd werken.

In samenwerking met

Nooit uitgekeken: Anton Meester (1948) en zijn collectie van 800 kunstwerken
Proudies Redactie

Door 

Proudies Redactie

Gepubliceerd op

Nov 18, 2026

Die twee levens lijken ver uit elkaar te liggen. Wie hem een middag hoort praten, merkt dat ze over hetzelfde gaan: kijken, en wat er gebeurt onder de oppervlakte. “Kunstenaars,” zegt hij, “kunnen iets wat verder niemand anders kan. Emoties kunnen ze transformeren in beeld."

Veertig jaar schooltuin

De schooltuin lag tegenover de VU, in Buitenveldert. Anton was een van de laatste medewerkers die er ook daadwerkelijk woonde, in de dienstwoning op het terrein. "Om vijf uur was het personeel weg en de poort op slot. Dan heb je tweeënhalve hectare in Amsterdam. Met wat kippen, geiten en konijnen in een dierenverblijf. Ook was er een kas, een kwekerij en een boomgaard. Het was een unieke plek om te wonen."

Het programma met de leerlingen liep van januari tot december. Tot eind maart kregen de kinderen voorbereidende lessen in het leslokaal, daarna kwamen ze elke week naar de tuin. Anderhalf uur per keer, een beetje theorie en veel praktijk. "Meegaan met de seizoenen, dat is geweldig." De kern van de lessen was natuureducatie. Voor veel kinderen was het nieuw om met hun handen in de grond te zitten, en juist daarom werkte het. 

Na veertig jaar was het mooi geweest. Toen hij met pensioen ging, mocht hij een boek maken, samen met zijn leerlingen. Zij maakten alle foto’s die in het boek staan. In 2010 had hij van Canon een doos camera's gesponsord gekregen, en in elke les mocht één leerling fotograferen. Zo kwam iedereen aan de beurt. Kunstenaar Lydia Schouten, van wie hij meerdere werken in zijn kunstcollectie heeft, illustreerde het fictieve verhaal van de schrijfster Wanda Reisel met haar kunst. En zo verscheen in 2014 De Eeuwige Schooltuin – Zaaien op de Zuidas.

De binnenkant

Anton groeide op als jongste van zes in een boerengezin in Noord-Holland. "Ik had een bijzondere moeder." Samen met haar keek hij naar Pierre Janssen op televisie. "Dat heeft mijn ogen geopend. Dat ik dacht: verrek, er is meer dan koeien, kalfjes en altijd maar vroeg opstaan." Janssen noemt hij zijn eerste grote leermeester.

Wat is kunst dan, voor Anton? Dat weet hij meteen: "Antwoorden op de emoties die wij als mens hebben." Elk werk zegt op zijn eigen manier iets over een levensvraag, of legt de basis voor een gesprek erover. Op andere momenten in je leven stel je andere vragen. Ouders die overlijden, verlies, geluk. "Wat je als mens kan bezighouden."

Achthonderd werken, een klein budget

Zijn vrouw is kunstenaar, hij kocht ooit een kunstwerk van haar op de KunstRai. Ze kwam dat werk thuis brengen en ze is nooit meer weggegaan, inmiddels is dat dertig jaar geleden. “Ik leer nog steeds van haar beter te kijken naar kunst en zo veel mogelijk onbevooroordeeld te zijn.”

Zijn collectie bouwde hij op met een goed oog en geduld. Hij gaat vaak naar kunst-opendagen, kunstbeurzen en bezoekt kunstenaars op hun atelier. Hij koopt kunst op veilingsites en is er op de momenten dat anderen wegblijven. "Als het dertig graden is en iedereen is op vakantie, dan kun je topwerk kopen." In zijn collectie zitten veel bijzondere kunstenaars. Een werk van Rembrandt, gekocht in Parijs. "Dat is een heel mooi ding." Een foto van Erwin Olaf. Toen Anton hem om toestemming vroeg om de foto te mogen gebruiken, stuurde Olaf een link naar zijn archief, zodat Anton het origineel zou hebben. "Dat illustreerde zo zijn persoonlijkheid. Dat was een fijn mens." En werk van Cornelius Rogge, kunst waar hij veel van houdt: "Fijn werk, een aardige man." 

Het contact met de kunstenaar is essentieel voor Anton. Het mooiste vindt hij het gesprek, vooral in het atelier. "De mensen die dat gesprek aangaan, die hebben de dag van hun leven." Dat geldt voor de kunstenaar net zo goed als voor de bezoeker. "Dat beelden je emotioneel raken en dat je daar samen over praat."

Binnenkant en buitenkant

Anton deelt kunst in twee soorten in. Werk met slechts een buitenkant: decoratieve kunst vaak zo dat er weinig te ontdekken valt. En werk met een binnenkant: "Kunst wat je emotioneel raakt, liefde voor de kunst, inhoud en vorm geeft, en waarin een vriendschappelijke relatie met de kunstenaar een belangrijke rol speelt.” Hij geeft een voorbeeld. Bij zijn favoriete galerie Jan van Hoof in ’s-Hertogenbosch in Brabant kocht hij een keramisch werk van Joris Link, zijn werk heeft nogal scherpe randjes. Het is eigenlijk niet om aan te raken. "Als je het aanraakt, dan voel je die scherpe randjes. Zoals het leven soms best een beetje pijn kan doen. Als je dat ook fysiek kan voelen, dan gebeurt er wat met mij.”

Een van zijn gezegden is: “Wat je buiten kan zien, moet je binnen niet ophangen. Een mooie boom, een landschap? Ga naar het Amsterdamse Bos.” Maar even daarna komt hij daarop terug: "Dat is eigenlijk elitair. Het gaat erom dat iemand dat heel mooi vindt, en je er elke dag een beetje blij van wordt. Dan heeft kunst haar werk gedaan.” Toch gebruikt hij zelf liever een ander woord dan elitair. Hij vindt kunst elementair: "Alles om ons heen is vormgegeven. Realiseer je dat. Kunstenaars geven op allerlei niveaus vorm aan gedachten en gevoelens. Als je nieuwsgierig bent, is dat heel leuk om te gaan ontdekken. Voor elk wat wils." Kunst noemt hij daarom het fundament van onze waardigheid. "We moeten heel zuinig zijn op onze kunstenaars."

Het boek en een museum

Nu werkt hij aan een boek over zijn collectie, met honderd werken en de verhalen erachter. Hij hoopt dat het in april klaar is om naar de pers te gaan. Ondertussen zoekt hij sponsors, en het liefst een museum dat zijn verzameling wil vertonen. Kopen doet hij eigenlijk niet meer: "We hebben geen kinderen. Wat moet je ermee?" Zijn grote droom is dat zijn werken worden gezien, met hun verhaal.

Ouder worden

Vroeger wilde hij veel. “Rijk worden, belangrijk, groot, meeslepend.” Nu is dat weg. “Ik vier elke dag het leven met achthonderd kunstwerken om mij heen.” Soms maakt hij een doos met kunstwerken open en denkt hij: die heb ik al een jaar niet gezien. “De druk is eraf.” Zonder die druk blijft er over waar het hem altijd om ging. Het kijken. Daar zal hij nooit mee opgehouden.

‍

Vergelijkbare artikelen