In Museum MORE wordt met Magico! Italiaans realisme 1920–1970 een wereld geopend die tegelijk vertrouwd en vervreemdend aanvoelt. De tentoonstelling brengt zo’n zeventig werken samen van meer dan dertig kunstenaars en biedt een zeldzaam overzicht van vijftig jaar Italiaanse schilderkunst.
.png)
Waar het Nederlandse realisme vaak koel en analytisch is, voelt het Italiaanse realisme warmer, zachter en visueel verleidelijker. De kleuren zijn rijker, het licht mediterraner, en zelfs alledaagse onderwerpen krijgen een bijna sacrale lading.
Kunstenaars als Giorgio de Chirico en Antonio Donghi tonen een werkelijkheid die helder geschilderd is, maar vreemd blijft. Figuren staan stil, bijna bevroren in de tijd. Objecten lijken geladen met betekenis.
Dit zogeheten Realismo Magico balanceert voortdurend op de grens tussen droom en werkelijkheid — een “betoverde blik” die kenmerkend werd voor de Italiaanse avant-garde vanaf de jaren 1920.
Het resultaat: schilderijen die technisch perfect zijn, maar emotioneel licht ontregelend.
Wat deze tentoonstelling sterk maakt, is dat ze het Italiaanse realisme niet neerzet als een terugkeer naar het verleden. Integendeel: het was een bewuste reactie op een wereld in crisis.
Na de Eerste Wereldoorlog zochten kunstenaars naar een nieuwe manier om de werkelijkheid te verbeelden. Abstractie schoot voor velen tekort; men wilde weer grip krijgen op de zichtbare wereld — maar dan met een nieuwe, psychologische diepgang.
Die spanning voel je overal in de zalen: tussen traditie en moderniteit, tussen schoonheid en ongemak.
En precies daar wringt het.
Onder de serene oppervlakken hangt een subtiele dreiging. Sommige werken ademen een orde, stilte en monumentaliteit die moeilijk los te zien zijn van het politieke klimaat van het Italië onder Mussolini.
De tentoonstelling benoemt dat niet opzichtig, maar de context is voelbaar: dit is kunst die ontstond in een tijd waarin esthetiek en ideologie soms ongemakkelijk dicht bij elkaar lagen.
Die “zweem van fascisme” maakt Magico! interessanter — en eerlijker. Het dwingt je om niet alleen naar schoonheid te kijken, maar ook naar wat daarachter schuilgaat.
Opvallend is ook de aandacht voor vrouwelijke kunstenaars, die lange tijd onderbelicht zijn gebleven. Namen als Edita Broglio en Leonor Fini krijgen hier eindelijk de plek die ze verdienen.
Hun werk voegt een extra laag toe: sensueler, persoonlijker, en soms nog raadselachtiger.
Magico! is geen tentoonstelling die je snel “afvinkt”. Dit is slow art. Even stilstaan. Kijken naar een hand, een schaduw, een stuk stof dat bijna tastbaar wordt.
Juist voor een publiek dat de tijd neemt, ontvouwt zich hier iets bijzonders:
een kunstwereld waarin schoonheid en ongemak hand in hand gaan.
Magico! is een rijke, visueel verleidelijke en inhoudelijk gelaagde tentoonstelling. Niet alles is even toegankelijk, en de historische context had soms explicieter gemogen, maar misschien is juist die subtiliteit haar kracht. Ga kijken. En blijf vooral even staan.
Wie deze tentoonstelling wil bezoeken, kan zich verheugen op een goed georganiseerde en prettig toegankelijke ervaring:
Tip: combineer je bezoek met een wandeling langs de IJssel; Gorssel is klein, maar charmant.
