Jeroen Windmeijer (57) weet als geen ander spanning en inhoud te combineren in zijn thrillers: “Mijn eerste doel is om een spannend verhaal te schrijven. Maar ik wil altijd meer dan een thriller waarin je op de laatste bladzijde ontdekt wie de dader is. (…) Omdat mijn boeken vol zitten met historische gebeurtenissen, leren mensen er ook veel van.”
Hoe komt zo’n verhaal tot stand? Hoe verweef je spannende verhalen met historische en religieuze feiten? Proudies interviewt Jeroen Windmeijer, die onlangs zijn nieuwste boek De val van de koning publiceerde, het derde deel van de trilogie, dat zich afspeelt in zijn geboortestad Delft.
Met zijn Delftse reeks voltooide Jeroen zijn vijfde trilogie.
De Delftse trilogie is bijzonder omdat hij in deze stad is geboren. “Ik wist dat ik iets met Delft wilde doen,” zegt hij. “Het Koninklijk Huis, en natuurlijk Johannes Vermeer: er zijn zoveel verhalen hier.” De trilogie –waarvan de delen net als zijn andere boeken in willekeurige volgorde te lezen zijn– begint met de thriller De schaduw van Vermeer. Hoofdpersoon Fabian de Ligt, een Delftse geschiedenisdocent, raakt verstrikt in een reeks mysterieuze incidenten en blijkt plotseling zelf doelwit te worden. Er volgt een spannend verhaal waarin alle kennis over Johannes Vermeer op losse schroeven komt te staan en waarin de waarheid aan het licht dreigt te komen. In zijn nieuwste thriller De val van de Koning raakt rechercheur Bobby Meijer verwikkeld in een complot na een reeks gewelddadige incidenten in Delft, waarbij zelfs de toekomst van het koningshuis in het geding is.
Hoe kiest Jeroen Windmeijer zijn verhalen?
Jeroen studeerde culturele antropologie en werkte jarenlang als docent godsdienst. Die interesses zijn nog altijd duidelijk zichtbaar in zijn werk. De vraag of de verhalen hem kiezen of dat hij de verhalen kiest, bevindt zich in eenzelfde grijs gebied als de grens tussen fictie en feiten in zijn boeken. Hij zoekt naar thema’s, of misschien vinden de thema’s hem. Want wanneer er een nieuw idee opkomt, ontstaat er volgens hem een soort fysieke reactie: “Dan is het alsof er een verfbom in mijn hoofd ontploft,” lacht hij. “Er zijn in het begin zo veel mogelijkheden, zo veel lijntjes, zoveel ideeën."
Zo ontstond ook zijn laatste boek in de Delft-trilogie: De val van de koning. Misschien kwam de inspiratie wel uit zijn jeugd, toen hij met zijn opa langs het graf van de Franse koning in Delft fietste en die hem vertelde over de geruchten. In deze thriller vertelt WIndmeijer het verhaal van een man die beweert de verloren kroonprins van Frankrijk te zijn, de zoon van Marie Antoinette. Meteen wordt de toon van het boek gezet wanneer er een melding binnenkomt bij rechercheur Bobby Meijer dat er midden op de Paardenmarkt in Delft een man met een bomkraag om zijn nek zit.
“Veel van de verhalen die ik schrijf hebben een universeel motief,” zegt Windmeijer. “De terugkeer van de rechtmatige koning. Dat zie je overal: in religies, in mythologie, of zelfs in een film als The Lion King. De erfgenaam die verdwijnt, groeit op zonder zijn afkomst te kennen en keert uiteindelijk terug om het land of volk te redden.” Wat Jeroen inspireert, is niet alleen het historische mysterie, maar vooral wat het zegt over ons als mensen: “In onzekere tijden verlangen we naar iemand die orde brengt. Iemand die alles weer goed maakt.”
Proces van het schrijven
Jeroen begint het schrijfproces met maandenlang onderzoek. Ongeveer drie maanden lang bekijkt hij documentaires, leest hij veel, bezoekt musea en spreekt hij met experts: “Ik zoek de witte vlekken,” zegt hij. “Wat weten we nog niet? Waar zijn tegenstrijdige verhalen? Want juist daar ontstaat ruimte voor verbeelding.” Zijn boeken worden gekenmerkt door een combinatie van fictie en feiten, waarbij lezers zich vaak afvragen wat echt is gebeurd en wat niet. “Veel mensen googelen tijdens het lezen van mijn boeken,” vertelt hij. “En dan ontdekken ze dat er veel echt gebeurd is. Ik hoor weleens mensen zeggen: ‘Ik lees jouw boeken de eerste keer snel omdat het zo spannend is, en daarna lees ik ze nog een keer rustig en ga ik alle geschiedenis opzoeken.’ Vaak zijn mensen dan verrast over hoeveel er klopt. In mijn boeken weet je soms niet meer wat feit is en wat fictie. Dat is natuurlijk ook leuk.”
Na drie maanden onderzoek volgt een schrijfperiode van ongeveer drie maanden, waarin hij zichzelf als doel stelt om dagelijks zo’n tweeduizend woorden te schrijven. “Toch krijgen personages soms hun eigen leven,” zegt hij en legt uit hoe personages zich ontwikkelen en soms onverwachte wendingen maken: “Je denkt dat iemand linksaf gaat, maar dan slaat het personage ineens rechtsaf. En dan klopt dat ook beter. Het is dan net alsof een verhaal zelf verteld wil worden,” vertelt hij met een vorm van verbazing. “En op mijn beste momenten, kunnen mijn vingers het typen maar nauwelijks bijhouden.”
Dat hij altijd al van schrijven hield, bleek al uit zijn jeugd: tijdens zijn reizen schreef hij lange brieven naar huis en hield hij dagboeken bij. “Ik had eigenlijk al duizenden pagina’s geschreven voordat ik echt begon met het schrijven van boeken. Ik kom uit een heel eenvoudig middenklassegezin; in onze omgeving waren er geen artistieke types. Ik dacht altijd: ‘Schrijven is niet voor mensen zoals ik.’ Je zou kunnen zeggen dat ik mezelf lang tegengehouden heb."
Op zijn 46e las hij een thriller waarvan zo’n 10.000 exemplaren waren verkocht, maar die weinig indruk op hem maakte. Het was dat moment waarop hij dacht: “Dit kan ik ook en misschien wel beter.” Het was zijn toenmalige partner die hem aanspoorde om te gaan schrijven en in hem geloofde. Na een lange weg van afwijzingen en een uitgave bij een kleinere lokale uitgeverij publiceert hij nu nationaal en internationaal bij uitgeverij HarperCollins. “Je moet ook geluk hebben,” zegt hij bescheiden. Dankzij het succes van zijn boeken (meer dan 300.000 verkochte exemplaren, vertaald in vijf talen) kon hij zijn baan als leraar opzeggen en besloot hij zich volledig op schrijven te richten.
De diepere laag
Jeroen zoekt naar wat mensen verbindt. Naar patronen die terugkeren in verschillende culturen en verhalen: “Onder al die verschillen zit iets universeels,” zegt hij. “Een verlangen naar betekenis, naar herstel, naar heelheid, healing.” En in een tijd waarin iedereen zijn eigen waarheid lijkt te hebben, zoeken zijn boeken een gedeeld verhaal. Niet naar één waarheid die boven alles staat, maar een zoektocht naar wat mensen gemeen hebben en wat ons verbindt. “We hoeven het niet altijd eens te zijn,” zegt hij, “maar als we onder die verschillen kijken, onder die eerste laag, kunnen we elkaar vaak wel vinden.”
Na deze laatste reeks over Delft is Jeroen alweer bezig met een nieuwe trilogie; deze zal zich waarschijnlijk afspelen in Egypte en/of het Midden-Oosten. En wie weet lezen we daarin opnieuw over de hoofdpersoon van zijn laatste boek De val van de koning, rechercheur Bobby Meijer, een veteraan die worstelt met PTSS, die nu bij de politie in Delft werkt. Van al zijn personages zou hij het liefst met haar een kop koffie drinken: “Ze lijkt me zo’n fijn persoon. Ik heb het gevoel dat haar verhaal nog niet af is.”
Wist je dat we bij Proudies een bijzondere wandeling organiseren? Ga op pad met schrijver Jeroen Windmeijer, auteur van een trilogie over Leiden. Tijdens deze exclusieve stadswandeling neemt hij je mee langs de locaties uit zijn boek Het Pilgrim Fathers Complot, waarin geschiedenis en thriller samensmelten. Leer meer over de stad terwijl Jeroen Windmeijer fragmenten uit zijn werk voorleest op plekken die een rol spelen in het internationale complot. Houd de website in de gaten voor de datum.
Wil je meer leren over het werk van Jeroen of misschien een keertje met hem mee om stadstour?
