De televisie staat nog aan. Door het gordijn valt het licht van een straatlantaarn. Zelf ben je allang in slaap. Onderzoekers kijken steeds vaker naar wat dat nachtelijke licht met het lichaam doet. Een grote studie vindt een verband met hartziekten, maar daarmee is de oorzaak nog niet bewezen.
.png)
Voor een onderzoek in JAMA Network Open uit oktober 2025 droegen 88.905 volwassenen een week lang een lichtsensor aan hun pols. De deelnemers kwamen uit de UK Biobank en waren ouder dan veertig. De onderzoekers koppelden de metingen aan gezondheidsgegevens over een periode van maximaal ongeveer negen en een half jaar.
Mensen die ’s nachts meer licht opvingen, kregen vaker verschillende hart- en vaatziekten, waaronder een hartinfarct en hartfalen. Het verband bleef bestaan nadat de onderzoekers rekening hadden gehouden met onder meer leefstijl en slaap.
Toch kun je daaruit niet afleiden dat het licht die ziekten veroorzaakte. Een sensor registreert licht, maar vertelt niet waarom iemand eraan wordt blootgesteld. Bovendien vertegenwoordigt één meetweek niet noodzakelijk alle jaren daarna. De deelnemers waren gemiddeld gezonder en welvarender dan de algemene bevolking.
De studie geeft dus aanleiding om nachtelijk licht serieus te onderzoeken. Ze bewijst niet dat verduisterende gordijnen een hartinfarct voorkomen.
Een kleiner experiment helpt om te begrijpen waarom licht tijdens de slaap aandacht krijgt. Onderzoekers van Northwestern University verdeelden twintig gezonde jonge volwassenen over twee groepen. De ene groep sliep twee nachten bij zeer gedimd licht. Bij de andere bleef tijdens de tweede nacht verlichting van 100 lux branden, vergelijkbaar met matige kamerverlichting.
Na die verlichte nacht was de hartslag tijdens de slaap hoger. De volgende ochtend reageerde het lichaam ook minder gevoelig op insuline, het hormoon dat helpt glucose uit het bloed op te nemen. Het onderzoek verscheen in 2022 in PNAS.
Dat is een meetbaar lichamelijk effect onder gecontroleerde omstandigheden. De stap naar het dagelijks leven blijft groot: het ging om twintig jonge mensen en één nacht met licht. De proef vertelt niet wat jarenlang slapen met een klein controlelampje doet. Ook onderzocht zij niet of mensen later hartziekten of diabetes kregen.
Je hoeft van je slaapkamer geen meetstation te maken. Kijk eerst wat er brandt op een moment dat je normaal slaapt. Komt er licht van buiten? Staat een scherm aan? Schijnt de lamp op de overloop rechtstreeks op je bed?
Slaaponderzoeker Phyllis Zee, betrokken bij het laboratoriumonderzoek, adviseert in de toelichting van Northwestern om onnodige verlichting tijdens het slapen te beperken. Denk aan de televisie uitzetten en gordijnen sluiten. Als buitenlicht lastig tegen te houden is, noemt zij verduistering of een slaapmasker als mogelijkheden.
Kies een aanpassing die bij je kamer past. Een televisie die elke nacht blijft spelen, vraagt om een andere oplossing dan een straatlantaarn naast het raam. Je hoeft ook niet meteen iets aan te schaffen. Bekijk eerst wat een gesloten deur of het uitschakelen van een scherm verandert.
Moet je ’s nachts naar het toilet, dan wil je zien waar je loopt. Zee adviseert voor mensen die licht nodig hebben een gedimde lamp laag bij de vloer. Amberkleurig, rood of oranje licht heeft daarbij haar voorkeur boven fel wit of blauw licht.
Zorg dus voor een bruikbare route naar de deur en badkamer. Een kamer donkerder maken is geen reden om in het duister naar een trap of drempel te zoeken.
Deze onderzoeken leveren geen bewezen grens op waarboven jouw slaapkamer gevaarlijk wordt. Ze maken wel een alledaagse gewoonte het bekijken waard. Loop vanavond nog één keer de kamer in nadat je alles voor de nacht hebt klaargezet. Welk licht staat er nog aan, en waarvoor eigenlijk?
De onderzoeken hieronder verschenen in 2025 en 2022. Dit artikel bespreekt wat ze samen wel en niet vertellen. Bij aanhoudende slaapproblemen kan de huisarts helpen om mogelijke oorzaken te onderzoeken.
JAMA Network Open 2025 over nachtelijk licht en hartziekten
PNAS 2022 over licht tijdens de slaap en lichamelijke veranderingen
Northwestern over het experiment en praktische verlichtingstips
