Een lap stof, een affiche, de letters op een bladzijde. Je gebruikt ze zonder veel na te denken over hun ontstaan. In deze drie musea kun je het maakproces volgen. Je kijkt mee met vakmensen en ontdekt hoeveel beslissingen er schuilgaan achter iets alledaags.
.png)
Josefina Eikenaar-TextielMuseum
De spannendste plek in een museum kan een werkplaats zijn. In het TextielLab, onderdeel van het Tilburgse TextielMuseum, ontwikkelen kunstenaars en ontwerpers hun werk samen met textielspecialisten. Je ziet er technieken als weven, breien en tuften. Het materiaal ligt nog niet stil in een vitrine: er wordt aan gewerkt.
Dat maakt het een goed adres voor iedereen die graag begrijpt hoe iets in elkaar zit. Kijk bijvoorbeeld naar de overgang van losse draden naar een oppervlak. Wat gebeurt er als een draad dikker wordt, een kleur verschuift of het patroon verandert? Met de gratis audiotour, te beluisteren op je eigen telefoon, krijg je meer uitleg over de werkplaats. Neem oortjes mee.
Er is nu een extra aanleiding om te gaan: Hella Jongerius – Slimme handen. De tentoonstelling verbindt een selectie uit haar textielarchief met de uiteindelijke ontwerpen. Schetsen, stalen en proefstukken laten zien hoeveel versies aan een object vooraf kunnen gaan. Juist zo’n tussenstadium verdient aandacht. Het maakt zichtbaar welke keuzes een ontwerper nog moest maken.
Praktisch: Goirkestraat 96, Tilburg. Dinsdag tot en met vrijdag 10.00–17.00 uur; zaterdag en zondag 12.00–17.00 uur. Reserveer vooraf een ticket via het museum.
Een tekening op een steen die op papier belandt: het klinkt eenvoudig totdat je probeert uit te leggen hoe dat werkt. Het Nederlands Steendrukmuseum neemt je mee in de lithografie, een druktechniek die gebruikmaakt van het afstoten van water en vet. Er wordt getekend op een vlakke kalksteen.
In het atelier geven vrijwilligers drukdemonstraties. Daarmee krijgt het woord ‘afdruk’ ineens een heel concrete betekenis. Je kunt volgen hoe materiaal, inkt en pers samen een beeld opleveren. Wie vooral het resultaat van grafisch werk kent, krijgt hier de kans de handelingen erachter te begrijpen.
Vraag bij een demonstratie eens waaraan de drukker ziet dat het goed gaat. Welke fout merkt een ervaren oog meteen op? Zulke vragen brengen een bezoek verder dan de namen en jaartallen op een bordje. Zelf proberen kan ook, tijdens een apart te boeken workshop.
Praktisch: Oranje Nassaustraat 8C, Valkenswaard. Dinsdag tot en met zondag 13.00–17.00 uur. Het museum noemt geen vaste tijden voor individuele drukdemonstraties. Informeer vooraf als je daarvoor komt; workshops staan in de agenda.
In de vaste tentoonstelling 100% TEXTIEL volg je wat er nodig is om van vezels stof te maken. Spinnen, weven, verven en naaien krijgen er een plaats, net als de verhalen van arbeiders en ondernemers. In het textielatelier kun je makers aan het werk zien.
Interessant is dat het verhaal ook doorloopt naar de kleding van vandaag. Het museum behandelt de gevolgen van textielproductie voor het milieu, hergebruik en nieuwe materialen. Daardoor kun je een oude machine bekijken met een actuele vraag in je achterhoofd: wat vraagt het eigenlijk om één stuk stof te maken?
Kies voor je bezoek één materiaal dat je veel draagt en zoek uit welke stappen eraan voorafgaan. Katoen is een goed begin. Een museum wordt overzichtelijker als je één vraag meeneemt.
Praktisch: Minnemeers 10, Gent. Doordeweeks doorgaans 9.00–17.00 uur, in weekenden 10.00–18.00 uur. Woensdag is meestal de sluitingsdag; vakanties en feestdagen kennen uitzonderingen. Bekijk vooraf de openingstijden en het activiteitenprogramma.
Na zo’n bezoek kan zelfs de stof van je jas iets worden waar je nog eens goed naar kijkt.
Kies één museum voor een dag. Controleer vlak voor vertrek de openingstijden en eventuele demonstraties; de werkzaamheden in een atelier kunnen per dag verschillen.
TextielMuseum over het TextielLab en de audiotour
Hella Jongerius en de tentoonstelling Slimme handen
Steendrukmuseum over demonstraties en workshops
Industriemuseum over 100% TEXTIEL
Openingstijden van het Industriemuseum
