In Nederland leven meer dan een miljoen mensen met diabetes type 2. Voor wie ouder is dan 45 ligt de kans om de ziekte ooit te krijgen rond één op de drie. Het zijn cijfers die inmiddels zo groot zijn dat ze bijna abstract lijken. Toch gaat het hier niet over statistiek, maar over mensen. Over vaders en moeders, vrienden, partners en buren.
.png)
Diabetes type 2 is in korte tijd een van de meest voorkomende chronische aandoeningen in Nederland geworden. Volgens schattingen van het RIVM zijn er ruim 1,1 miljoen mensen bij de huisarts bekend met de ziekte. Daarnaast leven naar verwachting nog eens vierhonderdduizend Nederlanders met diabetes zonder dat zij dat zelf weten. Jaarlijks krijgen ongeveer 52.000 mensen de diagnose. Dat zijn duizend nieuwe patiënten per week.
Als deze ontwikkeling doorzet, zal het aantal mensen met diabetes type 2 richting 2040 oplopen tot bijna anderhalf miljoen.
De omvang van die cijfers vraagt om meer dan alleen medische aandacht. Ze vragen om begrip. Want hoewel de ziekte veel voorkomt, weten verrassend veel mensen nog altijd niet precies wat diabetes type 2 inhoudt en hoe zij er zelf mee te maken kunnen krijgen.
Bij diabetes type 2 reageert het lichaam minder gevoelig op insuline. Dat hormoon speelt een essentiële rol in de manier waarop het lichaam suiker uit het bloed opneemt en gebruikt als energie. Wanneer die reactie verstoord raakt, blijft er meer glucose in het bloed circuleren dan gezond is.
Het verraderlijke van diabetes type 2 is dat het zich vaak langzaam ontwikkelt. In de beginfase zijn er meestal weinig of geen klachten. Juist daardoor blijft de aandoening bij veel mensen lange tijd onopgemerkt.
Ondertussen kan een langdurig verhoogde bloedsuikerspiegel schade veroorzaken aan bloedvaten en zenuwen. Die schade kan zich uiten in verschillende gezondheidsproblemen. Bijna de helft van de mensen met diabetes type 2 ontwikkelt op termijn hart en vaatziekten. Ook oogproblemen, nierproblemen en schade aan zenuwen komen regelmatig voor.
Het zijn complicaties die duidelijk maken waarom vroege herkenning en goede begeleiding zo belangrijk zijn.
Diabetes type 2 wordt vaak in verband gebracht met leefstijl. Wat iemand eet, hoeveel hij of zij beweegt, hoe iemand slaapt en hoeveel stress er in het dagelijks leven is. Toch is het belangrijk om dat verband niet te versimpelen.
Genetische aanleg speelt een rol. Leeftijd ook. En sociale omstandigheden zijn minstens zo bepalend. Niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden om gezonde keuzes te maken.
Tegelijkertijd biedt leefstijl wel degelijk ruimte voor verbetering. Zelfs wanneer de diagnose al gesteld is.
Sinds enkele jaren wordt in Nederland de zogenoemde Gecombineerde Leefstijlinterventie vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering. In dit programma krijgen deelnemers gedurende twee jaar begeleiding bij voeding, beweging, slaap en stress. Inmiddels hebben meer dan 120.000 mensen aan zo'n traject deelgenomen.
De resultaten zijn opmerkelijk consistent. Deelnemers verliezen gemiddeld enkele kilo's gewicht, voelen zich fitter en ervaren een duidelijke verbetering van hun kwaliteit van leven. Opvallend is dat deze gezondheidswinst ook optreedt bij mensen die al medicatie gebruiken.
Een van de programma's die specifiek gericht zijn op diabetes type 2, Keer Diabetes2 Om, laat zien dat intensieve leefstijlbegeleiding in sommige gevallen zelfs kan leiden tot vermindering van medicatiegebruik.
Ook binnen de medische wereld verandert de kijk op diabetes type 2. In 2024 werd de richtlijn voor huisartsen vernieuwd door het Nederlands Huisartsen Genootschap. In deze richtlijn staat niet alleen de bloedsuiker centraal, maar ook het risico op hart en vaatziekten.
Voor patiënten met meerdere risicofactoren, zoals een verhoogde bloeddruk of een hoog cholesterol, wordt tegenwoordig eerder gestart met moderne medicatie. Niet omdat de bloedsuikerwaarden per se al extreem hoog zijn, maar omdat bescherming van hart en bloedvaten steeds belangrijker wordt geacht.
Daarnaast zijn er nieuwe soorten diabetesmedicatie beschikbaar gekomen die niet alleen de bloedsuiker verlagen, maar ook een beschermend effect hebben op hart en nieren. Deze middelen worden steeds vaker ingezet wanneer zij voor de patiënt passend zijn.
Waar vroeger vooral werd gewerkt met incidentele metingen van de bloedsuiker, wordt tegenwoordig steeds vaker gebruikgemaakt van sensortechnologie. Kleine sensoren op de huid kunnen gedurende de dag continu glucosewaarden meten en die informatie direct zichtbaar maken op een smartphone.
Deze vorm van continue glucosemeting biedt iets wat voorheen nauwelijks mogelijk was. Inzicht in patronen. Mensen kunnen zien hoe hun lichaam reageert op voeding, beweging, stress of een slechte nacht slaap.
Internationale medische richtlijnen erkennen dit toenemende belang. De American Diabetes Association adviseert inmiddels om continue glucosemeting te overwegen voor mensen met diabetes die baat kunnen hebben bij dit inzicht, ook wanneer zij geen insuline gebruiken.
Voor veel mensen betekent deze technologie vooral dat hun eigen lichaam begrijpelijker wordt.
Abbott, aanbieder van de FreeStyle Libre glucosesensor, heeft dit artikel mede mogelijk gemaakt.
Voor mensen met diabetes type 2 of met een verhoogd risico daarop zijn er vandaag meer mogelijkheden dan ooit. Leefstijlprogramma's, nieuwe medicijnen en technologische hulpmiddelen bieden verschillende manieren om meer grip te krijgen op de eigen gezondheid.
Wie zich zorgen maakt over zijn bloedsuiker kan beginnen met een gesprek bij de huisarts. Daar kan worden besproken of deelname aan een leefstijlprogramma zinvol is en welke medische controles verstandig zijn.
Ook kan het helpen om meer inzicht te krijgen in hoe het eigen lichaam reageert op voeding en beweging. Juist kleine veranderingen kunnen op de lange termijn een merkbaar verschil maken.
Omdat kennis daarbij een belangrijke rol speelt, organiseert Proudies binnenkort een webinar over dit onderwerp.
Tijdens het webinar Zicht op suiker gaan experts en ervaringsdeskundigen in op de nieuwste inzichten rond diabetes type 2, leefstijl en glucosemonitoring. In heldere taal wordt uitgelegd wat er in het lichaam gebeurt en hoe technologie kan helpen om patronen beter te begrijpen. Schrijf je hier gratis in voor de webinar.
Het webinar is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over zijn gezondheid en over de mogelijkheden om daar zelf invloed op uit te oefenen.
Bronnen: Diabetesfonds, VZinfo, NHG-Standaard DM2 2024, RIVM, ADA Standards of Care 2025 en 2026, NTvL, Voeding Leeft.
ADC-129729 v.1.0
