Er zijn tentoonstellingen die zich laten samenvatten in een thema, en tentoonstellingen die een tijdgeest proberen te vatten. The Coming of Age, de nieuwe grote tentoonstelling in de Wellcome Collection, behoort tot die laatste categorie. Vanaf 26 maart 2026 ontvouwt zich hier geen lineair verhaal over ouder worden, maar een gelaagde verkenning van wat het betekent om te leven in een tijdperk waarin ouderdom geen uitzondering meer is, maar norm dreigt te worden.
.png)
Por um fio (By a Thread), from Fotopoemação (Photopoemaction) series, 1976/2017, Anna Maria Maiolino, Photographed by Regina Vater. Courtesy the artist and Hauser & Wirth. © Anna Maria Maiolino.
De inzet is ambitieus. Meer dan 120 objecten en kunstwerken – variërend van zestiende-eeuwse prenten tot hedendaagse installaties – brengen kunst, wetenschap en populaire cultuur bijeen in een poging het begrip ‘leeftijd’ opnieuw te definiëren.
Wie vandaag geboren wordt, heeft een reële kans honderd jaar te worden. Dat gegeven, dat ooit utopisch klonk, vormt de stille achtergrond van deze tentoonstelling. Maar de vraag die zich opdringt is minder optimistisch: wie krijgt die kans eigenlijk?
De curatoren richten hun blik nadrukkelijk op ongelijkheid. Niet alleen biologisch ouder worden staat centraal, maar ook de sociale structuren die bepalen hoe – en of – mensen ‘goed’ oud kunnen worden. Thema’s als gezondheidszorg, zorgrelaties en economische kansen keren terug in uiteenlopende vormen, van onderzoeksprojecten tot persoonlijke verhalen.
Opvallend is de aanwezigheid van wetenschappelijk onderzoek naast kunst. Zo wordt het grootschalige adolescentieonderzoek Age of Wonder gepresenteerd als onderdeel van het geheel. De tentoonstelling suggereert daarmee dat leeftijd niet alleen een culturele constructie is, maar ook een beleidsvraagstuk.
Wat The Coming of Age onderscheidt, is de manier waarop het afstand neemt van het klassieke idee van levensfasen. Jeugd, volwassenheid, ouderdom – ze verschijnen hier niet als vanzelfsprekende opeenvolging, maar als categorieën die historisch en cultureel bepaald zijn.
Een zestiende-eeuwse houtdruk van de ‘fontein van de jeugd’ hangt niet ver van hedendaagse werken waarin identiteit en ouder worden samenvallen met vragen rond ras, gender en autonomie.
De tentoonstelling toont daarmee dat de fascinatie voor verjonging en levensverlenging geen modern fenomeen is. Wat wél modern is, is de schaal waarop die wens zich manifesteert – en de spanning die ontstaat tussen langer leven en beter leven.
In de meer persoonlijke werken wordt het abstracte thema tastbaar. Kunstenaars als Deborah Roberts en Paula Rego onderzoeken hoe leeftijd samenhangt met kwetsbaarheid, macht en identiteit.
Daarin schuilt de kracht van de tentoonstelling: ze vermijdt het grote, moraliserende gebaar en kiest voor het particuliere. Een portret, een collage, een herinnering – het zijn fragmenten die samen een ongemakkelijke waarheid blootleggen: ouder worden is universeel, maar de ervaring ervan is radicaal ongelijk verdeeld.
Zoals vaker bij de Wellcome Collection is de tentoonstelling minder een conclusie dan een uitnodiging tot reflectie. Wat betekent het om oud te worden in een samenleving die jeugd idealiseert? Hoe richten we instituties in voor een bevolking die steeds ouder wordt? En misschien fundamenteler: wat verstaan we eigenlijk onder een ‘goed leven’ als de tijd zich blijft uitstrekken?
The Coming of Age geeft geen antwoorden, maar maakt de vragen urgenter. En dat is, in een tijd waarin vergrijzing vaak wordt gereduceerd tot statistiek, misschien wel haar grootste verdienste.
Praktisch
The Coming of Age loopt van 26 maart tot en met 29 november 2026 en is gratis toegankelijk in de Wellcome Collection.
