Er zijn jaren waarin een museumseizoen aanvoelt als een reeks losse hoogtepunten. En er zijn jaren waarin je een verschuiving ziet die groter is dan één tentoonstelling, groter dan één naam op een poster. 2026 is zo’n jaar. Niet omdat musea “ook eens” een vrouw centraal zetten, maar omdat vrouwelijke kunstenaars in opvallend veel programma’s opeens het ankerpunt zijn. Grote overzichtstentoonstellingen, lang uitgestelde herwaarderingen, en shows die de canon niet alleen aanvullen, maar daadwerkelijk herschrijven. In Nederland, in België, in New York en in Parijs.
.png)
Je merkt het aan de toon. Minder “ontdekking”, meer “eindelijk logisch”. Minder bijzin, meer hoofdzin.
De afgelopen jaren hebben musea hun aankoopbeleid, onderzoek en programmering stap voor stap verbreed. In 2026 valt het kwartje in het publiek domein: de namen staan op de gevel, de werken krijgen de grote zalen, en de verhalen worden verteld zonder dat er eerst een man naast moet staan om ze betekenis te geven.
Dat zie je bijvoorbeeld in New York, waar Gabriele Münter de ruimte krijgt die ze te lang niet kreeg.
In het Solomon R. Guggenheim Museum loopt tot en met 26 april 2026 de tentoonstelling “Gabriele Münter: Contours of a World”.
Het is een zeldzaam moment waarop een kunstenaar die vaak nog als “partner van” werd geprogrammeerd, nu volledig als zelfstandige vernieuwer wordt gelezen. De tentoonstelling laat ook haar vroege fotografie zien en plaatst haar werk in de context van modernisme, reizen en kijken. Münter is hier niet de voetnoot bij Der Blaue Reiter, maar een kunstenaar met een eigen logica: kleur die durft, contouren die het alledaagse verheffen, en een blik die tegelijk direct en teder is.
Lees hier het hele artikel van Gabriele Münter.
Wie denkt dat abstractie vooral groot gebaar is, moet naar Den Haag.
In het Kunstmuseum Den Haag is tot en met 10 mei 2026 “Marlow Moss: A Suitcase Full of Sketches” te zien.
Aanleiding is de verwerving van een koffer met meer dan honderd studies. Die schetsen worden getoond naast drie schilderijen die na jaren reizen weer zijn herenigd.
Wat je hier ziet is geen “klein verhaal”. Je ziet een kunstenaar die de beeldtaal van de moderne abstractie mee heeft gevormd, met mathematisch geconstrueerde composities en een onophoudelijke nieuwsgierigheid naar harmonie tussen lijn en vlak.
Moss’ biografie maakt het extra scherp: geboren als Marjorie Jewel Moss, later bewust een genderneutrale naam gekozen, opgenomen in de avant-garde, verbonden met kunstenaars rond Mondriaan, en uiteindelijk door oorlog en vervolging teruggeduwd naar de randen van het Europese kunstcircuit.
In 2026 staat ze niet langer aan de rand, maar in het midden.
Vanaf 22 maart 2026 toont het Drents Museum “Amrita Sher-Gil – ‘Europa is van Picasso, India is van mij’”.
Dat is op zichzelf al uitzonderlijk omdat haar werk zelden buiten India te zien is en omdat ze, ondanks haar enorme invloed, in Europa relatief onbekend is gebleven.
De tentoonstelling loopt 22 maart t/m 20 september 2026.
Sher-Gil is een kunstenaar van bruggen en frictie: Europees opgeleid, maar met een scherp bewustzijn van wat “moderne kunst” buiten de Europese lens óók kan zijn. Dit is precies het soort herijking waar 2026 vol van zit.
Het Stedelijk Museum opent op 11 september 2026 een groot overzicht van Yayoi Kusama.
De tentoonstelling presenteert meer dan zeventig jaar werk, van schilderkunst tot installaties en performances.
Kusama is natuurlijk ook een publieksmagneet. Maar als je door de “Infinity Room”-foto’s heen kijkt, blijft er iets interessanters over: een kunstenaar die al decennia lang een eigen universum bouwt rond herhaling, obsessie, lichaam en oneindigheid.
In MSK Gent loopt van 7 maart t/m 31 mei 2026 de tentoonstelling “Onvergetelijk – Vrouwelijke kunstenaars van Antwerpen tot Amsterdam, 1600–1750”.
Het uitgangspunt is even simpel als ongemakkelijk: vrouwen waren aanwezig in ateliers, markten en disciplines, maar verdwenen uit het latere verhaal. Deze tentoonstelling zet ze terug in beeld, met onderzoek als fundament en zichtbaarheid als resultaat.
In het Depot Boijmans Van Beuningen start op 9 oktober 2026 een grote overzichtstentoonstelling van Marisol (Marisol Escobar), te zien tot en met 29 maart 2027.
Het museum positioneert haar als popart-icoon dat destijds de kunstwereld veroverde en daarna opvallend snel uit beeld raakte.
Dit is een patroon dat je in 2026 vaker ziet: kunstenaars die in hun tijd wél beroemd waren, maar later minder vaak in museale “hoofdstukken” terechtkwamen.
In het najaar van 2026 presenteert Fotomuseum Den Haag de grootste overzichtstentoonstelling tot nu toe van fotograaf Eva Besnyö (1910–2003).
Besnyö verhuisde in 1931 naar Amsterdam en speelde een cruciale rol in de ontwikkeling van de Nederlandse fotografie.
2026 is ook het jaar waarin Frankrijk nadrukkelijk inzet op herlezing van impressionisme en moderniteit.
Het interessante hier is de combinatie: een vrouwelijke impressionist die lang vooral als “vrouw in de groep” werd gezien, naast een mannelijke pijler van het genre. Het seizoen lijkt daarmee niet alleen te vieren, maar ook te herverdelen.
Hieronder een overzicht van de tentoonstellingen uit dit artikel (met data en locatie), plus een paar relevante groepsshows die specifiek vrouwen centraal zetten.
