Waarschuwing: Deze column is niet wat je verwacht op een jong, snelgroeiend platform voor de senior van nu. De senior -laten we zeggen 60 en ouder- die is wijs geworden door levenservaring met hysterische successen en trieste gebeurtenissen, al dan niet door eigen foute keuzes of door het lot. De senior, die het pensioen ziet gloren en zich in blakende conditie richt op alles wat al jaren op de bucketlist staat. Let nu op. De “blakende conditie” kan je direct wegstrepen. Ik ken –tot nu toe– geen enkele senior die geen last heeft van, ja ik zeg het toch: ouderdomskwaaltjes.
Het woord is taboe, valt in de categorie van door de overheid geïntroduceerde benamingen als ‘kwetsbare ouderen’ en ‘hardwerkende burgers’. Ik verafschuw beide. Als een slechte, zich herhalende reclame wordt het woord opgedrongen, met de implicatie dat ouderen per definitie kwetsbaar zijn en alle burgers hard werken. Niet dus. Dit terzijde.
In alle eerlijkheid: het woord ouderdomskwaaltjes ligt regelmatig op mijn lippen. Ik ben inmiddels 72 en ging op 66-jarige leeftijd naïef het pensioen in. Heerlijk, altijd vrij en toch geld. Ik kon alles gaan doen. Vrijheid.
Waar ik totaal geen rekening mee gehouden had, was dat lichaam en geest een eigen leven leiden. De geest is een ander verhaal waar ik ooit nog eens op terugkom. Nee, dan het lichaam. Al-les-be-pa-lend. Langzaam maar zeker gebeurt het. In de eerste jaren valt het nog mee. Je wordt wat luier, want ja, waarom zou je zo vroeg opstaan en het huishouden kan morgen ook nog. Sport een keertje overslaan kan best. Ik zeg niet dat dit oorzaken zijn, maar op een dag realiseer je je met een schok dat het verval is begonnen. En dat het niet meer te corrigeren is. Laat staan te stoppen.
Ik weet het, ik wéét het: op onze leeftijd over kwaaltjes en pijntjes praten taboe. Iemand zei tegen eens mij: Wist je dat je kreunt als je opstaat uit je stoel? Huh, kreun ik? Ja! De opmerking is blijven hangen en ook al zou ik het wel willen: behalve flink ademhalen maak ik nu geen geluid meer. Hooguit een elegant “oeps” of een semi-spontaan lachje.
Nu ga ik even los. Tegen alle gedragsregels voor senioren in. Want ik denk steeds vaker: waarom mogen we niet gewoon praten over kwalen, degene die je al had, maar vooral de nieuwe kwalen waarmee je ’s ochtend wordt verrast. Waarom gaan we ze niet allemaal benoemen, zodat we troost vinden bij de ander die het nog iets erger heeft of om de aankomende senioren een beetje voor te bereiden. Misschien kunnen zij nog schade-beperkende maatregelen nemen, weet ik veel. Natuurlijk niet iedere keer, maar als het even nodig is.
Ik wil het wel even kwijt. In de laatste paar jaren, sinds mijn zeventigste, is het raak. De artrose die mijn vingertoppen zodanig verbuigt dat ieder appje een oefening van geduld wordt. Relatieve pijn wordt venijnig. Maar dan weer niet altijd. Pijnstiller en zalf. En dan: een spontane plof op de bank en mijn knie zegt “KNAP” met flitsende pijn. Meniscus beschadigd. HOE DAN?! Fysio en niet wandelen voorlopig.
Nee, ik ben nog niet klaar. Toenemende pijn onder de voet aan het andere been. Peesplaatontsteking, meer bekend als hielspoor. Kan blijvend worden. Steunzolen. Dág leuke sandalen. Beide blessures spontaan en tegelijk. Die leuke wandelvakantie: geannuleerd.
Lekker doorzeuren! Over opstaan en wankelen naast je bed. Pijn die er gisteren nog niet was. Je plas niet meer kunnen ophouden. Voeten, knieën, heupen, rug (kies maar uit), gewrichten waarvan je niet wist dat je ze had: pijn totdat je voorzichtig in beweging bent of pas nadat ze ingesmeerd zijn.
Nog wat: met een wasmand de trap aflopen, waarom is dat ineens zo eng? Op sloffen ga ik al helemaal niet. Sowieso vinden die rechterknie en linkervoet het geen goed idee.
Wat te denken van rare huiduitslag, jeuk, ouderdomswratten, ogen die gestaag achteruit gaan, idem de oren, staar, nagels en haren die spontaan dood lijken, kaalheid. Ik denk dat iedere oprechte senior iéts van deze ouderdomskwalen herkent. Misschien nog kunnen aanvullen.
Tot slot. Aan dit alles gaat een mens niet dood. Dat is een enorm relativerende gedachte. Hou es op, Sevink. Krijgt ieder pijntje nu alle aandacht? Ga iets doen! Ook denk ik aan het weergaloze lied van Annie M.G. Schmidt, in 1965 gezongen door Conny Stuart: Zeur niet! Zeur niet! Zeur niet! En dan weet ik: dit is van alle tijden. Mijn moeder had ook altijd wat. Mijn oma’s vingers stonden nog krommer dan de mijne nu. Trouwens haar tenen ook. Dat belooft nog wat.
Gelukkig leef ik in deze tijd en heeft iedereen dus ik ook het grote voordeel van nieuwe wetenschappelijke inzichten over ouderdomskwalen en mogelijke behandeling. Ik hoef niet te leven op pijnstillers. Door erover te lezen, actief te blijven, er doorheen te gaan, mijn aandacht te richten op positieve gebeurtenissen, en ‘altijd een plan in de maak‘ om naar uit te kijken, heb ik een heerlijk leven.
Pensioen? De beste tijd van je leven. Maar zo nu en dan even flink zeuren, mág.
