We vertellen onszelf voortdurend wie we zijn. Je bent degene met dat beroep, die relatie, dat gezin, die rol in de familie. Zo'n verhaal geeft samenhang. Het kan je ook gevangenhouden wanneer je leven inmiddels is veranderd.

In zijn nieuwe boek Wie ben je zonder verhaal onderzoekt Roek Lips wat er overblijft wanneer vertrouwde verklaringen niet langer voldoen. Het boek verschijnt op 1 oktober en beweegt tussen persoonlijke beschouwing, essay en gesprekken over aandacht, begrenzing en wat we aan elkaar doorgeven.
De titel klinkt bijna onmogelijk. Zonder verhaal kun je jezelf nauwelijks begrijpen. Zelfs de zin “ik weet het even niet” is alweer het begin van een vertelling.
De interessantere vraag is daarom misschien niet of je zonder verhaal kunt leven, maar of je bereid bent een oud verhaal losser vast te houden.
Na je pensioen kan dat oude verhaal ineens zichtbaar worden. Jarenlang was werk een eenvoudige manier om uit te leggen wie je was. Daarna volgt soms een ongemakkelijke stilte. Niet omdat er niets meer is, maar omdat de bekende samenvatting niet meer klopt.
Hetzelfde gebeurt na een scheiding, een verhuizing, ziekte of het verlies van iemand die je goed kende. Je bent nog steeds jezelf, maar niet meer precies de persoon voor wie je omgeving je hield.
Dat kan pijnlijk zijn. Het kan ook ruimte geven. Wanneer je jezelf niet langer uitsluitend als manager, partner, mantelzorger of ouder hoeft te beschrijven, komen andere eigenschappen naar voren. Misschien ben je nieuwsgieriger dan je dacht. Misschien mis je geen verantwoordelijkheid, maar wel kameraadschap. Misschien wil je niet rustiger leven, alleen eerlijker.
Lips staat bekend om boeken die ontstaan uit gesprekken met wetenschappers, kunstenaars en mensen met een bijzonder levensverhaal. Ook nu zoekt hij geen snelle methode om een nieuw zelf te bouwen.
Dat is een verademing. Je hoeft niet na ieder hoofdstuk een doel te formuleren. Soms is het genoeg wanneer een boek een vraag precies genoeg stelt om haar mee te nemen tijdens een wandeling.
Probeer deze eens: welk verhaal over jezelf vertel je nog uit gewoonte, terwijl het al een tijdje niet meer waar is?
Praktisch
Roek Lips, Wie ben je zonder verhaal, Ambo|Anthos, paperback, € 23,99. Verwacht op 1 oktober 2026.
Doorlezen