Een zware tas dragen of uit een lage stoel opstaan: je merkt je spierkracht vooral wanneer je die nodig hebt. Twee eenvoudige metingen kunnen helpen om die kracht in beeld te brengen. Nieuw onderzoek laat zien dat ze ook samenhangen met de kans om langer te leven. Hoe lees je zo’n uitkomst?
.jpg)
.png)
Onderzoekers onder leiding van Michael LaMonte van de University at Buffalo onderzochten 5.472 vrouwen van 63 tot 99 jaar. Ze volgden hen gemiddeld 8,4 jaar. Het onderzoek verscheen in februari 2026 in JAMA Network Open. Aan het begin werden twee dingen gemeten: de knijpkracht van de hand en de tijd die nodig was om vijf keer zonder hulp uit een stoel op te staan. [1, 2]
De deelnemers droegen ook een week lang een bewegingsmeter. Daardoor hoefden de onderzoekers voor hun beeld van bewegen en stilzitten niet alleen af te gaan op wat iemand zelf vertelde. Dat is belangrijk: sterke mensen kunnen ook om andere redenen gezonder zijn, bijvoorbeeld doordat ze meer bewegen. [2]
Vrouwen in de sterkste knijpkrachtgroep hadden een ongeveer 30 procent lager relatief sterfterisico dan vrouwen in de zwakste groep, na correctie voor onder meer leeftijd, gezondheid, bewegen en zittijd. Bij de stoeltest was het verschil tussen de snelste en langzaamste groep ongeveer 31 procent. Dat zijn relatieve verschillen tussen groepen, geen extra levensjaren. [1]
Het onderzoek laat een verband zien. Het bewijst niet dat een betere testscore je leven verlengt. Gezondheid kan zowel je kracht als je levensduur beïnvloeden, ook na statistische correcties. Bovendien waren alle deelnemers oudere vrouwen. Dezelfde uitkomsten gelden niet vanzelf voor mannen of jongere mensen. [1]
Voor de handmeting gebruikten de onderzoekers een dynamometer, een apparaat waarin je zo hard mogelijk knijpt. Ze testten de dominante hand. [1]
Een stevige handdruk of een pot die makkelijk opengaat is dus geen vervanging voor die meting. Wil je je knijpkracht laten beoordelen, vraag dan bij een fysiotherapeut naar de mogelijkheden en de betekenis van de uitslag. Een getal zonder uitleg kan onnodig geruststellen of juist ongerust maken.
Zie de uitkomst als aanleiding voor een gesprek over je functioneren. Wat gaat makkelijk? Wat lukt sinds kort minder goed? Die vragen maken duidelijk waarom je iets zou willen meten.
Bij de stoeltest kruisten deelnemers hun armen voor de borst en stonden ze vijf keer achter elkaar op, zonder hun armen te gebruiken. De stoel stond tegen een muur. Eerst werd met één herhaling gekeken of de beweging veilig uitvoerbaar was. [1]
Het gaat hier dus om opstaan uit een stoel. De bekende test waarbij je op de grond gaat zitten en weer overeind komt, hoorde niet bij dit onderzoek.
Maak er thuis geen wedstrijd tegen de klok van. Heb je pijn, ben je onzeker over je evenwicht of heb je je handen nodig om op te staan, vraag dan om begeleiding bij het beoordelen van je kracht. Vertel vooral wat je in het dagelijks leven merkt.
Kracht verdient een plek naast wandelen, fietsen of zwemmen. De Britse gezondheidsdienst NHS adviseert op minstens twee dagen per week oefeningen voor de grote spiergroepen. Dat kan met gewichten, weerstandsbanden of je eigen lichaamsgewicht. Begin geleidelijk en bouw op. [3]
Je hoeft daarvoor niet iedere week je testscore te kennen. Je kunt ook een concreet doel meenemen naar een trainer: makkelijker opstaan, boodschappen dragen of een trap oplopen. Vraag welke oefeningen daarbij passen en hoe je merkt dat je vooruitgaat.
De waarde van sterke spieren wordt uiteindelijk heel alledaags zichtbaar. Bijvoorbeeld wanneer je op bezoek gaat en zonder nadenken opstaat uit die veel te lage bank.
Bronnen en praktische links
1 JAMA Network Open 2026 over spierkracht en sterfte bij oudere vrouwen
2 University at Buffalo over de opzet en betekenis van het onderzoek
3 NHS over het opbouwen van spierkracht
