In zijn boek Intentioneel leven bouwt Pfauth voort op inzichten uit de positieve psychologie, een stroming binnen de psychologie die zich richt op wat mensen laat floreren. Onderzoekers als Martin Seligman en Mihaly Csikszentmihalyi benadrukken al decennia dat geluk minder te maken heeft met externe omstandigheden dan vaak wordt gedacht, en meer met hoe mensen hun leven inrichten.

De zeven punten die Pfauth aandraagt sluiten opvallend nauw aan bij deze wetenschappelijke inzichten.

Flow en betekenis

Met zoveel aandacht ergens mee bezig zijn dat de tijd verdwijnt, wat Csikszentmihalyi ooit “flow” noemde, blijkt een van de sterkste voorspellers van ervaren geluk. Het is geen passieve staat, maar juist het resultaat van geconcentreerde inspanning. In een samenleving waarin afleiding de norm is, wordt die diepe focus bijna een schaars goed.

Daarnaast speelt zingeving een grote rol. Werken aan iets waar je in gelooft, hoe klein ook, geeft richting. Dat kan een baan zijn, maar net zo goed vrijwilligerswerk of een persoonlijk project. Onderzoek laat zien dat mensen die hun activiteiten als betekenisvol ervaren, meer tevreden zijn met hun leven, zelfs als die activiteiten niet direct leiden tot materieel succes.

Relaties en verbondenheid

Minstens zo belangrijk is het gevoel iets te betekenen voor anderen. Sociale verbondenheid behoort tot de meest consistente factoren in geluksonderzoek. De langlopende Harvard Study of Adult Development, een van de bekendste studies naar welzijn, concludeert al jaren dat sterke relaties een van de belangrijkste voorspellers zijn van een gelukkig en gezond leven.

Dat vertaalt zich ook naar het simpelere, maar niet minder wezenlijke punt: tijd doorbrengen met mensen van wie je houdt. In de praktijk blijkt dat vaak het eerste wat sneuvelt wanneer agenda’s vollopen.

Dankbaarheid en zekerheid

Dankbaarheid lijkt misschien een abstract begrip, maar het effect ervan is concreet. Regelmatig stilstaan bij wat er al is, in plaats van wat ontbreekt, hangt samen met minder stress en meer tevredenheid. Het is een mentale gewoonte die, zo blijkt uit onderzoek, te trainen is.

Daar tegenover staat een meer praktische voorwaarde: financiële rust. Geld maakt niet gelukkig, luidt het cliché, maar een gebrek eraan maakt wel degelijk ongelukkig. Studies tonen aan dat financiële onzekerheid stress verhoogt en mentale ruimte beperkt. Een buffer biedt geen geluk op zichzelf, maar wel de voorwaarden om andere bronnen van welzijn te laten groeien.

Leven volgens je eigen waarden

Misschien het lastigste punt is leven volgens je eigen waarden. Het vraagt om zelfkennis en soms om het maken van ongemakkelijke keuzes. In een cultuur waarin succes vaak extern wordt gedefinieerd, is het niet vanzelfsprekend om een eigen kompas te volgen.

Toch lijkt juist daar een sleutel te liggen. Mensen die hun gedrag in lijn ervaren met wat zij belangrijk vinden, rapporteren meer tevredenheid en minder innerlijke spanning. Het gaat minder om grote gebaren en meer om dagelijkse keuzes.

Een oefening in aandacht

De kracht van het lijstje zit niet in de originaliteit, maar in de herkenbaarheid. Vrijwel iedereen weet intuïtief wat hem of haar goed doet, maar verliest dat inzicht gemakkelijk uit het oog. Door het expliciet te maken, zoals Pfauth voorstelt, ontstaat er iets anders: een referentiepunt.

De vraag waar doe ik het voor krijgt daarmee geen definitief antwoord, maar wordt een doorlopende oefening in aandacht. Misschien is dat wel de kern van intentioneel leven: niet het perfecte leven ontwerpen, maar blijven bijsturen in de richting van wat er werkelijk toe doet.

‍