Ik had vakantie en ik was eraan toe. Het was nadrukkelijk zomer in het verpleeghuis geweest. Met alle bijbehorende personeelstekorten van dien. Van mijn drie weken zomerreces, besloot ik er twee in eigen stad door te brengen. Het is een cliché, maar daarom niet minder waar: Je leert Amsterdam op een heel andere manier kennen.
Ik ben zo'n sufferd die nooit een rijbewijs heeft gehaald. Ik kan je verklappen dat het ook beter is voor autorijdend Nederland dat het zo blijft.
Mede door deze handicap, heb ik een sterke fascinatie voor het fenomeen openbaar vervoer ontwikkeld.
Ik besloot (een gedeelte van) een vakantiedag te besteden aan een rondrit met lijn 20, de Amsterdamse klassieke toeristentram.
Toen ik instapte, bleek de tram vol. Ik nam plaats naast een ouder echtpaar.
"Moet u nou per se hier gaan zitten?" Het klonk niet uitnodigend.
Ik zei tegen de man van het echtpaar, dat ik geen andere mogelijkheid zag. Nukkig haalde hij de schouders op. Ik maak graag conversatie met de mensen, maar voor de komende tachtig minuten leek een uitwisseling over de staat van het Amsterdamse openbaar vervoer in heden en verleden een kansloze aangelegenheid.
"Morgen moet ik naar het AMC, toch?" Vroeg de vrouw naast de grimmige man met een gebogen hoofd.
Naast mij volgde een diepe zucht, gevolgd door een voor de hele tram hoorbare mededeling dat de afspraak in het AMC pas volgende week zou zijn. De man wendde het hoofd naar mij, in de hoop een bondgenoot in verontwaardiging te vinden. "Ze luistert niet. Terwijl ze het daar aan de balie zo duidelijk gezegd hebben."
De vrouw bleef naar de grond kijken. Het kekke hoedje dat ze op had, dreigde op de grond te vallen. "Je weet toch dat de dokter heeft gezegd dat ik niet goed kan onthouden?! Dat komt omdat ik dementie heb. Daar kan ik niets aan doen." Ze sprak het zacht en toch indringend uit.
De man was, getuige zijn reactie – ‘ach jij met je dementie, je geeft het overal de schuld van’ – niet onder de indruk van haar verweer. De tram reed door de Van Woustraat. De setting nodigde niet uit tot een exposé, dat er hoge mate van redelijkheid school in het argument van de vrouw. Toen de tram de Ceintuurbaan op draaide, viel het hoedje op de grond. Ik raapte het op en overhandigde het de vrouw, die het met een lach in ontvangst nam.
"Dat kan ze anders best zelf. Ze heeft dementie, maar niets aan haar handen."
De opmerking van de boze man sneed me door de ziel.
Ik had echter ook vakantie en schatte dat de rit in de historische tram nog een lange vijfendertig minuten zou duren.
Job van Amerongen werkt als ggz-verpleegkundige in de ouderenzorg (Stichting Brentano, Amstelveen) en is columnist bij Proudies en DementieVisie. Op 8 oktober 2026 verschijnt bij uitgeverij De Kring zijn boek 'Nog één liedje dan?’ Vanaf die datum voor 18,50 euro verkrijgbaar bij de betere boekhandels, boekwinkeltjes.nl en bol.com
