De datum was bepaald. Op 12 juni zou de euthanasie voltrokken worden. Ik meldde het Joost en vond het moeilijk om mezelf een houding te geven. Joost zag het. "Je mag me feliciteren," vond Joost, een man die reeds op 61-jarige leeftijd de diagnose Lewy Body Dementie had gekregen.
"Gefeliciteerd dan maar," zei ik gedwee. In de basis ben ik volgzaam.
"Het heeft jullie anders een tijd gekost. Ik heb toch al negen maanden geleden aangegeven dat ik klaar was met leven. Negen maanden. Het was een zware bevalling." Joost lachte grimmig.
Ik kon niet veel anders uitbrengen dan het 'een ingewikkeld proces’ is. Een waarheid als een koe. Maar ook een platitude van jewelste.
"Drink je een wijntje met me?" wilde Joost weten. "Op het leven. Mijn leven wel te verstaan."
Het was tien over twee in de middag. Een alcoholische consumptie en de dag zou voor verdere arbeid verloren zijn. Anderzijds voelde ik me bezwaard om niet op het aanbod van Joost in te gaan.
Met de woorden "Ik heb ook sap," interpreteerde hij mijn twijfel passend. Perensap in een wijnglas. Het kon best. We brachten een toost uit.
"Hoe noem je eigenlijk iemand die euthanasie krijgt?" Het was een vraag waar ik me niet op had voorbereid.
Het woord 'euthanisant,' vond Joost mooi. Maar kunstmatige intelligentie sprak een veto uit over de term. 'Betrokkene' en 'patiënt' mochten wel. Enfin.
"Vanmorgen had ik het weer. Ik zie iets en dan gaan mijn gedachten met me op de loop. Hij wees op het bijzettafeltje, waar een leren portemonnee op lag. "Dan zie ik dat ding en dan weet ik niet wat ik ermee moet doen. Dan voel ik mezelf een waardeloze kerel. Ondertussen gebeuren er allerlei dingen in deze kamer die ik niet kan verklaren. Nou ja, dat is voor jou allemaal ook niet te begrijpen."
Inleven was voor mij inderdaad het hoogst haalbare. Ik prijs me gelukkig geen ervaringsdeskundige te zijn wanneer het gaat om waarheidsvertekeningen ten gevolge van een Lewy Body Dementie.
"Het belangrijkste is dat Suzanne er ook achter staat," vervolgde Joost. "Dat ik mocht gaan van haar. Ze zei dat ik het goed gedaan heb als vader. Toen ik vroeg wat ik dan goed gedaan had, zei ze: 'Alles.' Ik heb het niet zo ervaren. Maar nu wil ik het geloven."
Joost staarde naar de grond, hief langzaam het hoofd weer op en nam een slok van zijn wijn.
"Nu de kogel door de kerk is, wat kom je eigenlijk nog doen?" Het was eerder belangstellend dan verwijtend.
"Zou je nog iets van me willen?" Ik probeerde noch mezelf op te dringen, noch te zeer mijn eigen overbodigheid te benadrukken.
Joost haalde de schouders en liep naar de cd-speler. Even later klonk Time Is Running Out, van Muse door de kamer en zaten we zwijgend tegenover elkaar.
Job van Amerongen werkt als ggz-verpleegkundige in de ouderenzorg (Brentano, Amstelveen) en is columnist bij 'Proudies' en 'DementieVisie.'
In Nederland kregen in 2025 499 mensen met de diagnose dementie euthanasie, het hoogste aantal ooit. Het betrof in praktisch alle gevallen (99 procent) mensen die als 'wilsbekwaam' werden beoordeeld.
.jpg)
