De Vlaamse literatuurprijs De Boon 2026 is toegekend aan Tijl Nuyts voor zijn debuutroman Grondwerk. Opvallend: het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van een naakte molrat — een keuze die zowel literair als inhoudelijk verrassend krachtig blijkt.
.png)
Nuyts, die eerder bekend was als dichter, maakt met Grondwerk zijn prozadebuut en doet dat meteen met impact. De roman volgt een naakte molrat die zich een weg graaft onder Brussel, nadat hij door zijn kolonie vanuit de Hoorn van Afrika is uitgezonden. Vanuit die ondergrondse blik ontvouwt zich een eigenzinnige observatie van de stad en haar bewoners. ()
Die keuze voor een niet-menselijke verteller is meer dan een stilistische vondst. Door de ogen van het dier kijkt de lezer met afstand naar menselijke structuren, gedragingen en overtuigingen. Volgens de jury levert dat een scherpe reflectie op “wat er misloopt in de mensenwereld en in de hoofdstad”, terwijl het tegelijk een alternatief perspectief op samenleven opent. ()
Klimaat, stad en samenleving
Grondwerk is geen klassiek verhaal, maar een ideeënroman waarin absurdistische scènes en beeldrijke taal samenkomen. De ondergrondse tocht van de molrat voert langs zinkgaten, tunnels en plekken als het Warandepark, en raakt onderweg aan grote thema’s zoals klimaatverandering en maatschappelijke verhoudingen. ()
Die combinatie van verbeelding en engagement maakt het boek bijzonder actueel. De molrat fungeert als buitenstaander die menselijke systemen bevraagt — van stedelijke ontwikkeling tot activisme — en zo de lezer dwingt om opnieuw te kijken naar wat vanzelfsprekend lijkt.
Sterk debuut, grote erkenning
Dat Nuyts meteen met zijn eerste roman De Boon wint, onderstreept de impact van het boek. De prijs, goed voor 50.000 euro en een zilveren zegelring, geldt als een van de belangrijkste onderscheidingen binnen de Nederlandstalige literatuur. ()
De jury roemt vooral de originaliteit en de literaire kwaliteit van het werk: een “overvolle en originele ideeënroman” met een uitgesproken stijl en een gedurfde invalshoek. ()
Literatuur die anders durft te kijken
Voor lezers van Proudies is Grondwerk een uitnodiging om anders te kijken — niet alleen naar literatuur, maar ook naar de wereld zelf. Door een ogenschijnlijk vreemd en ondergronds perspectief centraal te stellen, laat Nuyts zien hoe vruchtbaar vervreemding kan zijn.
Het succes van dit boek zegt ook iets over de hedendaagse literatuur: originaliteit en experiment krijgen opnieuw ruimte. Een roman over een naakte molrat die Brussel ondergraaft klinkt misschien ongewoon, maar blijkt precies de juiste vorm om urgente vragen te stellen.
Met Grondwerk bevestigt Tijl Nuyts zich als een schrijver die risico durft te nemen — en daar meteen rijkelijk voor wordt beloond.
