Een vorm die lijkt te zweven, terwijl je er dwars doorheen kijkt. Ruth Asawa maakte van metaaldraad sculpturen die tegelijk omtrek, oppervlak en open ruimte zijn. Haar tentoonstelling bij Fondation Beyeler in Riehen, vlak bij Basel, is een goede aanleiding voor een paar dagen Zwitserland in november. Geef de kunst één dag en de stad een tweede.
.png)
Een beeld dat de ruimte openlaat
Ruth Asawa leefde van 1926 tot 2013. De Amerikaanse kunstenaar met Japanse wortels is vooral bekend om haar sculpturen van geschakeld en gelust metaaldraad. Van dichtbij kun je de herhaling van die kleine verbindingen volgen. Van een afstand ontstaan grotere vormen, soms met een tweede vorm binnenin. De lucht ertussen blijft zichtbaar onderdeel van het beeld.
De tentoonstelling bij Fondation Beyeler loopt van 18 oktober 2026 tot en met 10 januari 2027. Naast draadsculpturen omvat Asawa's oeuvre ook bronzen beelden, tekeningen, prenten, schilderijen en werk voor de openbare ruimte. De presentatie biedt gelegenheid om die verschillende kanten in samenhang te bekijken.
Een goed begin is één hangend werk vanaf twee plaatsen te bekijken. Zoek eerst de buitenste contour en volg daarna een lijn naar binnen. Verplaats je vervolgens een klein stukje. Waar vallen vormen over elkaar heen? Welk deel wordt ineens duidelijker? Bij een open sculptuur verandert niet alleen wat je van het werk ziet, maar ook hoeveel omgeving erdoorheen zichtbaar blijft.
Kijk ook naar de hand die het maakte
Asawa studeerde in de late jaren veertig aan Black Mountain College, onder anderen bij Josef Albers. Vanaf 1949 woonde ze in San Francisco. Haar loopbaan omvatte ook opdrachten voor de openbare ruimte en inzet voor kunstonderwijs. De aandacht voor materiaal en maken staat daarmee in een breder leven waarin kunst een plaats tussen mensen kreeg.
Neem in de tentoonstelling ook tijd voor de tekeningen. Het is verleidelijk meteen door te lopen naar de ruimtelijke werken waarvoor je bent gekomen. Juist een verandering van medium kan je blik scherper maken. Vergelijk hoe een lijn op papier zich verhoudt tot een draad in de lucht. De overeenkomst hoef je niet in een kunsthistorische term te vangen; kijken waar je oog heen gaat is een bruikbaar vertrekpunt.
Plan de tentoonstelling bij voorkeur als hoofdbezoek van de dag. Lunch ervoor of erna en laat ruimte voor een tweede ronde langs een paar werken. Een grote verzameling bekijken wordt vaak overzichtelijker wanneer je niet probeert ieder object evenveel aandacht te geven. Kies aan het einde nog één sculptuur waar je terug naartoe wilt.
Dag één in Riehen en dag twee in Basel
Fondation Beyeler ligt in Riehen, buiten het centrum van Basel. De museuminformatie noemt de halte Fondation Beyeler voor tramlijnen 2 en 6. De reis vanaf Basel SBB duurt volgens het museum ongeveer dertig minuten; vanaf Basel Badischer Bahnhof ongeveer achttien minuten. Controleer voor vertrek de actuele verbinding, want tijdelijke wijzigingen kunnen je route beïnvloeden.
De aangekondigde reguliere openingstijden zijn dagelijks van 10.00 tot 18.00 uur en op woensdag tot 20.00 uur. Een woensdagbezoek kan handig zijn wanneer je later op de dag aankomt. Boek je museumtijd pas nadat je reisplan voldoende vaststaat en controleer de bezoekpagina voor uitzonderingen.
Bewaar de volgende dag voor de oude binnenstad. Basel Tourismus biedt vijf audiowandelingen aan die langs stegen, pleinen, musea en uitzichtpunten voeren. Kies er één in plaats van ze aan elkaar te rijgen. Lees vooraf de routebeschrijving en let op hoogteverschillen: een historische binnenstad is niet overal vlak. Een korter traject met een lange lunch kan net zo goed een volwaardige stadsdag zijn.
De volgorde kan ook omgekeerd. Kom je laat aan, begin dan met een eerste wandeling en ga de volgende ochtend naar Riehen. De tentoonstelling blijft de vaste afspraak; de rest van de reis kan meebewegen met het weer en je belangstelling. In november is het prettig om voor een buitenmoment ook een eenvoudige binnenoptie achter de hand te houden.
Twee hotels met een verschillende logica
GAIA Hotel ligt bij station Basel SBB. Dat maakt het een praktische uitvalsbasis wanneer je met de trein reist en je bagage graag snel kwijt bent. De eigen hotelinformatie vermeldt onder meer ontbijt en een BaselCard. Controleer bij je boeking welke voorwaarden en voorzieningen bij jouw kamer horen. De ligging bij het station is hier de belangrijkste reden om dit adres te kiezen.
Der Teufelhof ligt in de historische binnenstad en combineert overnachten met kunst en gastronomie. In het Art Hotel hebben kamers een eigen artistieke inrichting. Dat past bij een reis waarin je ook buiten de museumzaal graag naar vormgeving kijkt. Bekijk de afzonderlijke kamers vooraf; een uitgesproken kunstkamer is een andere keuze dan een neutrale hotelkamer.
Vraag bij beide hotels naar de toegang, lift en badkamer als die bepalend zijn voor je verblijf. Vergelijk de totaalprijs inclusief ontbijt en annulering. Er zijn geen vaste kamerprijzen in dit voorstel opgenomen: die hangen af van je reisdata en het beschikbare kamertype.
Een reis met één helder middelpunt
Voor twee nachten is deze combinatie ruim genoeg: aankomen, een tentoonstelling en een stadswandeling met tijd om ergens te blijven zitten. Gebruik Basel SBB of Basel Badischer Bahnhof als aankomstpunt dat bij je treinverbinding past en plan de laatste verplaatsing naar het hotel mee. Meer musea toevoegen kan altijd als je daar ter plekke zin in hebt.
Asawa's werk geeft deze reis een eigen onderwerp. Na een middag met haar draadsculpturen kun je terug de stad in met extra aandacht voor contouren, doorkijkjes en de ruimte tussen dingen. Een tentoonstelling reist soms nog een tijdje met je mee nadat je de deur bent uitgegaan.
Links en bronnen
Ruth Asawa bij Fondation Beyeler
Bereikbaarheid van Fondation Beyeler
Vijf wandelingen door de oude binnenstad
