In het voorjaar van 2026 presenteert De Pont Museum een bijzondere tentoonstelling: ATLAS van Steve McQueen. Deze expositie, te zien van 21 maart tot en met 30 augustus 2026, is een mijlpaal: het is de eerste solotentoonstelling van McQueen in Nederland. De tentoonstelling laat zien hoe McQueen zich niet alleen als filmmaker, maar ook als beeldend kunstenaar en onderzoeker van menselijke ervaring manifesteert. In ATLAS komen kunst, technologie en persoonlijke geschiedenis samen in een indrukwekkend geheel.
.png)
Centraal in de tentoonstelling staat het nieuwe werk Atlas (2026), speciaal ontwikkeld voor De Pont. Daaromheen worden drie andere recente werken gepresenteerd: Sunshine State (2022), Untitled (2025) en Bounty (2024).
Samen vormen deze werken een samenhangend parcours waarin thema’s als ruimte, tijd, herinnering, identiteit en geschiedenis centraal staan. De tentoonstelling beweegt zich continu tussen tegenstellingen:
De bezoeker wordt niet alleen toeschouwer, maar onderdeel van een zintuiglijke ervaring.
Het titelwerk Atlas vormt het hart van de tentoonstelling. McQueen baseert dit werk op astronomische data van de Europese ruimtevaart. Met behulp van technologie en kunstmatige intelligentie vertaalt hij deze gegevens naar een visuele installatie.
Het resultaat is een meeslepende ervaring waarin de kijker wordt ondergedompeld in een bijna oneindige ruimte. Het werk roept vragen op over onze plaats in het universum en hoe wij betekenis geven aan iets dat zo groot en abstract is.
In Sunshine State onderzoekt McQueen zijn familiegeschiedenis. Het werk verwijst naar zijn vader, die vanuit Grenada naar de Verenigde Staten migreerde en daar geconfronteerd werd met racisme.
McQueen combineert deze persoonlijke geschiedenis met fragmenten uit vroege film, waaronder verwijzingen naar The Jazz Singer. Door het beeld te manipuleren – te vertragen, vervormen en omkeren – ontstaat een vervreemdende ervaring.
Het werk stelt vragen over representatie, stereotypering en de manier waarop geschiedenis in beelden wordt vastgelegd.
De fotoserie Bounty bestaat uit beelden van bloemen en planten uit Grenada. Op het eerste gezicht lijken deze foto’s puur esthetisch, maar ze dragen een diepere betekenis.
De titel verwijst zowel naar overvloed als naar ‘buit’, waarmee McQueen de koloniale geschiedenis van het eiland oproept. De werken tonen hoe natuur, schoonheid en exploitatie met elkaar verweven zijn.
Zo ontstaat een subtiele maar krachtige reflectie op kolonialisme en de blijvende impact ervan.
Het geluidswerk Untitled vormt een minder tastbaar, maar essentieel onderdeel van de tentoonstelling. Het werk benadrukt hoe geluid onze ervaring van ruimte en tijd beïnvloedt.
Door het gebruik van audio creëert McQueen een extra laag die de visuele werken versterkt en de bezoeker nog dieper in de tentoonstelling trekt.
Steve McQueen behoort tot de belangrijkste hedendaagse kunstenaars van dit moment. Hij verwierf wereldwijde bekendheid met films als 12 Years a Slave, maar zijn werk in musea is minstens zo invloedrijk.
Kenmerkend voor zijn oeuvre is de manier waarop hij:
In ATLAS komen deze elementen samen in een meer contemplatieve, bijna filosofische vorm.
De tentoonstelling krijgt extra impact door de setting van De Pont Museum. Het museum, gevestigd in een voormalige wolspinnerij, staat bekend om zijn ruime zalen en minimalistische architectuur.
Deze omgeving maakt het mogelijk om McQueens grootschalige installaties volledig tot hun recht te laten komen. De ruimte zelf wordt onderdeel van de ervaring.
De tentoonstelling ATLAS is meer dan een presentatie van kunstwerken: het is een immersieve ervaring die de bezoeker uitnodigt om na te denken over fundamentele vragen.
Door persoonlijke geschiedenis te verbinden met kosmische perspectieven laat Steve McQueen zien hoe individueel en universeel onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Een bezoek aan deze tentoonstelling betekent niet alleen kijken naar kunst, maar ook reflecteren op wie we zijn, waar we vandaan komen en hoe we ons verhouden tot een wereld – en een universum – dat voortdurend in beweging is.
