In het hart van het Gooi ligt Singer Laren, museum en theater, een plek waar kunst en leven al meer dan een eeuw met elkaar verweven zijn. Het museum is geen traditionele instelling die vanuit de overheid is ontstaan, maar een huis dat voortkomt uit een persoonlijke droom. Een droom die begon bij twee mensen en uitgroeide tot een plek waar generaties samenkomen rond kunst, muziek en verhalen.
.png)
In de nieuwe aflevering van De Kunst van het Doorgeven staan directeur Evert van Os en conservator Roby Boes stil bij die oorsprong. Vanuit de voormalige logeerkamer van Anna en William Singer vertellen zij hoe dit museum ontstond en waarom het nog altijd een bijzondere rol speelt binnen het Nederlandse museale landschap.
Aan het einde van de negentiende eeuw was Laren een klein en relatief afgelegen boerendorp. Juist die afgelegenheid maakte het aantrekkelijk voor kunstenaars. In een tijd waarin steden snel industrialiseerden en het leven steeds drukker en moderner werd, zochten kunstenaars naar rust, eenvoud, natuur en authenticiteit.
Laren bood dat allemaal. Het landschap met uitgestrekte heidevelden, zandpaden en schaapskuddes vormde een bijna tijdloos decor. Het dagelijks leven van boeren en ambachtslieden gaf kunstenaars onderwerpen die dicht bij de natuur en het menselijke bestaan lagen.
Kunstenaars van de Haagse School vestigden zich in en rond Laren en legden dit leven vast in schilderijen vol sfeer en ingetogenheid. Namen als Anton Mauve en Albert Neuhuys speelden hierin een belangrijke rol. Hun werk vond niet alleen in Nederland waardering, maar ook internationaal, met name in de Verenigde Staten.
Voor veel Amerikaanse verzamelaars vertegenwoordigde deze kunst een romantisch beeld van Europa. Daardoor ontstond er een sterke band tussen Amerikaanse kunstliefhebbers en het Nederlandse kunstenaarsdorp Laren.
Laren groeide zo uit tot een internationale kunstenaarskolonie waar schilders, verzamelaars en kunstliefhebbers elkaar ontmoetten.
In datzelfde kunstenaarsdorp arriveren in 1902 twee Amerikanen die een beslissende rol zouden spelen in de geschiedenis van Singer Laren: Anna Singer-Brugh en William Henry Singer Jr. (punt teveel)
William groeit op in een rijke staalfamilie in de Verenigde Staten. Zijn toekomst lijkt vast te liggen in het familiebedrijf, maar zijn hart ligt bij de schilderkunst.
Anna heeft een heel ander karakter. Zij is sociaal, muzikaal en heeft een sterke liefde voor cultuur. Na reizen door Europa en een verblijf op het kunstenaars-eiland Monhegan komen zij uiteindelijk in Laren terecht. Hier vinden zij niet alleen inspiratie, maar ook een gemeenschap waarin kunst centraal staat.
In 1911 laten zij villa De Wilde Zwanen bouwen en strijken het echtpaar Singer neer in Laren. Deze villa vormt nog altijd het hart van Singer Laren.
Villa De Wilde Zwanen is vanaf het begin meer dan een woonhuis. Het wordt een plek waar mensen samenkomen. Anna ontvangt er gasten, organiseert muziekavonden en creëert een sfeer waarin kunst een vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven.
William richt zich volledig op zijn schilderkunst en legt het landschap rondom Laren vast. Anna ontwikkelt zich ondertussen tot een gepassioneerde verzamelaar. Zij bouwt een omvangrijke collectie op met werken die aansluiten bij hun persoonlijke smaak.
Die smaak is duidelijk. Ze kiezen voor figuratieve kunst, voor landschappen, portretten en scènes uit het dagelijks leven. De avant-garde laten zij grotendeels links liggen. Daarnaast heeft Anna een uitgesproken liefde voor het werk van Auguste Rodin, waarvan Singer Laren vandaag de grootste collectie in Nederland bezit.
De villa wordt zo een plek waar verschillende kunstvormen samenkomen. Schilderkunst, muziek en sociale ontmoeting vormen één geheel.
Wanneer William Singer in 1943 overlijdt, verandert Anna’s leven ingrijpend. Ze staat voor de vraag wat er moet gebeuren met hun collectie en hun gedeelde levenswerk.
In plaats van alles privé te houden, kiest zij ervoor om te delen. In 1956 opent zij Singer Laren en schenkt zij meer dan 1700 kunstwerken aan het museum. Daarmee legt zij het fundament voor een instelling die tot op de dag van vandaag bestaat.
Ze richt daarnaast de Singer Memorial Foundation op en zorgt ervoor dat kunst en muziek ook in de toekomst met elkaar verbonden blijven.
Haar visie stopt niet bij Nederland. In haar geboorteplaats richt zij het Washington County Museum of Fine Arts op en in Noorwegen blijft haar villa bestaan als museum onder de naam Singerheimen.
Haar nalatenschap is daarmee internationaal.
Wat Singer Laren bijzonder maakt, is dat het idee van doorgeven van de liefde voor de kunsten nooit is verdwenen. De collectie groeit nog altijd dankzij schenkingen van betrokken verzamelaars.
Belangrijke bijdragen kwamen onder andere van Renée Smithuis en Els Blokker-Verwer. De schenking van Smithuis bracht nieuwe perspectieven in de collectie, waaronder het Nederlands expressionisme en werken uit de Bergense School, met kunstenaars als Leo Gestel en Charley Toorop.
Ook de Collectie Nardinc, geschonken door Els Blokker-Verwer vormt een belangrijke uitbreiding. Deze collectie richt zich juist op de avant-garde rond 1900 en vormt daarmee een interessant contrast met de oorspronkelijke smaak van de Singers.
Met de uitbreiding van het museum in 2022, ontworpen door Bedaux de Brouwer Architecten, kreeg Singer Laren bovendien meer ruimte om deze verhalen te tonen.
Vandaag de dag is Singer Laren een levendige plek waar verleden en heden samenkomen. Tentoonstellingen brengen zowel bekende namen als herontdekte kunstenaars onder de aandacht en verbinden historische kunst met actuele perspectieven.
Singer Laren is nog altijd uniek in Nederland door de combinatie van museum en theater. Daarmee blijft het trouw aan de oorspronkelijke visie van Anna Singer, waarin (podium – en beeldende)kunst en muziek onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Actuele tentoonstellingen
Tot en met 10 mei 2026 presenteert Singer Laren een groots overzicht van Jan Toorop, met meer dan tachtig werken. De tentoonstelling laat zien hoe hij verschillende culturen en stijlen samenbracht en daarmee een van de meest vernieuwende kunstenaars van zijn tijd werd. Afhankelijk van publicatiedatum weghalen!
Tot en met 28 juni 2026 is er een tentoonstelling van Suzanne Perlman. Haar werk, dat lange tijd onderbelicht bleef, wordt hier voor het eerst in meer dan vijftig jaar uitgebreid getoond. Haar kleurrijke en expressieve schilderijen geven een intieme blik op het dagelijks leven en haar persoonlijke geschiedenis.
Daarnaast toont het museum doorlopend hoogtepunten uit de eigen collectie, waarin de geschiedenis van Laren als kunstenaarsdorpeen plek heeft.
In samenwerking met Musée d’art moderne André Malraux (MuMa Le Havre) presenteert Singer Laren vanaf 20 mei 2026 Meesterwerken uit Le Havre. Topstukken van Franse kunstenaars als Auguste Renoir, Claude Monet, Raoul Dufy en Henri Matisse, die zelden in Nederland te zien zijn, vertellen het verhaal van de kunstenaarsstad Le Havre. Deze plek aan de Atlantische Oceaan is een broedplaats van vooruitstrevende ideeën en de bakermat van een van de meest geliefde kunststromingen ter wereld: het impressionisme.
Meesterwerken uit Le Havre volgt tachtig jaar artistieke vernieuwing, met Le Havre als vertrekpunt: van het sfeervolle impressionisme tot de felle kleuren van het fauvisme.
Singer Laren is meer dan een museum en theater. Het is een plek waar kunst ontstaat uit relaties,. tussen mensen, tussen generaties en tussen geven en ontvangen.
Wat begon met een persoonlijke verzameling en liefde voor de kunsten groeide uit tot een publieke plek met een sterk gevoel van gemeenschap. Een plek waar nalatenschap geen eindpunt is, maar een begin.
In deze aflevering hoor je hoe Laren uitgroeide tot kunstenaarsdorp, waarom Anna Singer haar collectie schonk en hoe particuliere verzamelaars het museum blijven vormen.
Een verhaal over kunst, maar vooral over mensen. Over keuzes, over liefde en over wat blijft.
