Van een bank in de vorm van een reusachtige voet tot textiele werken waarin verschillende mensen samen één lichaam konden vormen: de kunst van Nicola L. laat zich niet gemakkelijk in een hokje plaatsen. Deze zomer krijgt de Frans-Marokkaanse kunstenaar eindelijk een groot podium in België. Tot en met 18 oktober 2026 presenteert het Muhka in Antwerpen Nicola L. — Toen de aarde de andere kant op draaide, de eerste grote Belgische overzichtstentoonstelling die volledig aan haar werk is gewijd.
.png)
© Nicola L. Collection & Archive and M HKA, Antwerp
Met meer dan negentig werken uit internationale collecties brengt het museum vijf decennia samen waarin sculptuur, performance, schilderkunst, film, design en archiefmateriaal voortdurend door elkaar lopen. Het resultaat is geen tentoonstelling waarbij je braaf van schilderij naar schilderij wandelt. Bij Nicola L. draait het juist om de vraag wat kunst met een lichaam, een ruimte en met de mensen daarin kan doen.
Nicola L. werd in 1932 in Marokko geboren, groeide op tussen Noord-Afrika en Frankrijk en vertrok als jonge vrouw naar Parijs. Ook Ibiza en later New York werden belangrijke plekken in haar leven en werk. In de jaren zestig begon ze het menselijk lichaam steeds nadrukkelijker als materiaal en uitgangspunt te gebruiken.
Een van haar bekendste ideeën ontstond rond haar zogenoemde Pénétrables: grote draagbare textiele vormen waarin meerdere mensen tegelijk konden plaatsnemen. Individuele lichamen verdwenen als het ware in één gezamenlijke ‘huid’. Het klinkt speels, en dat was het ook, maar daaronder lagen serieuze vragen. Waar houdt het individu op en begint de groep? Hoe vrij zijn we wanneer we ruimte met anderen delen? En kan een kunstwerk iets zijn dat je niet alleen bekijkt, maar waar je daadwerkelijk onderdeel van wordt?
Diezelfde speelsheid zie je terug in haar meubels en sculpturen. Haar White Foot Sofa uit 1968 is precies wat de naam doet vermoeden: een bank in de vorm van een enorme witte voet. In andere werken veranderen lippen, hoofden en vrouwenlichamen in lampen, tafels en kasten. Humor, design en kritiek op de manier waarop het lichaam — en met name het vrouwenlichaam — tot object wordt gemaakt, liggen dicht bij elkaar.
Daarom voelt het werk van Nicola L. verrassend actueel. Haar kunst gaat over vrijheid, gelijkheid en collectiviteit, maar ook over de vraag hoeveel ruimte we elkaar gunnen. Ze gebruikte daarvoor geen zware theorie als eindpunt, maar zachte materialen, kleur, meubels, performances en films. Je kunt erom glimlachen en vijf minuten later merken dat je toch over een behoorlijk grote vraag zit na te denken.
Het fijne aan deze tentoonstelling is dat je Nicola L. niet hoeft te ‘kennen’ voordat je binnenstapt. De verscheidenheid maakt het juist aantrekkelijk: het ene moment kijk je naar een sculptuur, vervolgens naar filmbeelden of archiefmateriaal en even later sta je voor een werk dat net zo goed in een vooruitstrevend interieur uit de jaren zeventig had kunnen staan.
Wie meer verdieping zoekt, kan bovendien aansluiten bij het publieksprogramma rond de tentoonstelling. Op 10 oktober is er onder meer een expertentour en op de laatste tentoonstellingsdag, 18 oktober, organiseert het Muhka een filosofisch café over collectiviteit, vrijheid en het lichaam.
En een aardige insiderstip: wie graag rustig door een museum loopt, kan beter wat vroeger komen. Het Muhka geeft zelf aan dat het tussen 14.00 en 17.00 uur doorgaans drukker is.
Het zou bijna zonde zijn om na het museum meteen weer richting station te vertrekken. Het Muhka ligt namelijk midden op Het Zuid, een van de prettigste buurten om cultuur, architectuur, eten en wandelen met elkaar te combineren. Zelfs het museum zelf adviseert bezoekers om van een bezoek een volledige dag in de wijk te maken. Op korte afstand liggen zowel het FOMU als het KMSKA, terwijl je richting Kloosterstraat juist antiquairs, interieurzaken en bijzondere winkels tegenkomt.
Blijf na de tentoonstelling eerst nog even in het Muhka zelf hangen. Op de vierde verdieping ligt het museumcafé met dakterras. Daar is niet alleen iets te drinken: in het café bevindt zich een muurschildering van Keith Haring en op het dak een Skyspace van James Turrell. Het café en dakterras zijn ook zonder museumticket toegankelijk.
Daarna kun je richting het KMSKA wandelen. Wie vóór 30 augustus gaat, kan er Zingend rood met Ensor, Wouters en Schmalzigaug meepakken; Antony Gormley & museumcollectie loopt tot 20 september en Young Fashion Designers tot 8 november 2026. Het museum zelf rekent voor een rustig bezoek aan de volledige collectie ongeveer twee uur, dus voor één dag is het verstandig een keuze te maken in plaats van drie musea achter elkaar te willen afvinken.
Ga je vóór 23 augustus, dan is ook het nabijgelegen FOMU extra verleidelijk. Daar loopt tot die datum The Heart of the Matter, de eerste Belgische overzichtstentoonstelling van de invloedrijke Amerikaanse fotograaf en kunstenaar Carrie Mae Weems. Het is een mooie tegenhanger van Nicola L.: ook Weems onderzoekt in haar werk onder meer gender, macht, identiteit en herinnering.
Dan zouden wij op dag twee een andere kant van Antwerpen kiezen: mode. In het MoMu aan de Nationalestraat loopt tot 17 januari 2027 de grote tentoonstelling over de Antwerpse Zes. Precies veertig jaar na hun internationale doorbraak brengt het museum Dirk Bikkembergs, Ann Demeulemeester, Walter Van Beirendonck, Dries Van Noten, Dirk Van Saene en Marina Yee samen in de eerste grote officiële tentoonstelling die volledig aan het zestal is gewijd.
De combinatie met Nicola L. werkt verrassend goed. Bij allebei spelen lichaam, kleding, vorm en identiteit een belangrijke rol, alleen vanuit een heel andere hoek. Vanuit het MoMu wandel je bovendien gemakkelijk verder door de Nationalestraat en de Kloosterstraat, die bekendstaat om haar vele antiquairs en interieurwinkels.
Bewaar ten slotte nog wat tijd voor de Scheldekaaien. Vanaf Het Zuid kun je langs de vernieuwde kades wandelen met uitzicht over de Schelde. Vooral aan het einde van de dag is dat een ontspannen manier om Antwerpen even niet als verzameling bezienswaardigheden te bekijken, maar gewoon als stad.
