In Barcelona deze week is een historische mijlpaal bereikt in de bijna 144 jaar lange bouwgeschiedenis van de Basílica i Temple Expiatori de la Sagrada Família. Het beroemde bouwwerk, ontworpen door de Catalaanse architect Antoni Gaudí, bereikte op 20 februari 2026 zijn volle hoogte toen op de centrale toren de laatste arm van een groot kruis werd geplaatst. Met het kruis op de toren gewijd aan Jezus-Christus staat het gebouw nu 172,5 meter boven de stad, een hoogte die de Sagrada Família officieel tot de hoogste kerk ter wereld maakt.
.png)
De installatie van dit kruis, dat ongeveer zeventien meter meet en vanuit elke richting herkenbaar is, markeert de structurele voltooiing van de hoogste toren in Gaudí’s ontwerp en is een van de zichtbare tekenen dat het project, dat begon in 1882, een nieuwe fase ingaat. De plaatsing gebeurde onder toezicht van de huidige projectleider en architect Jordi Faulí, die de voltooiing van de centrale toren beschreef als een belangrijk moment in de lange geschiedenis van de basiliek.
De bouw van de Sagrada Família werd in de loop van de jaren nooit echt stilgelegd, behalve tijdens de Spaanse Burgeroorlog in de jaren dertig van de vorige eeuw, en heeft zich door de decennia heen aangepast aan nieuwe bouwtechnieken en technologieën. Hoewel de toren van Christus nu zijn maximale hoogte heeft bereikt, zijn er nog steeds werkzaamheden aan details, sculpturen en gevels, met een verwachte volledige afwerking van alle elementen in de loop van de jaren dertig.
Het bouwwerk zelf is sinds 2010 gewijd als basiliek door paus Benedictus XVI, nog lang voordat het voltooid zou zijn. Gaudí, die in 1926 overleed nadat hij door een tram was aangereden, zag slechts een klein deel van zijn ontwerp volbracht. Veel van zijn oorspronkelijke maquettes en tekeningen gingen verloren in een brand tijdens de Burgeroorlog, waardoor latere generaties bouwers moesten vertrouwen op herbouwde plannen en digitale reconstructies om het werk voort te zetten.
De Sagrada Família staat al decennia in het centrum van debat over moderne architectuur en culturele betekenis. Critici uit het verleden hebben scherpe oordelen geveld over het gebouw. De Britse schrijver George Orwell, die in Homage to Catalonia zijn ervaringen in Barcelona tijdens de Spaanse Burgeroorlog beschreef, noemde de Sagrada Família “een van de meest afschuwelijke gebouwen ter wereld” en betreurde ironisch dat anarchisten het niet hadden opgeblazen toen zij de stad controleerden. In artistieke en culturele kringen circuleert een toeschrijving aan Pablo Picasso waarin hij zou hebben gesuggereerd dat men “Gaudí en de Sagrada Família naar de hel moest sturen”, een uitspraak die de scherpe scepsis illustreert waarmee sommige tijdgenoten reageerden op het radicale ontwerp.
Tegelijkertijd hebben anderen de basiliek geprezen als een monument van ongeëvenaarde creativiteit. Architectuurhistorici en critici wijzen op de unieke synthese van gotische en modernistische elementen, het gebruik van natuurlijke vormen en licht, en de symbolische rijkdom van het ontwerp, die het werk onderscheiden van vrijwel elk ander religieus gebouw in Europa.
Met de recente voltooiing van de hoogste toren krijgt dat debat een nieuwe impuls. De Sagrada Família blijft functioneren als een actieve plaats van religieus leven en een van de meest bezochte toeristische attracties van Spanje. De financiering van het project is grotendeels afhankelijk van bezoekersinkomsten, die de bouw en het onderhoud mede mogelijk maken. Ondanks de kritieken uit het verleden blijft het bouwwerk een symbool van Barcelona, een stad die de Sagrada Família omarmt als een permanenter en invloedrijk deel van haar architecturale erfgoed.
