Dit museum is gevestigd in een prachtig monumentaal pand uit 1888. De eerste eigenaar was Arnold van den Bergh (1857-1932), hij was de zoon van boterfabrikant Simon van den Bergh. Hij noemde het Villa Constance, naar een van zijn dochters die een jaar eerder werd geboren. Zijn grootste concurrent in de boterindustrie was zijn naamgenoot Arnold Jurgens (1842-1912), die in 1871 de eerste margarinefabriek ter wereld oprichtte. In 1891 besloot Van den Bergh te verhuizen naar Rotterdam; waarop Jurgens zijn villa in Oss kocht. Pas in 1927 zijn Van den Bergh en Jurgens gefuseerd tot de Margarine Unie, het latere Unileverbedrijf, bekend van onder meer de Sunlightsoap.
Villa Constance was in het begin van de twintigste eeuw in gebruik als meisjespensionaat en van 1921-1974 als gemeentehuis. Deze periode geldt als het ontstaan van het museum, doordat stadsarchivaris Jan Cunen (1884-1940) een kamer in het souterrain van het gemeentehuis inrichtte met onder meer portretten van bekende inwoners van Oss, archeologische vondsten, streekdrachten en oude munten. Vanaf 1978 is het pand officieel museum en postuum naar Jan Cunen genoemd.
In de vaste tentoonstelling over de geschiedenis van Oss staat een levensgrote 3D-geprinte replica van het prachtige pand. Wanneer je op een van de verschillende knoppen drukt, leer je de stad Oss beter kennen. Het imposante trappenhuis van het museum is omgetoverd tot een soort wonderkamer met een stadsverzameling kunst, prehistorische en archeologische vondsten, negentiende- en twintigste-eeuwse kunst met schilderijen uit de Haagse School en hedendaagse kunst. Zo hangt er ook het schilderij ‘Paarden op de Dam in Amsterdam’ van George Hendrik Breitner, dat in dit museum is gerestaureerd.
Met een knipoog naar de zeepproductie in Oss is er tot en met 1 november 2026 een uitgebreide tijdelijke tentoonstelling die alles te maken heeft met zeep. Er zijn maar liefst dertig hedendaagse kunstenaars die iets over dit onderwerp hebben gemaakt. Je ziet er levensgrote zeepbellen van kunststof, een badkuip op pootjes gevuld met grote gekleurde zeepballen of een badkuip gevuld met stukken steenkool of de flinterdunne bubbels gemaakt van PET-plastic. Heel grappig is de gigantisch grote gele opblaas bad-eend, of de blauwe kar gevuld met allerlei schoonmaakproducten met een zwabber ernaast. Ik stapte even onder de douche, en draaide voorzichtig een kraan open, uit de warme kraan komt geen water maar wel een applaus, uit de koude kraan komt een boegeroep. Ook heel leuk om te zien zijn de kleurrijke schoonmaakflessen, de schommel met zeep, nostalgische prenten of het schilderij met een jongetje dat bellen blaast.
Ik keek ook mijn ogen uit bij de verzameling zeepjes van de Brabantse Elvera Geurts, die in haar huis maar liefst 30.000 zeepjes heeft opgeslagen. Zij heeft een groot deel van deze verzameling tijdelijk uitgeleend en uitgestald in de Gastenkamer van het museum. Sommige stukken zeep doen je denken aan vroeger tijden, zoals de kartonnen verpakkingen met Persil of Radion zeeppoeder, maar ook mooi verpakte zeepjes van bekende of minder bekende modeontwerpers. De erotische zeepjes liggen discreet verborgen achter een rood deurtje, maar je mag wel even een kijkje nemen. In de museumwinkel liggen uiteraard ook allerlei stukken zeep te koop.
Het museum heeft zijn eigen Café Cunen. Ik bofte met het mooie weer en genoot op het lommerrijke terras onder hoge bomen met uitzicht op de muziekkoepel in het Jan Cunenpark.
Museum Jan Cunen, Molenstraat 65, Oss museumjancunen.nl.
Meer museumtips lezen van Ellie die ze schreef voor Proudies?
