AI en programma’s als ChatGPT en Gemini maken het ons erg makkelijk om tegenwoordig alles snel even op te zoeken. Heb je een vraag? Binnen een paar seconden heb je waarschijnlijk het antwoord. Waar veel dingen steeds sneller gaan en waar antwoorden makkelijker beschikbaar zijn, is het misschien nog wel extra belangrijk om nieuwsgierig te blijven en zelf op onderzoek te gaan. Jason Fredrick van Eunen was als kind al erg nieuwsgierig en maakte er zelfs zijn werk van. Hij richtte zijn eigen bedrijf op: Nieuwsgierig Denken. Jason: “Alle generaties lopen er tegenaan dat nieuwsgierigheid best wel spannend kan zijn. Daarnaast verandert nieuwsgierigheid naarmate we ouder worden.”
.png)
Wie is Jason Fredrick van Eunen?
“Als ik daarover nadenk, dan ben ik iemand die al lang met nieuwsgierigheid bezig is, soms ook onbewust. Vanaf jongs af aan was ik geïnteresseerd in muziek. Ik begon met een klokkenspel, ging drummen, ontdekte piano en gitaar, en probeerde ook een beetje te zingen. Deze brede interesse groeide niet alleen naar muziek, maar naar de wereld in het algemeen. Ik ben enorm nieuwsgierig en vind het leuk om te begrijpen hoe dingen werken en waar ze vandaan komen.”
Tegenwoordig heb je een bedrijf dat zich richt op nieuwsgierigheid. Hoe is dat ontstaan?
“Het is heel organisch gegroeid. Op de middelbare school maakte ik de keuze om industrieel ontwerpen te gaan studeren. Eigenlijk ook een keuze om het nog even breed te houden, zodat ik alle kanten op kon. Specifiek studeerde ik Creative Technology aan de Universiteit Twente. Daar leerde ik verschillende facetten van ontwerpen: vormgeven, verkopen, eventueel producten ontwikkelen.
Toen ontdekte ik dat ik niet per se maker van het fysieke was, maar dat ik het mentale proces van creëren veel leuker vond. Hoe bedenk je nieuwe dingen? Mijn studiegenoten kwamen met de gekste combinaties, maar ik vroeg me vooral af hoe ze daartoe kwamen. Zo ontstond mijn passie voor de psychologie van het makerschap, creativiteit en innovatie: Waarom doen we dingen zoals we ze doen? Daar ben ik meer over gaan lezen, over gaan schrijven, en uiteindelijk -zoals mijn generatie dat doet- ook delen op social media.
In 2019 kreeg ik de eerste vragen: ‘Kun je hier iets over vertellen? Zou je gastlessen kunnen geven? Kun je helpen om deze kernwaarden op de werkvloer toe te passen?’ Langzamerhand is dat positief uit de hand gelopen, en zo is mijn werk rond nieuwsgierigheid verder ontstaan.”
“Ouder worden en nieuwsgierigheid hebben allebei last van labels”
“Vaak hangen we in de samenleving bepaalde labels aan dingen die helemaal niet (meer) kloppen. Ook bij het ouder worden zie je dat: minder energie, de geraniums, etc… En nieuwsgierigheid heeft soms ook zo’n imagoprobleem. Daar wil ik graag iets aan doen. Je kent ze wel: ‘nieuwsgierig aagje’, ‘nieuwsgierigheid doodt de kat’. In vorige generaties werd nieuwsgierigheid echt niet altijd als iets positiefs gezien. In een woordenboek uit 1970 staat bijvoorbeeld dat ‘nieuwsgierig zijn’ vaak wordt gezien als belangstelling voor iets dat niet voor jou bestemd is. Het kan dus zijn dat als je tegen mensen zegt: ‘Wees nieuwsgierig,’ maar dat daar een blokkade op zit die door taal en cultuur is gevormd. Mensen kunnen dan een gevoel krijgen als: ‘Is dit wel de bedoeling? Mag dit wel? Hoort dit wel?’ En dat gevoel, daar hoop ik graag met mijn workshops mee aan het werk te gaan.”
Alle generaties lopen er tegenaan dat nieuwsgierigheid best wel spannend is.
Jason geeft workshops en lezingen voor alle leeftijden, maar merkt dat alle generaties tegen hetzelfde aanlopen: nieuwsgierigheid kan best spannend zijn.
“Veel mensen voelen zich misschien gek om een vraag te stellen, of dat nieuwsgierig-zijn voelt alsof je iets stouts doet, soms zijn mensen een beetje verlegen. Als iemand na mijn gastlessen of workshops weggaat met dat beetje extra ‘superkracht’, wat extra gereedschap om nieuwsgierigheid te gebruiken, dan is mijn dag helemaal geslaagd.”
Hoe verandert nieuwsgierigheid met de jaren?
“Kinderen zijn van nature super nieuwsgierig. Vooral de allerkleinsten: ze gebruiken hun zintuigen om de wereld te ontdekken, wat een overlevingsmechanisme is. Door de wereld te leren kennen, leren ze ook beter te overleven. Die nieuwsgierigheid is nog heel ongeremd; schaamte speelt nauwelijks een rol.
Naarmate we ouder worden, wordt ons brein steeds bewuster. Die ongeremde nieuwsgierigheid verdwijnt soms een beetje, deels door onszelf –we vinden vragen stellen spannend– en deels door de omgeving. Op de middelbare school bijvoorbeeld, en dit merkte ik gisteren nog tijdens een gastles, toen een leerling een vraag stelde die de rest van de klas ‘stom’ vond. Sociale druk neemt toe, en nieuwsgierigheid kan daardoor minder makkelijk tot uiting komen.
Als we nog ouder worden, ontstaat soms het beeld dat volwassenen minder nieuwsgierig zijn dan kinderen. Maar eigenlijk verandert nieuwsgierigheid van algemene naar meer specifieke vormen: we verdiepen ons in dingen die betekenisvol voor ons zijn, in plaats van alles te willen ontdekken. Het gaat meer om specifieke hobby’s of interesses, in plaats van per se je netwerk uit te breiden of alles te ervaren. Nieuwsgierigheid blijft dus, maar in een andere vorm, en het is belangrijk dat we daar ruimte voor maken.”
Hoe ben jij zelf nieuwsgierig?
“Ik heb een persoonlijke fascinatie voor curiosa. Ik houd heel erg van objecten, niet per se omdat ze curiosa zijn, maar gewoon iets waarvan je niet weet wat het is of wat het doet. Daarmee kun je onderzoeken en ontdekken. Dat begon al op jonge leeftijd: kringloopwinkels, musea, gekke instrumenten. Ik vind het geweldig.
Als ik bijvoorbeeld in een kringloopwinkel een bijzonder voorwerp vind, probeer ik eerst zelf te bedenken wat het is, en daarna gebruik ik bijvoorbeeld Google Lens om het antwoord te achterhalen. Maar nog leuker is het om iemand te vragen wat het voorwerp betekent. Vaak hebben mensen een verhaal erbij: dat het van hun oma of overgrootoma is geweest. Dat maakt het ineens bijzonder.
Dit soort ervaringen opent en verbindt voor mij nieuwsgierigheid. Je start een gesprek, ontdekt iets nieuws en deelt persoonlijke verhalen. Zelfs iets eenvoudigs als het ophalen van een voorwerp via Marktplaats kan dit geven. Op dat soort momenten laat ik nieuwsgierigheid echt tot leven komen.”
Is nieuwsgierig blijven ook belangrijk in hoe we ouder worden?
“Ja, we weten natuurlijk dat als we ouder worden, we ons brein moeten behoeden voor cognitieve achteruitgang. Dus het is belangrijk dat we ons brein prikkelen, blijven uitdagen. Erik Scherder is er bijvoorbeeld ook zo'n voorstander van. En ook Alzheimer Nederland zegt: ‘Er zijn drie dingen belangrijk om je brein jong en fit te houden; gezond eten, bewegen en nieuwsgierig zijn en blijven.’ En dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Dat is bijvoorbeeld een onbekende wandeling lopen. Een keer links gaan in plaats van rechts. Maar ook met een vreemde praten. En eigenlijk komt het allemaal neer op moeite doen. En zodra we onze hersenen moeite laten doen, komen er allerlei verbindingen met elkaar in aanraking. Die worden geactiveerd, die worden gestimuleerd en dat zorgt ervoor dat dat brein jong en fit blijft. Of in ieder geval; het behoedt voor verdere achteruitgang, als het niet nodig is. Hoe meer moeite je doet, hoe meer je brein wordt uitgedaagd.”
Ben jij nu ook nieuwsgierig geworden om meer van Jason te leren? Kijk dan zeker ook eens zeker op zijn website, klik hier.
