Hella Jongerius laat zien wat je normaal niet te zien krijgt

Van een stoel zie je doorgaans de stoel. De bekleding, de poten, misschien het prijskaartje. De pogingen die eraan voorafgingen, blijven buiten beeld. Terwijl juist daar iets te ontdekken valt: waarom de ene kleur afviel, een materiaal niet meewerkte of een eerste idee onderweg veranderde.

Dat voorstadium krijgt dit najaar de ruimte in het TextielMuseum in Tilburg. Voor Hella Jongerius – Slimme handen put het museum uit het textiele ontwerparchief dat Jongerius schonk: ruim vierduizend schetsen, modellen en materiaalstalen. Een selectie komt naast de uiteindelijke ontwerpen te staan.

Van een draad naar een ontwerp

Je kent Jongerius misschien van haar werk voor IKEA, Vitra of KLM. Haar onderzoek draait onder meer om de verhouding tussen ambacht en industrie: wat gebeurt er wanneer je de mogelijkheden van een machine combineert met de kennis en keuzes van een maker? Kleur, materiaal en techniek zijn daarin nauw met elkaar verbonden.

Dat maakt de tentoonstelling ook interessant als je zelf naait, timmert, tekent of graag iets repareert. Je hoeft geen ontwerper te zijn om de afstand te herkennen tussen wat je van plan was en wat er onder je handen ontstaat.

Misschien heb je zelf een doos met restjes, losse onderdelen of mislukte probeersels. Wat je bewaart, vertelt soms net zoveel over je bezigheden als wat je afmaakt.

Een archief dat je kunt volgen

Het museum kondigt een grote, kruisvormige kast aan die door de tentoonstellingsruimten loopt. Daarin staan archiefdozen met handgeschreven labels. Proefstukken en materiaalstudies worden gekoppeld aan de objecten die eruit voortkwamen.

Je ziet onder meer stoffen voor het Amerikaanse textielbedrijf Maharam en werk voor IKEA en de lounge van de Verenigde Naties in New York.

Een aardige manier om te kijken: kies één ontwerp en zoek de stappen ervoor op. Waar herken je het eindresultaat al? Waar lijkt het onderzoek nog een heel andere kant op te gaan? Zo geef je ook een klein stukje stof de aandacht die het in een volle museumzaal gemakkelijk misloopt.

Neem je eigen nieuwsgierigheid mee

Je hoeft na afloop niet zelf achter een weefgetouw te gaan zitten. Het kan al plezierig zijn om weer eens aandacht te hebben voor hoe iets gemaakt wordt.

Draai thuis bijvoorbeeld een kussen om. Bekijk de achterkant van een borduurwerk of de verbindingen onder een houten tafel. Daar zie je beslissingen die aan de voorkant verborgen blijven. Je kijkt even mee met degene die het heeft gemaakt.

Ga mee met Club Proudies

Proudies organiseert op dinsdag 17 november een rondleiding in het TextielMuseum. De inloop begint om 14.00 uur, de rondleiding om 14.30 uur. Voor leden van Club Proudies is deelname gratis; aanmelden is nodig. Ook als je geen lid bent, kun je een los ticket boeken.

Bekijk de rondleiding en aanmeldmogelijkheden of lees meer over Slimme handen bij het TextielMuseum.

Misschien kijk je daarna met iets meer belangstelling naar dat onafgemaakte werkje in je eigen kast.

‍