Een kast opruimen lukt meestal wel. Tot je iets vastpakt dat bij een vroeger leven hoort. Onderzoek geeft een bruikbare aanwijzing: soms helpt het om eerst vast te leggen waarom je iets bewaart.
.png)
De schaal staat al jaren boven in de kast. Je gebruikt haar nooit. Toch weet je, zodra je haar vastpakt, weer precies op welke tafel ze vroeger stond.
Op zulke momenten wordt opruimen ingewikkeld. Je beoordeelt geen huishoudelijk voorwerp meer. Je denkt aan zondagmiddagen, een ouderlijk huis of iemand die er niet meer is. De vraag of je die schaal nog nodig hebt, schiet dan nogal tekort.
Een betere eerste vraag is misschien: wat wil ik hiervan onthouden?
Onderzoekers Karen Page Winterich, Rebecca Walker Reczek en Julie R. Irwin onderzochten hoe mensen afstand doen van spullen met emotionele waarde. Hun onderzoek verscheen in 2017 in het Journal of Marketing.
Bij een inzamelactie in studentenhuizen met samen 797 bewoners leverde een oproep om dierbare spullen vóór het doneren te fotograferen 15 procent meer gedoneerde voorwerpen op dan een oproep zonder die suggestie. Andere experimenten wezen erop dat het vastleggen van de herinnering het gevoel kon verminderen dat je met een voorwerp ook een stukje van jezelf kwijtraakte.
Dat is geen bewijs dat een foto helpt bij ieder afscheid. Studenten die spullen doneren bevinden zich in een andere situatie dan iemand die een ouderlijk huis leegmaakt. Het onderzoek biedt vooral een eenvoudige mogelijkheid om uit te proberen bij spullen waarover je twijfelt.
Kies één voorwerp. Fotografeer het bij daglicht, inclusief het detail waaraan je het herkent: het beschadigde oor, de handgeschreven naam onderop, de verkleurde stof.
Schrijf er vervolgens een paar regels bij. Van wie was het? Wanneer werd het gebruikt? Wat herinner je je zodra je het ziet?
Een foto van een oude gereedschapskist vertelt bijvoorbeeld weinig over de zaterdagen waarop je vader er iets mee repareerde. Die herinnering kun jij toevoegen. Misschien stuur je het beeld naar een broer of zus en blijkt diegene weer iets anders te weten.
Maak er een klein album van dat je ook werkelijk terugvindt. Tien voorwerpen met een verhaal zijn een overzichtelijk begin.
Wil je iets doorgeven aan je kinderen of aan iemand anders? Vraag dan concreet of diegene het wil hebben, met ruimte om nee te zeggen.
Je kunt gehecht zijn aan een servies dat in een ander huis nooit op tafel zou komen. Een afwijzing daarvan zegt weinig over de waarde die iemand aan jou of aan de familiegeschiedenis hecht.
En natuurlijk mag je besluiten iets te houden. Een huis hoeft niet zo leeg mogelijk te worden. Misschien krijgt juist die ene schaal een plek waar je haar weer gebruikt.
Wie verder wil lezen, vindt hier de oorspronkelijke studie en de toelichting van de onderzoekers.
Soms eindigt zo’n opruimmiddag met een tas voor de kringloop. Soms met een schaal op tafel en een verhaal dat je eindelijk hebt opgeschreven.
