Soms zit leeftijdsdiscriminatie niet in beleid, cijfers of harde afwijzingen, maar in iets veel subtielers. In een bijzin. In een goedbedoelde opmerking. In een woord dat achteloos wordt uitgesproken en toch blijft hangen.
.png)
Je kent ze vast. Zinnen die beginnen met bewondering en eindigen met een kleine prik.
Wat zie je er nog goed uit.
Werk je nog?
Je bent ondanks alles zo actief gebleven.
Zelfs jij snapt die nieuwe technologie snel.
Het zijn geen grove beledigingen. Integendeel. Ze worden vaak uitgesproken met een glimlach. Maar juist daarin schuilt hun kracht. Ze veronderstellen een norm die niet klopt. Ze doen alsof vitaliteit, nieuwsgierigheid of ambitie eigenlijk niet meer vanzelfsprekend zijn. Alsof er een moment is waarop die eigenschappen stilletjes zouden moeten verdwijnen.
Woorden doen meer dan beschrijven. Ze ordenen de wereld. Ze bepalen wie er meetelt, wie wordt gezien als uitzondering en wie als vanzelfsprekend.
Het kleine woordje nog is daarin een van de meest verraderlijke.
Nog werken. Nog reizen. Nog sporten. Nog verliefd worden.
Het suggereert een aftelklok. Alsof alles wat je doet tijdelijk is. Alsof het elk moment kan ophouden. Alsof de verrassing niet zit in wat je doet, maar in het feit dát je het nog doet.
Ook woorden als ondanks en zelfs dragen diezelfde lading.
Ondanks je leeftijd. Zelfs op dit punt in je leven.
Ze plaatsen jouw energie of scherpte tegenover iets wat eigenlijk een belemmering zou moeten zijn. Alsof vitaliteit een afwijking is. Alsof ervaring iets is dat je moet overwinnen in plaats van benutten.
Soms komt leeftijdsdenken vermomd als zorgzaamheid.
Doe maar rustig aan.
Is dat niet wat veel?
Moet je jezelf dat nog aandoen?
Zorg kan oprecht zijn. Maar wanneer het standaard wordt gekoppeld aan levensfase, verandert het in begrenzing. Dan wordt voorzichtigheid een verwachting en ambitie een verrassing.
Wat deze woorden gemeen hebben, is dat ze je onbedoeld kleiner maken. Niet door wat ze zeggen, maar door wat ze impliceren. Dat je aan het afbouwen bent. Dat je vooral moet behouden wat er nog is. Dat groei, vernieuwing of verandering eigenlijk niet meer voor jou bedoeld zijn.
En toch weet je beter.
Je weet dat nieuwsgierigheid geen houdbaarheidsdatum heeft.
Dat ervaring geen rem is, maar een versneller.
Dat je leven zich niet netjes in hoofdstukken laat opdelen.
Wat kun je doen wanneer je dit soort taal tegenkomt?
Allereerst door het te herkennen. Niet elke opmerking vraagt om een reactie, maar bewustzijn verandert alles. Zodra je het hoort, hoor je het overal. En dat geeft keuze.
Soms helpt het om een zin zachtjes terug te kaatsen.
Werk je nog?
Ja, ik werk. Punt.
Wat zie je er nog goed uit.
Dank je. Zo voel ik me ook.
Je hoeft niets uit te leggen. Door het bijwoord weg te laten, verschuift het frame.
In andere gevallen helpt het om woorden terug te winnen. Door zelf taal te gebruiken die ruimte laat.
Niet: ik ben nog best actief.
Maar: ik ben actief.
Niet: voor mijn leeftijd gaat het goed.
Maar: het gaat goed.
Taal werkt ook de andere kant op. Door bewust anders te spreken over jezelf, nodig je anderen uit om dat ook te doen. Je laat zien dat er geen uitzondering hoeft te worden gemaakt. Dat jouw leven niet tussen haakjes staat.
En misschien wel het belangrijkste: wees mild voor jezelf. Ook wij hebben deze woorden geïnternaliseerd. We zeggen ze soms zelf, bijna automatisch. Niet omdat we erin geloven, maar omdat ze zo diep in onze cultuur zijn verankerd. Dat loslaten kost tijd.
Leeftijdsdenken verdwijnt niet door één groot gebaar, maar door duizend kleine correcties. Door gesprekken. Door nuance. Door taal die meegroeit met de werkelijkheid.
Die werkelijkheid is simpel.
Je bent niet bezig met afronden.
Je bent bezig met leven.
En dat hoeft nooit te beginnen met het woordje nog.
