De vier romans die we voor september hebben gekozen, spelen zich af in heel verschillende werelden. We reizen van een gevangenis in Tokio naar de kunstwereld van Parijs en Philadelphia, van een onrustig Sicilië naar de schrijftafel van een gepensioneerde advocate. Toch raken de boeken aan dezelfde vraag: hoeveel invloed hebben we eigenlijk op het verhaal van ons leven?
.png)
In Boter ontdekt een journaliste hoe bevrijdend en ontregelend verlangen kan zijn. Contrapposto volgt een relatie die vijfenzestig jaar lang van vorm blijft veranderen. In Begin midden einde probeert een moeder na haar scheiding een nieuw begin te vinden, terwijl haar eigen moeder langzaam haar herinneringen verliest. En in De correspondente kijkt een vrouw van 73 terug op haar leven, zonder te beseffen dat enkele van haar belangrijkste hoofdstukken nog moeten beginnen.
Vier romans over mensen die zich niet zomaar neerleggen bij de rol die het leven of de buitenwereld voor hen heeft bedacht.
Amateurkok Manako Kajii zit in een gevangenis in Tokio. Ze wordt ervan beschuldigd een aantal eenzame mannen te hebben verleid met haar kookkunsten en vervolgens te hebben vermoord. Journalisten staan in de rij om haar te spreken, maar Kajii weigert ieder interview. Tot journaliste Rika Machida haar een brief schrijft met een vraag over een recept.
Kajii antwoordt. Niet omdat ze over de moorden wil praten, maar omdat ze over eten wil praten.
Wat begint als een journalistieke list, verandert langzaam in een merkwaardige verhouding tussen twee vrouwen. Tijdens hun gesprekken vertelt Kajii over boter, rijst, stoofschotels en de zorg waarmee een maaltijd moet worden bereid. Rika, die haar leven tot dan toe vooral doorbracht op kantoor en nauwelijks aandacht besteedde aan wat ze at, begint de gerechten zelf te maken. Ze proeft niet alleen nieuwe smaken, maar ook een vorm van genot die ze zichzelf lange tijd niet heeft toegestaan.
Boter is geïnspireerd op een Japanse moordzaak uit 2009, maar Asako Yuzuki was naar eigen zeggen minder geïnteresseerd in de misdaad dan in de manier waarop de verdachte door de media werd behandeld. Niet alleen haar mogelijke schuld, maar vooral haar lichaam, gewicht en vermeende aantrekkingskracht werden onderwerp van publieke verontwaardiging. Hoe kon een vrouw die niet aan het gangbare schoonheidsideaal voldeed zoveel mannen verleiden? In een interview met The Guardian vertelt Yuzuki dat juist die vrouwenhaat en het openlijke fatshamen haar aanzetten tot het schrijven van de roman.
Daarmee is Boter veel meer dan een misdaadverhaal. Het is een roman over eetlust in de breedste zin van het woord: naar eten, aandacht, vrijheid en een leven dat niet uitsluitend in het teken staat van presteren en zorgen voor anderen. Tegelijkertijd blijft Kajii een ongrijpbare en verontrustende figuur. Haar weigering om zich te schamen is bevrijdend, maar haar invloed op Rika wordt steeds dwingender.
De Nederlandse vertaling van Maarten Liebregts verscheen deze zomer bij Nijgh & Van Ditmar. Lees dit boek vooral niet met een lege maag.
Cricket Dib groeit op in een gebroken gezin op de Amerikaanse prairie. Zijn vooruitzichten zijn beperkt, totdat hij als kind ontdekt dat hij kan tekenen. Niet lang daarna ontmoet hij Olympia Argyros, een meisje dat een jaar ouder is, sneller denkt dan vrijwel iedereen om haar heen en onmiddellijk ziet wat Cricket zelf nog niet begrijpt: dat hij talent heeft.
Olympia haalt hem over om een speelplaats te bekladden met buitengewoon ongepaste tekeningen. Het is het begin van een relatie die vijfenzestig jaar zal duren. Soms zijn Cricket en Olympia vrienden, soms geliefden en soms zakenpartners. Ze verdwijnen uit elkaars leven en duiken jaren later weer op. Hun verhouding verandert voortdurend, maar hun geloof in elkaars talent blijft overeind.
De titel verwijst naar een klassieke houding in de beeldende kunst, waarbij iemand het gewicht op één been laat rusten. Het lichaam komt daardoor enigszins uit balans, maar oogt juist natuurlijk en beweeglijk. Het is een passende metafoor voor Cricket en Olympia. Ook zij vormen geen keurig, symmetrisch paar. De één duwt, de ander beweegt mee. Olympia begrijpt de kunstwereld, de handel en het belang van zichtbaarheid. Cricket wil vooral tekenen en schilderen. Samen vormen ze wat Eggers zelf een ‘perfecte onbalans’ noemt.
Dave Eggers werkte ongeveer twintig jaar aan de roman. Hij volgde zelf een kunstopleiding en wilde in Contrapposto laten zien dat leren tekenen ook een oefening in kijken is. In een interview over het boek vertelt hij over het geduld, de herhaling en de bescheidenheid die nodig zijn om iets werkelijk te leren zien.
Maar de mooiste laag van de roman gaat misschien wel over langdurige vriendschap. Wie ons al sinds onze jeugd kent, draagt een versie van ons mee die we zelf soms zijn vergeten. Dat kan beklemmend zijn, zeker wanneer we onszelf opnieuw proberen uit te vinden. Tegelijkertijd is het een bijzonder soort geborgenheid: iemand heeft gezien wie je was, wie je probeerde te worden en wat er onderweg verloren ging.
Contrapposto is een levendige, ontroerende en geregeld grappige roman over kunst, ambitie en twee mensen die hun leven lang in elkaars baan blijven bewegen.
Een moeder reist na haar scheiding met haar twaalfjarige dochter naar Sicilië. Ze hoopt er opnieuw te kunnen beginnen: als moeder, als schrijver en als mens. Maar Sicilië is geen rustige achtergrond voor herstel. Er zijn bosbranden, plotselinge stormen en de voortdurende dreiging van de Etna. De aarde zelf lijkt in beweging.
Terwijl haar dochter steeds zelfstandiger wordt, maakt de moeder zich zorgen om háár moeder, die langzaam haar grip op haar geheugen lijkt te verliezen. Zo bevindt zij zich letterlijk en figuurlijk in het midden: tussen een kind dat de wereld binnengaat en een ouder die zich er steeds verder uit terugtrekt.
Het is een positie waar veel mensen zich in zullen herkennen. We denken vaak over een leven als een overzichtelijk verhaal met een begin, een midden en een einde. Maar in werkelijkheid lopen die fasen voortdurend door elkaar. Een scheiding kan een einde en een begin zijn. Een kind dat zelfstandig wordt, betekent afstand én een nieuwe verhouding. En soms begint het afscheid van iemand al terwijl diegene er nog is.
Luiselli verweeft het verhaal met mythologie, familiegeschiedenis en de natuur van Sicilië. Een oude mozaïektegel met daarop de zeegod Proteus speelt een belangrijke rol. Proteus kon voortdurend van gedaante veranderen en wordt zo het symbool voor een roman waarin niets een vaste vorm houdt: niet het moederschap, niet het geheugen, niet de waarheid en ook niet het idee van thuis.
In een gesprek met The New Yorker omschrijft Luiselli het boek als een roadnovel, een moeder-dochterverhaal, een familiesaga, klimaatfictie en een nieuwe vertelling van oude mythen. Toch voelt het nergens als een intellectuele optelsom. De grote ideeën blijven steeds verbonden met iets kleins en menselijks: een gesprek tussen moeder en dochter, een herinnering die vervaagt of de hoop dat je je leven nogmaals kunt vertellen.
Uitgeverij Das Mag noemt het Luiselli’s meest intieme roman tot nu toe. Het is vooral een prachtig boek voor iedereen die zich ergens middenin bevindt en zich afvraagt hoe het verder moet.
Iedere ochtend schrijft de 73-jarige Sybil Van Antwerp brieven. De gepensioneerde advocate schrijft aan haar volwassen kinderen, haar broer, oude vriendinnen, voormalige collega’s en bewonderde schrijvers. Soms ontvangt ze antwoord, soms ook niet. Eén lange brief keert steeds terug, maar wordt nooit verstuurd.
Sybil is intelligent, geestig en scherp. Ze heeft een groot deel van haar leven vertrouwd op taal en argumenten. Brieven helpen haar om enige orde aan te brengen in haar herinneringen en relaties. Ze kan er liefdevoller in zijn dan in een gesprek, maar ook koppiger. Bovendien kan ze in een brief precies bepalen welke versie van een gebeurtenis ze vertelt.
Juist doordat Virginia Evans de roman volledig uit correspondentie heeft opgebouwd, moet de lezer aandachtig blijven. Tussen de brieven bevinden zich stiltes. We lezen wat Sybil aan anderen vertelt, maar merken ook wat ze ontwijkt. Langzaam ontstaat het portret van een vrouw die veel heeft bereikt en liefgehad, maar ook verlies, schuldgevoel en spijt met zich meedraagt. Wanneer ze brieven ontvangt van een anonieme afzender, kan ze enkele pijnlijke delen van haar verleden niet langer buiten haar verhaal houden.
De correspondente werd bekroond met de Women’s Prize for Fiction 2026. Terecht werd daarbij gewezen op de manier waarop Evans een ogenschijnlijk gewoon leven gewicht geeft. Sybil is geen voorbeeldige, wijze oudere vrouw die al haar lessen inmiddels heeft geleerd. Ze is ingewikkeld, soms onredelijk en nog altijd in ontwikkeling.
Dat maakt de roman zo aantrekkelijk. Het latere leven wordt hier niet behandeld als een epiloog waarin alleen nog wordt teruggekeken. Sybil moet nog veranderen, geheimen onder ogen zien, relaties herstellen en hulp leren aannemen. Evans zei daarover dat haar hoofdpersoon denkt dat haar avonturen bijna voorbij zijn, om vervolgens te ontdekken dat haar beste hoofdstukken misschien nog moeten beginnen.
De Nederlandse vertaling van Linda Broeder verscheen bij Atlas Contact.
Samen vormen deze boeken geen opgewekte handleiding voor een nieuw begin. Daarvoor zijn ze te eigenzinnig en te eerlijk. Wel laten ze zien dat een leven zelden de keurige lijn volgt die we er achteraf van proberen te maken.
Boter vraagt wie zichzelf genot en ruimte durft toe te staan. Contrapposto laat zien hoe liefde en vriendschap gedurende een heel leven van vorm kunnen veranderen. Begin midden einde onderzoekt hoe beginnen en afscheid nemen soms tegelijkertijd gebeuren. En De correspondente herinnert ons eraan dat het nooit te laat is om een ander verhaal over je verleden – en daarmee over je toekomst – te schrijven.
Met welk boek begin jij deze september?
.jpg)
