Vallen is wereldwijd de tweede belangrijkste oorzaak van onbedoelde dodelijke verwondingen. Mensen boven de zestig lopen daarbij het grootste risico. Toch is balans een vaardigheid waar we opvallend weinig aandacht aan besteden. We trainen onze conditie, onze kracht en soms onze flexibiliteit. Maar balans? Die verdwijnt vaak stilletjes naar de achtergrond.
.png)
Dat is jammer. Want balans zegt veel over hoe we ouder worden.
In 2022 publiceerden Braziliaanse onderzoekers een studie onder ruim 1.700 volwassenen van middelbare en hogere leeftijd. De test was eenvoudig: tien seconden op één been staan. Zonder steun.
Twintig procent lukte dat niet. En juist bij die groep bleek het risico om binnen tien jaar te overlijden aan welke oorzaak dan ook twee keer zo hoog te liggen.
Balans blijkt daarmee niet alleen iets te zeggen over valgevaar, maar over je algehele gezondheid, veerkracht en levensverwachting.
Volgens Lewis Lipsitz, hoogleraar geneeskunde aan Harvard University, ontstaat er vaak een vicieuze cirkel:
minder vertrouwen leidt tot minder bewegen. Minder bewegen leidt tot verlies van spierkracht en stabiliteit. En dat vergroot weer de angst om te vallen.
“Er is een neerwaartse spiraal van mensen die minder naar buiten gaan, minder lopen, minder oefenen. En daardoor steeds zwakker worden.”
Het goede nieuws: die spiraal is omkeerbaar.
Goede balans heeft niets te maken met acrobatiek of ingewikkelde yoga-houdingen. Het gaat om samenwerking tussen spieren, gewrichten, ogen en je evenwichtsorgaan. En net als elke andere vaardigheid kun je die trainen. Ook als je ouder bent. Juist dan.
Zelfs als je de tien seconden makkelijk haalt, blijft balansoefening belangrijk. Vanaf je vijftigste neemt spiermassa en reactievermogen namelijk langzaam af. Wie daar niets tegenover zet, merkt dat vroeg of laat.
Je hebt geen apparatuur nodig. Geen sportschool. Alleen een paar minuten aandacht. Zorg wel voor veiligheid: doe de oefeningen bij een muur, aanrecht of stoel waar je je aan kunt vasthouden.
1. Eén been, open ogen
Ga rechtop staan en til één voet licht van de grond. Focus op een vast punt voor je. Begin met tien seconden en bouw rustig op naar dertig. Wissel van been.
2. Eén been, lichte uitdaging
Als dit goed gaat, probeer hetzelfde terwijl je je hoofd langzaam links en rechts draait. Je daagt hiermee het samenspel tussen zicht en evenwicht uit.
3. Hiel-teen-stand
Zet één voet recht voor de andere, alsof je op een koord loopt. Houd tien tot twintig seconden vast. Wissel van kant.
4. Opstaan zonder handen
Ga op een stoel zitten en sta op zonder je handen te gebruiken. Ga weer rustig zitten. Herhaal dit vijf tot tien keer. Dit versterkt benen en romp, essentieel voor stabiliteit.
5. Mini-momenten tellen
Balans trainen hoeft geen aparte workout te zijn. Sta tijdens het tandenpoetsen op één been. Of terwijl je wacht tot de koffie doorloopt. Regelmaat is belangrijker dan intensiteit.
Balans gaat niet alleen over niet vallen. Het gaat over durven bewegen. Over vertrouwen in je lichaam. Over blijven wandelen, reizen, spelen met (klein)kinderen en zelfstandig leven.
Bij Proudies zien we balans als een fundament onder een actieve derde levensfase. Niet groots of heroïsch. Wel dagelijks. Aandachtig. En haalbaar.
Dus deze Workout Monday is geen uitdaging om te winnen. Het is een uitnodiging om te beginnen. Vandaag. Tien seconden is genoeg.
