Van het Berlijn van de jaren dertig tot de demonstraties van Dolle Mina: Eva Besnyö stond met haar camera midden in het leven. Fotomuseum Den Haag laat zien hoe haar blik zich in de loop van de twintigste eeuw ontwikkelde.
.png)
Een straat van bovenaf fotograferen klinkt tegenwoordig vanzelfsprekend. Je hangt even uit het raam, richt je telefoon naar beneden en probeert iets. Voor Eva Besnyö hoorde zo’n camerastandpunt bij een nieuwe manier van kijken. De lijnen van een straat, de schaduw van een voorbijganger en de uitsnede konden een alledaags tafereel een heel andere aanblik geven.
In de tentoonstelling Eva Besnyö – De bevrijde camera volg je de fotograaf door verschillende steden en levensfasen. Naast foto’s zijn er tijdschriften en persoonlijke documenten. Het overzicht is tot en met 31 januari 2027 te zien in Fotomuseum Den Haag.
Besnyö werd in 1910 geboren in Boedapest en vertrok als jonge vrouw naar Berlijn. Daar ontwikkelde ze haar fotografie, in een omgeving waarin kunstenaars volop experimenteerden. In 1932 kwam ze naar Nederland. Tijdens de oorlog moest ze als Joodse vrouw onderduiken.
Haar vroege werk leent zich goed voor een kleine kijkoefening. Probeer bij een foto eens te bedenken waar Besnyö zelf stond. Hoe hoog hield ze haar camera? Wat liet ze buiten beeld? En welke lijn trekt als eerste je aandacht?
In een podcast van het Rijksmuseum beschrijft conservator Mattie Boom hoe Besnyö vanuit hoge standpunten bijna abstracte composities ontdekte in het straatbeeld. Een mooie voorbereiding op je bezoek, ook als je zelf graag fotografeert.
Rond haar zestigste raakte Besnyö betrokken bij Dolle Mina. Ze fotografeerde demonstraties en nam deel aan de beweging. Boom vertelt in de Rijksmuseum-podcast hoe ze na acties de donkere kamer in ging. Haar afdrukken gingen vervolgens naar de bladen, zodat de eisen van de vrouwenbeweging een groter publiek bereikten.
Dat geeft deze periode in haar werk iets bijzonders. Je ziet een ervaren fotograaf die haar vak inzet voor een zaak die haar persoonlijk aangaat. Let bij deze beelden eens op de verhouding tussen de spandoeken en de gezichten. Een leus vertelt waarvoor iemand de straat op gaat; een blik of gebaar kan veel vertellen over dat specifieke moment.
Wil je meer weten over het leven achter de foto’s, dan is zondag 1 november een interessante bezoekdag. Van 14.30 tot 15.30 uur wordt Besnyö’s dochter Iara Brusse geïnterviewd in de aula van het naastgelegen Kunstmuseum.
Brusse vertelt onder meer over haar moeders pogingen om haar werk en het moederschap te combineren. Daarmee krijgt de loopbaan die je op zaal volgt ook een huiselijke kant: er moesten opdrachten worden uitgevoerd en kinderen worden grootgebracht.
Het gesprek kost €2,50, exclusief museumentree. Via de pagina van het interview met Iara Brusse kun je reserveren.
Je vindt Fotomuseum Den Haag aan de Stadhouderslaan 43. Het museum is doorgaans geopend van dinsdag tot en met zondag, 11.00 tot 17.00 uur. Voor deze tentoonstelling geldt een toeslag van €2,50, ook met een Museumkaart. Bekijk de actuele bezoekersinformatie en tickets.
Loop na afloop nog eens bewust om je heen. Welke foto zou je maken van de straat voor het museum? En waar zou je daarvoor gaan staan?
