Een stoel beoordeel je meestal met je lichaam. Je schuift aan, zoekt de leuning en voelt meteen of je prettig zit. In de Rotterdamse Kunsthal begint de kennismaking al voordat je kunt gaan zitten. Daar lijkt zelfs het meest vertrouwde meubel zich aan andere regels te houden.
.png)
Niki de Saint Phalle (1930-2002, San Diego, California)Double Headed Snake Chair, 1999beschilderd hout met inleg van keramiek en spiegels© Niki Chari-table Art Foundation© c/o Pictoright Amsterdam 2026Foto © Patrick GoetelenCollectie Thierry Barbier-Mueller
Bij een stoel weet je ongeveer wat je kunt verwachten: een zitting, een rugleuning, iets dat het geheel van de grond houdt. Juist die herkenbaarheid maakt een afwijking zo sterk. Een vreemde hoek of een onverwacht materiaal is genoeg om je te laten twijfelen. Houdt dit mijn gewicht? Waar horen mijn benen?
Die spanning vormt een mooie ingang voor A Chair and You. De tentoonstelling is tot en met 31 januari 2027 te zien in Kunsthal Rotterdam. Regisseur en kunstenaar Robert Wilson selecteerde ruim 150 stoelen van 124 ontwerpers uit de verzameling van Thierry Barbier-Mueller. Licht, geluid en de inrichting geven de objecten een theatrale omgeving.
Neem de Melting Chair uit 2011 van Philipp Aduatz. De vorm wekt de indruk dat de stoel aan het smelten is. Je kunt er ook het omgekeerde in zien: een vloeistof die langzaam een meubel wordt. Aduatz wilde precies dat onzekere moment vastleggen. Zijn ontwerp is gemaakt van met glasvezel versterkte kunststof met een zilverkleurige afwerking.
Volgens de ontwerper is de stoel bruikbaar. Dat maakt de vorm extra vreemd. Je ogen suggereren dat de stevigheid ieder moment kan verdwijnen, terwijl het object bedoeld is om iemand te dragen. Dat zegt overigens niets over mogen plaatsnemen in de tentoonstelling. Daar gelden de aanwijzingen van het museum.
Een ander werk, de Hairy Chair van Charles Kaisin, bestaat uit hout, lijm en papiersnippers. Alleen al die materiaalkeuze roept een ander soort vragen op. Papier associeer je met bladeren, vouwen en weggooien. Hier wordt het onderdeel van een meubel. Probeer eens te bedenken welk materiaal je verwachtte voordat je het bijschrift las.
Wilson, die in 2025 overleed, werkte veel met licht, beweging en muziek. Met componist Philip Glass maakte hij de opera Einstein on the Beach. Voor deze stoelencollectie koos hij opnieuw een opbouw die aan theater doet denken.
De bijbehorende publicatie, samengesteld door Zoé Barbier-Mueller, beschrijft de tentoonstelling als een opera in vier bedrijven. De foto's en teksten besteden daarom ook aandacht aan de presentatie: hoe objecten bij elkaar staan en welke sfeer hun omgeving oproept.
Dat biedt een tweede manier van kijken. Let behalve op de stoel ook op wat eromheen gebeurt. Zou hetzelfde ontwerp in een felverlichte meubelzaak dezelfde indruk maken? Welk detail trekt als eerste je blik? Je hoeft geen ontwerpersnamen te kennen om zulke verschillen te zien.
Barbier-Mueller verzamelde vanaf de late jaren negentig meer dan 650 werken. Zijn belangstelling lag bij stoelen met een uitgesproken sculpturaal karakter. In de selectie vind je onder anderen Maarten Baas, Ron Arad en Niki de Saint Phalle.
Zo'n verzameling kan ook herinneringen aan heel gewone stoelen oproepen. De keukenstoel waarop je huiswerk maakte. Een fauteuil die bij een bepaalde persoon hoorde. Het krukje dat bij iedere verhuizing meeging, hoewel niemand het bijzonder mooi vond.
Kies tijdens je bezoek eens één stoel die je thuis zou willen neerzetten. Bedenk daarna waar hij zou staan. Aan tafel, in een hoek, met zijn rug naar het raam? Zodra je dat probeert, verschijnt er om het museumstuk heen een kamer uit je eigen leven.
A Chair and You, Kunsthal Rotterdam, Museumpark, Westzeedijk 341. Tot en met 31 januari 2027. Regulier geopend dinsdag tot en met zondag, 10.00–17.00 uur. Vooraf een online ticket met starttijd boeken is verplicht, ook met een Museumkaart. Controleer afwijkende openingstijden rond feestdagen.
Tentoonstelling, openingstijden en tickets bij Kunsthal Rotterdam
Philipp Aduatz over het ontwerp van de Melting Chair
De publicatie A Chair and You bij Lars Müller Publishers
