De culturele agenda van september is royaal. Dat betekent niet dat je alles hoeft te zien. Deze vier uitstapjes zijn de moeite waard en laten zich ook goed combineren met een lunch, een stadswandeling of een nachtje weg.
.png)
Op 12 en 13 september openen ongeveer zesduizend monumenten gratis hun deuren. Het is de veertigste editie van Open Monumentendag en het thema luidt Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid. Juist gebouwen die normaal gesloten blijven, maken dit weekend aantrekkelijk: een oud gemaal, een raadzaal, een fabriek of een woonhuis waarvan je de gevel al jaren kent.
Probeer niet zo veel mogelijk adressen af te vinken. Kies één stad of streek en zet drie gebouwen op je lijst. Dan houd je tijd over om werkelijk te kijken. In de gratis app kun je monumenten op de kaart vinden, favorieten bewaren en een eigen route samenstellen.
Wanneer: zaterdag 12 en zondag 13 september 2026
Waar: door heel Nederland
Plan je bezoek: bekijk de monumenten en download de app
Film by the Sea brengt van 11 tot en met 20 september film en literatuur samen in Vlissingen en andere Zeeuwse steden. Boekverfilmingen vormen het hart van het festival. Daarnaast zijn er documentaires, nieuwe kwaliteitsfilms, Franstalige cinema en producties uit Zeeland.
Wie graag via schrijvers binnenkomt, kan in het programma kijken naar Blue Road: The Edna O’Brien Story of Siri Hustvedt: Dance Around the Self. Beide titels draaien op meerdere dagen. Kies liefst een voorstelling in de middag. Daarna stap je zo de boulevard op, waar de wind het hoofd weer leegmaakt.
Wanneer: vrijdag 11 tot en met zondag 20 september 2026
Waar: Vlissingen en andere plaatsen in Zeeland
Bekijk films en tijden: open het festivalprogramma
BredaPhoto begint op 11 september en loopt door tot 25 oktober. Meer dan veertig kunstenaars tonen werk in parken, historische gebouwen en onverwachte binnenruimtes. De twaalfde editie heet Our Songs Came Through en draait om troost, veerkracht en hoop.
Je krijgt meer te zien dan foto’s aan een witte muur. Ook video, grote installaties en werk waarin je zelf kunt rondlopen maken deel uit van het festival. Juist doordat de locaties over Breda verspreid liggen, voelt een bezoek als een tocht door de stad. Trek er een halve dag voor uit en kies vooraf één route. Dat voorkomt de bekende museumvermoeidheid na locatie nummer zeven.
Wanneer: vrijdag 11 september tot en met zondag 25 oktober 2026
Waar: verschillende locaties in Breda
Praktische informatie: bekijk het festival en plan je bezoek
Het ILFU Festival vult Utrecht van 19 september tot en met 3 oktober met romans, poëzie, gesprekken en ideeën. Onder het motto Write Fire komen onder anderen Ali Smith, Connie Palmen, Maggie O’Farrell, Antjie Krog en Kae Tempest naar de stad.
Een laagdrempelige ingang is de Utrechtse Boekenmarkt op zondag 20 september. Van half tien tot half zes verandert het Vredenburgplein in een grote antiquarische boekhandel. Wie een avond wil uitkiezen, kan op 26 september naar de Belle van Zuylenlezing van Ali Smith. Ze ontvangt die dag ook de Belle van Zuylenring voor haar maatschappelijk betrokken oeuvre. Controleer voor vertrek of er nog kaarten beschikbaar zijn.
Wanneer: zaterdag 19 september tot en met zaterdag 3 oktober 2026
Waar: verschillende locaties in Utrecht
Kies je programma: bekijk ILFU, de Utrechtse Boekenmarkt of de lezing van Ali Smith
Het beste uitstapje is niet het uitstapje waarbij je alles hebt gezien. Kies één hoofdprogramma, reserveer ruimte voor koffie en laat iets aan het toeval over. September duurt tenslotte langer dan één weekend.
