Een jurk van Chanel lag jarenlang tussen stofresten. Nu staat zij, na een intensieve restauratie, voor het eerst in de museumzaal. In Den Haag blijkt modegeschiedenis geen keurige optocht van beroemde namen, maar een verzameling vol verrassingen.

Sommige museumstukken kondigen hun belang luid aan. Andere liggen geduldig te wachten tot iemand goed kijkt. Een zachtroze jurk van Chanel uit 1926 behoorde lange tijd tot die tweede groep. Zij dook onverwacht op in een verzameling stofresten, werd zorgvuldig gerestaureerd en is nu voor het eerst te zien in Kunstmuseum Den Haag.
Alleen al dat verhaal maakt Reflections on Fashion het bezoeken waard. De tentoonstelling viert het vijfenzeventigjarig bestaan van de modecollectie van het museum, maar doet dat zonder de gebruikelijke parade van jaartallen en grote namen. Je kijkt ook naar de mensen die kleding bewaren, herstellen, opnieuw interpreteren en soms letterlijk van de vergetelheid redden.
Een kledingstuk in een museum lijkt vaak onaantastbaar. Het staat achter glas, perfect uitgelicht, alsof het altijd zo heeft bestaan. Deze tentoonstelling laat juist zien hoeveel werk aan dat rustige eindbeeld voorafgaat. In een open depot, samengesteld door ontwerper Tess van Zalinge, kun je historische kleding van binnen en buiten bekijken. Korsetten, crinolines en de verborgen constructie van een japon krijgen er evenveel aandacht als de buitenkant.
Dat verandert je blik. Een zoom wordt een aanwijzing. Een verkleuring vertelt iets over gebruik. Een reparatie, die ooit onzichtbaar moest blijven, wordt bewijs van zorg en vindingrijkheid. Je hoeft geen modekenner te zijn om plezier te krijgen in dat speurwerk.
De roze Chaneljurk vormt daarvan het mooiste voorbeeld. Het museum noemt de vondst een moment van grote verbazing. Na een intensieve restauratie groeide de jurk online al uit tot publiekslieveling. In de zaal krijgt zij eindelijk de ruimte die eerder niemand in haar zag.
Natuurlijk zijn er ook stukken die meteen om aandacht vragen. Je ziet de cocktailjurk met bijpassende jas van Hubert de Givenchy die Audrey Hepburn droeg in Breakfast at Tiffany's. En er is de uitbundige mantel Rups van Fong Leng, in 1975 gedragen door Mathilde Willink.
Toch is het prettige aan de tentoonstelling dat die iconen niet alles bepalen. Gastcuratoren als Jan Taminiau, Lisa Konno, Ronald van der Kemp, Tess van Zalinge en Bas Kosters mochten in de verzameling zoeken en ieder een eigen invalshoek kiezen. Zo gaat de tentoonstelling ook over protest, identiteit, ambacht en over de vraag welke verhalen nog in de collectie ontbreken.
Elke zaal heeft een ander karakter. Maarten Spruyt verbond die werelden met een vormgeving die reageert op het gebouw van Berlage. Dat gebouw is geen neutrale doos, maar onderdeel van je bezoek: licht, baksteen, kleur en maatvoering geven zelfs een klein accessoire een bijna architectonische aanwezigheid.
Wat in 1951 begon als het Nederlands Kostuummuseum, groeide uit tot Nederlands grootste verzameling mode en kostuums, met meer dan 50.000 kostuums en accessoires. Zo'n omvang kan gemakkelijk zwaar gaan voelen. Reflections on Fashion kiest gelukkig voor nieuwsgierigheid. Niet alles hoeft in één bezoek gezien of begrepen te worden.
Begin bij die ene roze jurk. Kijk daarna naar een binnenstebuiten gekeerde japon, een gedurfde nieuwe combinatie of een oude reparatie. Dan wordt duidelijk waarom kleding in een museum nooit alleen over het verleden gaat. Het gaat ook over wat je bewaart, wat je over het hoofd ziet en wie later besluit opnieuw te kijken.
Reflections on Fashion is tot en met 3 januari 2027 te zien in Kunstmuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41. Het museum is dinsdag tot en met zondag geopend van 10.00 tot 17.00 uur en werkt met tijdsloten. Controleer de informatie en reserveer je toegang via de bezoekerspagina voordat je vertrekt.
β